▼

16/5/24

Διαβόητοι Έλληνες ληστές

Ελληνική Μυθολογία

 Ο θεός Ερμής, που ήταν γνωστός για την πονηριά και την ταχύτητά του, συχνά εμπλεκόταν και σε κλοπές, όπως π.χ. στον μύθο για τα βόδια του Απόλλωνα.


Ο Προκρούστης (ή Πολυπήμων ή Δαμάστης) ήταν μυθικός ληστής της Αθήνας και πατέρας του Σίνη του «Πιτυοκάμπτη». Το λημέρι του ήταν στην περιοχή Δαφνί στο Χαϊδάρι. Προσκαλούσε κάθε διαβάτη να ξαπλώσει σε ένα σιδερένιο κρεβάτι, γνωστό ως Προκρούστειος κλίνη. Αν το θύμα ήταν ψηλό κι εξείχε από το κρεβάτι, ο Προκρούστης έκοβε το περίσσιο τμήμα του σώματός του. Αντιθέτως, αν το θύμα ήταν πιο κοντό, τότε τραβούσε τα άκρα του μέχρι να φτάσουν στο μήκος του κρεβατιού. Ο Προκρούστης συνέχιζε την αιματηρή δράση του, μέχρι που τον συνάντησε ο Θησέας στο δρόμο του.

Ο Αυτόλυκος, ο πατέρας της Αντίκλειας και παππούς του Οδυσσέα είχε κληρονομήσει την ικανότητα από τον πατέρα του Ερμή την ικανότητα να κλέβει και να μεταμορφώνει τα κλεμμένα. Νικήθηκε όμως από τον Σίσυφο, του οποίου προσπάθησε ανεπιτυχώς να κλέψει τα ζώα. 

Ο Σκίρωνας ήταν άλλος ένας μυθικός Κορίνθιος ληστής, γιος του Πέλοπα. Ο Σκίρων είχε το λημέρι του στον γκρεμό που είχε το όνομά του, τις λεγόμενες Σκιρωνίδες πέτρες, τη σημερινή «Κακιά Σκάλα». Παραμόνευε στον δρόμο Αθηνών-Πελοποννήσου και όταν περνούσε από εκεί μοναχικός ταξιδιώτης, τον λήστευε, τον αιχμαλώτιζε και τον βασάνιζε. Συνήθως ο Σκίρων υποχρέωνε τον αιχμάλωτό του να του πλύνει τα πόδια στην άκρη του γκρεμού, και την ώρα που αυτός ήταν απασχολημένος, του έδινε μια κλοτσιά και τον έριχνε από τον γκρεμό στη θάλασσα. Εκεί έβγαινε μια τεράστια χελώνα και έτρωγε τα κομμάτια του. 

Αρχαίοι Έλληνες απατεώνες

Οι Κέρκωπες ήταν δύο αδελφοί, διαβόητοι κλέφτες, ψεύτες και μικροαπατεώνες που κατάγονταν από την Οιχαλία αλλά ζούσαν συνήθως στη Βοιωτία ή κατ' άλλη εκδοχή κοντά στην Έφεσο. Κατά τις διάφορες παραδόσεις τα ονόματά τους ήταν 
Ώλος και Ευρύβατος ή κατ' άλλους Σίλλος και Τριβαλός ή Ανδούλος και Άτλαντος ή Πάσσαλος και Άκμων. Ειδικά όμως 
το όνομα Ευρύβατος (ή Ευρυβάτης) ταυτίστηκε με τον απατεώνα και από αυτό παράγεται και το ρήμα "ευρυβατεύομαι" που σημαίνει εξαπατώ, δηλ. φέρομαι όπως ο Ευρύβατος). 

Οι αρχαίοι συγγραφείς αναφέρουν και άλλους διαβόητους αρχαίους απατεώνες όπως οι Σώστρατος και Δημοκλείδης αλλά και τον Τίμαρχο. 


