Οι μεγάλοι θεατρικοί δάσκαλοι

Θωμάς Οικονόμου (1864-1927): Ηθοποιός και ένας από τους πρώτους σκηνοθέτες τους νεοελληνικού θεάτρου Η συνεισφορά του στο ελληνικό θέατρο, τόσο σκηνοθετικά και υποκριτικά όσο και κυρίως από τη θέση του δασκάλου, θεωρείται καθοριστική. Στο Βασιλικό Θεάτρο του οποίου υπήρξε διευθυντής δίδαξε κυρίως Σαίξπηρ και Γερμανούς δραματουργούς, όπως ο Γκαίτε, Σίλλερ, Grillparzer, Κλάιστ και άλλους. Αγνόησε σχεδόν εντελώς τους Γάλλους συγγραφείς. Ήταν ο πρώτος που εισήγαγε τη δημοτική γλώσσα στην ερμηνεία των τραγωδιών

Κωνσταντίνος Χρηστομάνος (1867-1911) θεατρικός συγγραφέας, μυθιστοριογράφος και ποιητής, καθώς και ο ιδρυτής της Νέας Σκηνής, η οποία και θα επηρεάσει βαθιά την εξέλιξη του νεοελληνικού θεάτρου εισάγοντας για πρώτη φορά την έννοια του σκηνοθέτη (παράλληλα με τον Θωμά Οικονόμου του Βασιλικού Θεάτρου). Ο Χρηστομάνος για τα επόμενα χρόνια θα αφιερωθεί ψυχή τε και σώματι, στο θέατρό του. Θα δώσει τις ώρες του, την υγεία του, την περιουσία του για το θέατρο. Θα γίνει ο σκηνοθέτης, ο σκηνογράφος, ο υποβολέας, ο ηθοποιός, ο θεατρώνης και θα καταφέρει τελικά, με την ακούραστη ιδιοσυγκρασία του, να δώσει θαυμάσιες παραστάσεις σε έργα του σύγχρονου δραματολογίου του καιρού του και θα εξοβελίσει τελειωτικά την καθαρεύουσα, τον ακατάσχετο λυρισμό, το φτιαχτό και υπερβολικό στον τρόπο παιξίματος των ηθοποιών για να δώσει τη θέση τους, στον ρεαλισμό, που ήταν το ζητούμενο του καιρού του. Η Νέα Σκηνή θα αποτελέσει εφαλτήριο για μία νέα γενιά ηθοποιών (Μήτσος Μυράτ, Τηλέμαχος Λεπενιώτης, Άγγελος Χρυσομάλης, Θεώνη Δρακοπούλου -ακόμα και ο ποιητής Άγγελος Σικελιανός με την αδελφή του Ελένη Πασαγιάννη) με πρωταγωνίστρια τη μεγάλη Κυβέλη, που θα αποτελέσει τη νέα μούσα του Χρηστομάνου. 

Φώτος Πολίτης (1890-1934): Από τις σημαντικότερες πνευματικές μορφές του νεοελληνικού θεάτρου, που καθοδήγησε όχι μόνο τους ηθοποιούς, ως σκηνοθέτης, και τους σπουδαστές δραματικών σχολών, ως θεατρικός δάσκαλος, αλλά και τους θεατρικούς συγγραφείς, ως θεωρητικός του θεάτρου, και το αμύητο κοινό στα αριστουργήματα της αρχαίας τραγωδίας και του κλασικού θεάτρου και στα αξιόλογα έργα του νεοελληνικού θεάτρου. Υπήρξε, όμως, και επιφανής κριτικός της λογοτεχνίας, της θεατρικής τέχνης και της πνευματικής ζωής με συνολικά 1.103 άρθρα, επιφυλλίδες και κριτικές από το 1914 έως το 1934.

Το έργο του Φ. Πολίτη ήταν όντως πολύ μεγάλο, παρά τον πρόωρο θάνατό του. Επέβαλε ένα θεατρικό επίπεδο πολύ ανώτερο εκείνου που βρήκε όταν άρχισε να σκηνοθετεί. Πολέμησε την προχειρότητα που επικρατούσε, το ελεεινό δραματολόγιο βασισμένο στο γαλλικό βουλεβάρτο, τον βεντετισμό των πρωταγωνιστών. Υποστήριξε την επικράτηση της δημοτικής, την πιστή απόδοση του κειμένου, την ευρωπαϊκή πρωτοπορία, της οποίας είχε βαθιά γνώση, την επικράτηση του σκηνοθέτη, ως του απόλυτου αρχηγού του καλλιτεχνικού γίγνεσθαι, που ερμηνεύει τον συγγραφέα και με την μπαγκέτα του διευθύνει τους ηθοποιούς, σκηνογράφους, ενδυματολόγους, μουσικούς, χορογράφους, για να επιφέρει το ποθητό αποτέλεσμα. 

Κάρολος Κουν (1908-1987): Θεατρικός σκηνοθέτης και δημιουργός του "Θεάτρου Τέχνης". Ως σκηνοθέτη τον Κουν απασχολούσε το σύγχρονο νεοελληνικό έργο, η νεοελληνική θεατρική παράσταση, το αρχαίο δράμα και το κλασικό θέατρο σε σύγχρονη απόδοση. Ίδρυσε τη Δραματική Σχολή του θεάτρου του, στην οποία μαθήτευσαν πολλοί από τους σημαντικότερους ηθοποιούς και σκηνοθέτες της μεταπολεμικής γενιάς. Έγραψε τις μελέτες «Η αρχαία τραγωδία-κωμωδία» και «Ο σκηνοθέτης και το αρχαίο δράμα». Προς τιμήν του θεσμοθετήθηκαν τα Βραβεία Κάρολος Κουν.

Δημήτρης Ροντήρης (1899-1981): Ξεκίνησε σαν ερασιτέχνης ηθοποιός στην ταινία «Η προίκα της Αννούλας». Έπειτα ξεκίνησε την παρακολούθηση σπουδών θεάτρου στη νεοϊδρυθείσα Δραματική Σχολή της Εταιρείας Ελληνικού Θεάτρου, όπου και μαθήτευσε πλησίον προσωπικοτήτων του ελληνικού θεάτρου, ο Αιμίλιος Βεάκης και ο Φώτος Πολίτης, και, στη συνέχεια, στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών. Πραγματοποίησε επίσης σπουδές ιστορίας της τέχνης στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης και θεάτρου στο Βερολίνο. Μετά το πέρας των σπουδών του, επέστρεψε εκ νέου στην Ελλάδα, όπου και ορίστηκε  ως βοηθός σκηνοθέτη στο Βασιλικό Θέατρο, στο πλευρό του πρώην καθηγητή του, Φώτου Πολίτη το 1933. Μετά τον θάνατο του Πολίτη, ο ίδιος προήχθη ως πρώτος σκηνοθέτης, θέση στην οποία και παρέμεινε έως το 1942, ενώ, μετέπειτα, διετέλεσε διευθυντής του θεάτρου, πιο συγκεκριμένα κατά τη διάρκεια των περιόδων μεταξύ 1946 και 1950 και μεταξύ 1953 και 1955. Το 1951, προχώρησε στην ίδρυση της «Ελληνικής Σκηνής» και το 1957, προχώρησε στην ίδρυση του «Πειραϊκού Θεάτρου», το οποίο και αποτέλεσε πεδίο πειραματισμών και τροποποιήσεων ως προς το κομμάτι των ερμηνειών στο αρχαίο ελληνικό θέατρο, 

Μάριος Πλωρίτης (1919-2006): Δημοσιογράφος-επιφυλλιδογράφος, κριτικός, μεταφραστής, λογοτέχνης και θεατρικός σκηνοθέτης. Υπήρξε από τους πρωτεργάτες του Θεάτρου Τέχνης μαζί με τον Κάρολο Κουν. Συνολικά σκηνοθέτησε σε διάφορους αθηναϊκούς θιάσους περίπου 20 θεατρικά έργα, κυρίως την περίοδο 1952-1962. Από το 1971 διετέλεσε καθηγητής θεατρολογίας στο πανεπιστήμιο των Αθηνών. Το μεταφραστικό και κριτικό έργο του Πλωρίτη είναι επίσης σημαντικό. Τα εβδομαδιαία άρθρα-επιφυλλίδες του στο Βήμα της Κυριακής και σε διάφορα περιοδικά «άφησαν εποχή». 

Αλέξης Σολoμός (1918-2012): Θεατρικός σκηνοθέτης, μεταφραστής, και θεωρητικός του θεάτρου. Συνεργάστηκε με το Εθνικό Θέατρο τις περιόδους 1950-1964, 1968-1985 και το 1992, όπου σκηνοθέτησε άνω των εκατό παραστάσεων. Εξήντα πέντε περίπου παραστάσεις σκηνοθέτησε σε διάφορους αθηναϊκούς θιάσους, στο Κ.Θ.Β.Ε., στην Ε.Λ.Σ. Το 1964, μετά την απομάκρυνση του από το Εθνικό, ίδρυσε το δικό του θίασο, το "Προσκήνιο", με το οποίο ανέβασε 26 παραγωγές μέχρι το 1987. Επίσης εργάστηκε στο Μίσιγκαν των Η.Π.Α. (1965-1967) ως καλλιτεχνικός διευθυντής του φεστιβάλ αρχαίου ελληνικού θεάτρου. Ως σκηνοθέτης συμμετείχε ενεργά στο Φεστιβάλ Επιδαύρου ανεβάζοντας έργα των τριών μεγάλων Ελλήνων Τραγικών κυρίως κωμωδίες του Αριστοφάνη, από το 1957 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '70. Θεωρείται από τους σκηνοθέτες που συνέβαλαν στην αναβίωση και την επικαιροποίηση των έργων του Αριστοφάνη. Πλούσιο υπήρξε και το μεταφραστικό έργο του, όπου σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποίησε τα ψευδώνυμα Α. Ροσόλυμος, Αλέξανδρος Φούρκας και Γιάννης Ζωίδης. Συχνά μετέφραζε ο ίδιος τα έργα που σκηνοθετούσε ή/και σχεδίαζε και τα κοστούμια.

Κώστας Γεωργουσόπουλος (1937-2024) συγγραφέας, κριτικός θεάτρου, μεταφραστής και στιχουργός. Εργάστηκε στην ιδιωτική και δημόσια εκπαίδευση για 35 ολόκληρα χρόνια. Μπήκε στον στίβο της θεατρικής κριτικής το 1971 από τις στήλες της εφημερίδας Το Βήμα και συνέχισε στην εφημερίδα Τα Νέα, όπου εργάστηκε ως κριτικός και επιφυλλιδογράφος μέχρι τον θάνατό του, ενώ εκτάκτως συνεργαζόταν και με διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά. Είχε πλουσιότατο μεταφραστικό έργο ενώ συνέπραξε σε διάφορα σχολικά εγχειρίδια. 

Ελένη
https://youtu.be/Aq_VftuNQy0?si=dKA2rlbI8qFdCNTe
Κώστας Γεωργουσόπουλος 
Μελοποίηση: Γιάννης Ζουγανέλης 
Απόδοση: Βασίλης Παπακωνσταντίνου 

 

Νίκος Ανδρουλάκης

Ο Νίκος Ανδρουλάκης, γυιός του λυράρη Μανώλη Ανδρουλάκη, γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Αβδού Ηρακλείου και η δισκογραφική του πορεία ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 έχοντας μέχρι σήμερα στο ενεργητικό του 6 προσωπικούς δίσκους. Στην μεγάλη του επαγγελματική πορεία συνεργάστηκε με τους πιο γνωστούς συνθέτες και στιχουργούς ενώ από τις παρέες με τους αγαπημένους φίλους του στην Κρήτη, βρέθηκε να τραγουδά στο Ηρώδειο το 1988, το 2004 και το 2005, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το 1994, σε μεγάλα θέατρα της Ευρώπης, στο DOMINION του Λονδίνου(1988), στο PALAIS DE BEAUX-ARTS των Βρυξελλών(Μάρτιος 1992), στο Παττίχειο Θέατρο στην Λεμεσό (1992), και σε όλες σχεδόν της πόλεις της Ελλάδας με τον Γιάννη Μαρκόπουλο. Από το 1998 μέχρι και σήμερα έχει πραγματοποιήσει πλήθος εμφανίσεων σε μουσικές σκηνές της Αθήνας και συναυλίες σε αρκετές πόλεις της Ελλάδας. 

Νίκος Ανδρουλάκης -Του παραδείσου λεμονιά

https://www.youtube.com/watch?v=PNHb5T8rvfM

Στίχοι: Ηλίας Κατσούλης

Μουσική: Παντελής Θαλασσινός

Πρώτη Εκτέλεση: Νίκος Ανδρουλάκης

Δίσκος "Μυθικά καράβια", 1997 

Νίκος Ανδρουλάκης -Χίλια μύρια κύμματα

https://www.youtube.com/watch?v=DNE1xdR_G7o

Στίχοι: Κ.Χ. Μύρης (Κώστας Γεωργουσόπουλος)

Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος

Πρώτη Εκτέλεση: Νίκος Ξυλούρης

Οι 10 καλύτερες αρχαίες τραγωδίες

 Οι 10 καλύτερες αρχαίες ελληνικές τραγωδίες

Αίας του Σοφοκλή

Ιππόλυτος στεφανηφόρος του Ευριπίδη

Οιδίπους Τύρρανος του Σοφοκλή
Αντιγόνη του Σοφοκλή

Μήδεια του Ευριπίδη
Φιλοκτήτης του Σοφοκλή

Αγαμέμνων του Αισχύλου

Ιφιγένεια εν Αυλίδι του Ευριπίδη 

Προμηθέας Δεσμώτης του Αισχύλου

Βάκχαι του Ευριπίδη (

Ορέστης

https://youtu.be/O8YBHk3Rm3U?si=B8sPpaBFTYUOp4x2

Κώστας Γεωργουσόπουλος 

Μελοποίηση: Γιάννης Ζουγανέλης 

Απόδοση: Βασίλης Παπακωνσταντίνου 

 

Οι τρεις κορυφαίοι τραγικοί ποιητές του αρχαίου ελληνικού θεάτρου

Αισχύλος, Σοφοκλής, Ευριπίδης οι τρεις μεγάλοι διδάσκαλοι του Αττικού Δράματος 

Τα λογοτεχνικά επιτεύγματα των σπουδαίων αυτών Ελλήνων δεν υπήρξαν τίποτε άλλο παρά «ψίχουλα από τα μεγάλα δείπνα του Ομήρου», όπως φέρεται να αποκάλεσε ο Αισχύλος τις δικές του τραγωδίες.

Σύμφωνα με την παράδοση ο Ευριπίδης γεννήθηκε Σαλαμίνα την ημέρα που διεξαγώταν η περίφημη ναυμαχία στις 22 Σεπτεμβρίου του 480. Την ημέραν εκείνη ο Αισχύλος αγωνιζόταν ως πρόμαχος στα καράβια και ο Σοφοκλής ως έφηβος έσερνε το χορό των επί το τρόπαιο επινικίων.

- Ο Αισχύλος γεννήθηκε το 525 ή το 524 π.Χ. στην Ελευσίνα. Ήταν Αθηναίος πολίτης και γιος του ευγενούς γαιοκτήμονα Ευφορίωνα από το γένος των Κοδριδών. Ο ίδιος θεωρούσε πάντοτε ότι το μεγαλύτερο επίτευγμα της ζωής του δεν ήταν το ποιητικό του έργο αλλά η συμμετοχή του στις μάχες κατά των Περσών. Μαζί με τα δυο του αδέλφια, τον Αμυνία και τον Κυναίγειρο πολέμησαν στη μάχη του Μαραθώνα, ενώ ο ποιητής πολέμησε αργότερα και στις ναυμαχίες του Αρτεμισίου και της Σαλαμίνας. Ο Αισχύλος πρωτοπαρουσιάστηκε στους δραματικούς αγώνες, κατά την 70η Ολυμπιάδα(499/496 π.Χ.), όταν διαγωνίσθηκε εναντίον των δραματικών ποιητών Πρατίνα και του Χοιρίλου. Από τα επιγραφικά στοιχεία που διαθέτουμε η πρώτη του νίκη στους δραματικούς αγώνες των Μεγάλων Διονυσίων σημειώνεται το 484 π.Χ. και την ακολούθησαν άλλες 12. Είναι γνωστοί 79 τίτλοι έργων του, από τα οποία σώζονται σήμερα επτά ολόκληρα {Πέρσαι (472 π.Χ.), Επτά επί Θήβας (467 π.Χ.), Ικέτιδες (463 ; π.X.) Προμηθεύς Δεσμώτης (;) και Ορέστεια [τριλογία Αγαμέμνων - Χοηφόροι - Ευμενίδες] (458 π.Χ.)} και ακόμα 400 αποσπάσματα και σπαράγματα από τα υπόλοιπα. Στο έργο του συμπυκνώνεται η έννοια του δικαίου, καθώς και η συνείδηση του ποιητή ως μαχόμενου πολίτη. Ο Αισχύλος υπήρξε όμως και εξαιρετικά καινοτόμος αφού εισάγει δεύτερο υποκριτή (δευτεραγωνιστή), προχωρεί σε μείωση των χορικών, κάνει έξαρση του λόγου και προχωρεί στη σύσταση της τριλογίας με ενιαίο περιεχόμενο. Ο ποιητής πέθανε στη Γέλα της Σικελίας το 456/455 π.Χ. Οι δύο γιοι του, Ευαίων και Ευφορίων, έγραψαν επίσης τραγωδίες, όπως και ο Φιλοκλής, γιος της αδελφής του.

- Ο Σοφοκλής γεννήθηκε το 496 π.Χ. στον Κολωνό της Αθήνας. Ήταν γιος του Σοφίλλου, εύπορου Αθηναίου πολίτη που είχε εργοστάσιο μαχαιροποιΐας. Ο ποιητής έλαβε επιμελημένη αγωγή και παιδεία. Δεκαπενταετής, ήταν ο κορυφαίος του χορού των εφήβων που πήρε μέρος στον εορτασμό της νίκης για τη ναυμαχία της Σαλαμίνας. Συνδέθηκε στενά με πολιτικές και πνευματικές προσωπικότητες της εποχής, όπως με τον Περικλή, τον Σωκράτη, τον Πλάτωνα και κατέλαβε διάφορα υψηλά αξιώματα στην πολιτική, στις θρησκευτικές λατρείες και στις τέχνες. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι  το 441 έως το 440 π.Χ. διοικούσε μαζί με τον Περικλή το στόλο στην επίθεση κατά της Σάμου, το 428 ήταν και πάλι στρατηγός με τον Θουκυδίδη και το 413 ήταν μέλος της ολιγαρχικής κυβέρνησης της Αθήνας. Η πρώτη του θεατρική εμφάνιση έγινε το 468 π.Χ. σε δραματικό αγώνα όπου ο Σοφοκλής αντιμετώπισε τον κατά 30 χρόνια μεγαλύτερό του τραγωδό Αισχύλο, τον οποίο ο Σοφοκλής εκτιμούσε και σεβόταν, και πήρε την πρώτη του νίκη. Εκτιμάται ότι παρουσίασε σε διαγωνισμούς περί τις 30 τετραλογίες, με περίπου 20 από τις οποίες απέσπασε την πρώτη θέση. Πρέπει όμως να συνεκτιμηθεί ότι ο Σοφοκλής ήταν στους Αθηναίους πολύ δημοφιλής, λόγω και των πολιτικών και θρησκευτικών δραστηριοτήτων του. Ο Σοφοκλής συνέγραψε 123 τραγωδίες, είναι όμως γνωστές κατ' όνομα οι 114, από τις οποίες έχουν διασωθεί μόνο 7 ολοκληρωμένες {Αίας, Τραχίνιαι, Ηλέκτρα, Οιδίπους Τύραννος, Αντιγόνη, Φιλοκτήτης, Οιδίπους επί Κολωνώ} ενώ έχει διασωθεί και ένα μεγάλο τμήμα από το σατυρικό δράμα Ιχνευταί όπως και αποσπάσματα των έργων Ευρύπυλος, Νιόβη, Σκύριοι, Πολυξένη, Θησέας, Φαίδρα, Λήμνιαι και Τηρεύς. Σε αντίθεση με τον Αισχύλο ως επίκεντρο των έργων βρίσκεται το άτομο, το οποίο έρχεται σε αναπόφευκτη, τραγική και ένοχη σύγκρουση με την τάξη που εκπροσωπούν οι θεοί. Κατά τον ποιητή το πεπρωμένο των ανθρώπων είναι αναπόδραστα προδιαγεγραμμένο από τις βουλές των θεών, οι οποίες όμως δεν είναι πια αυθαίρετες και τυχαίες, όπως σε παλαιότερους τραγικούς, αλλά σκόπιμες και μελετημένες. Είχε ένα γιο με τη Νικοστάτη, ο οποίος έγινε επίσης ποιητής, αλλά και ένα εξώγαμο γιο, που τον ονόμασαν κι αυτόν Σοφοκλή και ο οποίος απεδείχθη σημαντικότερος συγγραφέας από τον έτερο γιο του. Τέλος ο Σοφοκλής εισήγαγε στην Αθήνα τη λατρεία του Ασκληπιού ενώ πέθανε το 406 π.Χ. στην Αθήνα.

- Ο Ευριπίδης γεννήθηκε το 480 π.Χ. στη Σαλαμίνα. Έζησε τα νιάτα του σε εποχή ακμάζουσα, το "Χρυσό αιώνα" και επηρεάστηκε από τους Σοφιστές καθώς και από τις πνευματικές έριδες της εποχής διατυπώνοντας και δικές του απόψεις. Ασχολήθηκε με τη ποίηση, τη ζωγραφική, τη φιλοσοφία αλλά και τη μουσική. Ως χαρακτήρας εμφανίζεται αντικοινωνικός, εσωστρεφής, μελαγχολικός. Ουδέποτε ενδιαφέρθηκε για τα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα της εποχής του. Υπήρξε ακουστής (ακροατής) του Αναξαγόρα, του Προδίκου και του Πρωταγόρα (με τον οποίο κράτησε τις στενότερες σχέσεις) αλλά και του Σωκράτη με τον οποίο διατηρούσε μακρά φιλία. Ο Ευριπίδης διέθετε μια από τις πιο πλούσιες βιβλιοθήκες (Αθην.Ι,3). Ο Ευριπίδης με τις τραγωδίες του προβληματίζει τους πάντες ακόμη και σήμερα ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που μέσα από τα έργα του αμφισβητεί τα πάντα, ακόμη και την ύπαρξη των Θεών, χωρίς ωστόσο να είναι άθεος. Ο Ευριπίδης εκτός ενός επινίκιου και μιας ελεγεία, εποίησε 92 δράματα ή 23 τετραλογίες αλλά στα χρόνια των βιογράφων του σώζονταν μόνο τα 78 εκ των οποίων τα 8 ήταν σατυρικά. Σήμερα είναι γνωστοί 81 τίτλοι έργων εκ των οποίων έχουν διασωθεί «πλήρη» 19 εξ ων 1 σατυρικό {Άλκηστις (438 π.Χ.), Ανδρομάχη (420 π.Χ.), Βάκχαι (407 π.Χ.), Εκάβη (425 π.Χ.), Ελένη (412 π.Χ.), Ηλέκτρα (413 π.Χ.), Ηρακλείδαι (417 π.Χ.) , Ηρακλής μαινόμενος (424 π.Χ.), Ικέτιδες (420 π.Χ.), Ιππόλυτος (428 π.Χ.), Ιφιγένεια εν Αυλίδι, Ιφιγένεια εν Ταύροις, Ίων (412 π.Χ.), Κύκλωψ - (το μοναδικό σατυρικό), Mήδεια (431 π.Χ.), Ορέστης (408 π.Χ.), Ρήσος (453 π.Χ.), Τρωάδες (415 π.Χ.), Φοίνισσαι (408 π.Χ.)}. Ο Ευριπίδης αν και συμμετείχε πενήντα χρόνια στους δραματικούς αγώνες, βγήκε πρώτος σε αυτούς μόλις τέσσερις φορές. Ήταν εκείνος που εφηύρε τον "από μηχανής θεό"Πέθανε το 406 π.Χ. στην Μακεδονική πρωτεύουσα την Πέλλα.

Δικαιοσύνη

https://www.youtube.com/watch?v=P7j6BK4TkiI

Διασκευή στίχων από τον "Αγαμέμνονα" του Αισχύλο από τον Κωνσταντίνο Γεωργουσόπουλο
Μελοποίηση-Εκτέλεση: Γιάννης Ζουγανέλης
Πρώτη Εκτέλεση: Βασίλης Παπακωνσταντίνου

Εκάβη

https://www.youtube.com/watch?v=Vs4gHezgV7o

Απόσπασμα από την τραγωδία του Ευριπίδη: "Τρωάδες" - Σύνθεση, Ερμηνεία: Νένα Βενετσάνου - Μετάφραση: Θρασύβουλος Σταύρου. Δίσκος "Νέα γη" - 1996.