Σύγχρονοι Έλληνες λήσταρχοι

Υποσημείωση 1: Καθόλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, οι κλέφτες ήταν μόνιμη πηγή αταξίας και ανησυχίας καθώς, οργανωμένοι σε ολιγομελείς ή πολυμελείς συμμορίες, προκαλούσαν τον τρόμο στους χωρικούς και τους διαβάτες, στήνοντας ενέδρες στους εμπόρους και τους ταξιδιώτες στα διάφορα περάσματα, τους λήστευαν ή τους κρατούσαν ομήρους μέχρι να εισπράξουν λύτρα, χωρίς γενικά να τους ενδιαφέρει το θρήσκευμα των θυμάτων τους. Το οθωμανικό κράτος, αδυνατώντας να επιβάλει το ίδιο την τάξη, ιδιαίτερα στις ορεινές επαρχίες του, χρησιμοποίησε ένοπλες ομάδες πρώην κλεφτών ή άλλων οπλαρχηγών, προκειμένου να περιορίσει τη δράση των κλεφτών. Οι ένοπλες αυτές ομάδες ονομάζονταν αρματολοι. Σταδιακά και μέχρι την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα το 1821, οι κλέφτες, μαζί με τους αρματολούς, αποτέλεσαν τη μόνη στρατιωτική δύναμη της Ελλάδας η οποία μπορούσε να πολεμήσει επιτυχώς τον κατακτητή, χάρη στην επιτυχημένη εφαρμογή του κλεφτοπολέμου. Άσχετα λοιπόν με τα αρχικά τους κίνητρα, οι ληστρικές αυτές ομάδες αποτέλεσαν τη "μαγιά της λευτεριάς, όπως έγραψε λίγο αργότερα ο αγωνιστής του '21 Μακρυγιάννης. Γνωστοί κλέφτες: Κατσαντώνης, Οδυσσέας Ανδρούτσος, Γεώργιος Καραϊσκάκης, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Αθανάσιος Διάκος, Ζαχαριάς κ.ά.

 Υποσημείωση 2: Το ίδιο ίσχυε και στις θάλασσες με τους πειρατές. Γνωστοί πειρατές: Λάμπρος Κατσώνης, Λιμπεράκης Γερακάρης, Ανδρέας Βερούσης, Ιωάννης Βαρβάκη, Λουκάς Βαλσαμάκη. Μετά την Απελευθέρωση και την έλευση Καποδίστρια το 1828 ο Ανδρέας Μιαούλης κατάφερε να πατάξη την πειρατεία. 

19ος αιώνας
Γεώργιος Μπλάνης από την Ευρυτανία
Χρήστος Νταβέλης έδρασε στην Αττικής και τη Βοιωτίας
Κίτσος (Χρήστος Οικονόμου) 
Λύγκος από την Αργολίδα 
Λεβέντης
Τσουλλής
Παπακυριτσόπουλος
Δεληβοριάς

20ος αιώνας
Οι Ρεντζαίοι έδρασαν Ηπείρου
Γεώργιος Καραθανάσης καταγώταν από την Αράχωβα
Φώτης Γιαγκούλας από το χωριό Μεταξάς Κοζάνης
Μήτρος Τζατζάς έδρασε στη Θεσσαλία, στην Ήπειρο και στην Μακεδονία την περίοδο του Μεσοπολέμου
Κώστας Σαμαράς
Βαγγέλη Ρωχάμης «ο Πεταλούδας»
Θεόδωρος Βενάρδος «ο ληστής με τις γλαδιόλες»
Νίκος Κοεμτζής
Αδελφοί Παλαιοκώστα
Κώστας Πάσσαρης


Ποιός φοβάται τον Πάσσαρη;
https://youtu.be/aXB7gqpBAno?si=6i66Ra5_F3y9M0K_
Στίχοι-Μουσική-Εκτέλεση: Νίκος Καρβέλας


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου