Γεράσιμος Τσάκαλος

O καθηγητής, συγγραφέας και στιχουργός Γιώργος Tσάκαλος γεννήθηκε στον Πειραιά. Ασχολήθηκε αρχικά με το στίχο και παράλληλα έγραφε χρονογραφήματα και ευθυμογραφήματα σε εφημερίδες και περιοδικά. Το 1970 επιμελήθηκε την Πανελλήνια Ανθολογία Πεζογραφίας και Ποιήσεως. Το 1972 εκδόθηκε η πρώτη συλλογή διηγημάτων του, «Πορεία σε εχθρικό περιβάλλον». Ακολούθησαν «Οι Ρίζες», «Ο άνθρωπος και ο χρόνος», «Η μοναξιά της νύχτας», «Δώδεκα μονόπρακτα», «Τζοτζό θέλω να με λένε» και «Η άθλια οικειότητα του έρωτα». Έγραψε αρκετά θεατρικά έργα, κυρίως μονόπρακτα, που παρουσιάστηκαν στο κρατικό ραδιόφωνο, την τηλεόραση, σε θεατρικές σκηνές και στο Εθνικό Θέατρο. Για τα θεατρικά του έργα έχει πάρει τρεις κρατικές διακρίσεις, ενώ ακόμα έχει τιμηθεί με το Α' βραβείο πεζογραφίας από την Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών για το βιβλίο του "Ο Άνθρωπος και ο Χρόνος". Στίχους του Γεράσιμου Τσάκαλου μελοποίησε ο Βασίλης Τσιτσάνης αλλά και ο Ηλίας Ποτοσίδης ενώ από τα πιο γνωστά του τραγούδια είναι τα τραγούδια "Τι σήμερα, τι αύριο, τι τώρα" και "Το Σκαλοπάτι σου". Ο Γεράσιμος Τσάκαλος πέθανε τον Αύγουστο του 2001.

Έλα όπως είσαι https://www.youtube.com/watch?v=ozw-OOUjfoA Στίχοι: Γεράσιμος Τσάκαλος Μουσική: Βασίλης Τσιτσάης, Βλάχος Εκτέλεση: Βασίλης Τσιτσάνης & Μαρίκα Νίνου

Φτωχέ διαβάτη

https://www.youtube.com/watch?v=TgPbhZH3mdU

Στίχοι: Γεράσιμος Τσάκαλος
Μουσική: Βασίλης Τσιτσάης, Βλάχος
Εκτέλεση: Σωτηρία Μπέλλου

Τέλος, να αναφέρουμε ότι τα παιδιά του, ο Γεράσιμος και ο Χρήστος Τσάκαλος έχουν καταδικαστεί για συμμετοχή στην οργάνωση Συνωμοσία των Πυρήνων της Φωτιάς. 

Μαρίκα Νίνου (1922-1957)

Το πραγματικό όνομα της Μαρίκας Νίνου ήταν Ευαγγελία Ανταμιάν, ήταν αρμενικής καταγωγής και ήταν μία από τις κορυφαίες Ελληνίδες τραγουδίστριες. Γεννήθηκε στο πλοίο "Ευαγγελίστρια" στον δρόμο της προσφυγιάς του 1922 και την βάφτισε ο ίδιος ο καπετάνιος του πλοίου. Έφτασε πρώτα στην Κοκκινιά. Το 1947 εμφανίστηκε σε διάφορα κέντρα κάνοντας ακροβατικά νούμερα με τη φίρμα «Ντούο Νίνο και μισό» που την αποτελούσαν ο δεύτερος άντρας της, Νικολαΐδης και το παιδί της. Στο τραγούδι λέγεται ότι την έσπρωξε ο Μανώλης Χιώτης και τον Οκτώβριο του 1948, ο Στελλάκης Περπινιάδης την πήρε κοντά του ως τραγουδίστρια στο κέντρο «Φλώριντα» του Γ. Μελίτια στην Λεωφόρο Αλεξάνδρας. Ακολουθεί η συνεργασία της με το Βασίλη Τσιτσάνη το 1949 στο κέντρο «Τζίμης ο Χονδρός» που υπήρξε καθοριστική στη ζωή και των δύο. Η Μαρίκα Νίνου υπήρξε θρυλική μεταρεμπέτικη τραγουδίστρια με καταλυτική επίδραση στο έργο του συνθέτη. Το ντουέτο Τσιτσάνη-Nίνου κατέχει ιδιαίτερη θέση στην ιστορία του λαϊκού τραγουδιού, εφόσον η Μαρίκα Νίνου ερμήνευσε τις μεγαλύτερες επιτυχίες του Τσιτσάνη. Τον Οκτώβριο του 1951 έκανε κάποιες εμφανίσεις στην Κωνσταντινούπολη μαζί με τον Τσιτσάνη. Μετά από το ταξίδι αυτό χώρισαν ξαφνικά και η Νίνου πήγε στις Η.Π.Α. όπου τραγούδησε δίπλα στον Κώστα Καπλάνη επί δύο χρόνια. Πριν ακόμη μεταβεί στην Αμερική είχε υποβληθεί στην Αθήνα σε εγχείρηση για καρκίνο, αλλά στην Αμερική υπήρξε ραγδαία μετάσταση. Επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου εργάστηκε για λίγο με φοβερούς πόνους και τελικά πέθανε την Κυριακή 23 Φεβρουαρίου 1957. Ήταν μόλις 36 ετών. Η ζωή της σπουδαίας αυτής γυναίκας ενέπνευσε το σενάριο για την ταινία του Κώστα Φέρρη, Ρεμπέτικο του 1983.

Στην υγειά μας ρε παιδιά (Αφιέρωμα στην Μαρίκα Νίνου)

https://www.youtube.com/watch?v=gT01NJXcg48

Απόψε κάνεις μπαμ
https://www.youtube.com/watch?v=sMynvvETsQI
Στίχοι: Βασίλης Τσιτσάνης - Νίκος Ρούτσος
Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης
Εκτέλεση: Μαρίκα Νίνου - Βασίλης Τσιτσάνης ( Ντουέτο )

Τι σήμερα τι αύριο τι τώρα
https://www.youtube.com/watch?v=EXZ4T9XSu5Y

Στίχοι: Γεράσιμος Τσάκαλος Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης 

Εκτέλεση: Μαρίκα Νίνου - Βασίλης Τσιτσάνης ( Ντουέτο )

Γιώργος Μητσάκης, Δάσκαλος (1921-1993)

Κων/πολη, 1921- Αθήνα, 17 Νοεμβρίου 1993

Ο Γιώργος Μητσάκης υπήρξε σπουδαίος συνθέτης και στιχουργός πολυάριθμων ρεμπέτικων και λαϊκών τραγουδιών, γνωστός και με το προσωνύμιο "δάσκαλος". Ο Γ. Μητσάκης έρχεται σε επαφή πρώτη φορά με τη λαϊκή μουσική στη Μαγνησία αλλά σύντομα θα αναζητήσει την τύχη του στη Θεσσαλονίκη. Εκεί γνωρίζεται με τον Βασίλη Τσιτσάνη και τον Απόστολο Χατζηχρήστο και καταλήγει στον Πειραιά, την πόλη που θα αγαπήσει.

Αναπολώντας τα χρόνια αυτά λέει: «Γράφαμε για τον καημό, το γλέντι, το μεράκι του λαϊκού ανθρώπου». «Τότε παίζαμε εμείς οι ίδιοι τα τραγούδια μας. Τραγουδούσα σόλο, πρίμα, έπαιζα μπουζούκι, κιθάρα ο γέρος Καρίπης, μπαγλαμά ο τυφλός ο Χρυσίνης και εγώ μπροστά στο μικρόφωνο κι ο κόσμος άκουγε. Και όταν κανένας φώναζε, Μητσάκη δάσκαλε παίξε μου ένα "βασανισμένο", του έκανα το χατίρι..." Αυτά τραγουδούσα, τα βάσανα και τις ελπίδες του λαϊκού ανθρώπου. Αυτόν τον κόσμο αντιπροσώπευα στα τραγούδια μου, 5000 το σύνολο. Εκεί έπιανε το τραγούδι. Τον εφοπλιστή τι να τον συγκινήσει αυτό το είδος; Δε θα το καταλάβει, όσο σπουδαγμένος και να είναι...»

Τον Γιωργάκη σου ξενχάς (Δεν είμαι εγώ ο Γιώργος σου)
https://www.youtube.com/watch?v=olr5QEKPklo
Στίχοι-Μουσική: Γιώργος Μητσάκης
Πρώτη Εκτέλεση: Γιώργος Μητσάκης / Μαρίκα Νίνου / Γιάννης Τατασόπουλος

Μου φαγες όλα τα δακτυλίδια
https://www.youtube.com/watch?v=0HF7nQNWjes
Στίχοι-Μουσική: Γιώργος Μητσάκης
Εκτέλεση: Γλυκερία - Μητσάκης ( Ντουέτο )

Το καπηλειό
https://www.youtube.com/watch?v=e4jvjdRq-U4
Στίχοι-Μουσική: Γιώργος Μητσάκης
Εκτέλεση: Ιωάννα Γεωργακοπούλου - Μητσάκης ( Ντουέτο )

Βασίλης Τσιτσάνης "Βλάχος" 1915-1984 (Αυτοβιογραφικό Σημείωμα)

"Γεννήθηκα στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας, ο πατέρας μου ήταν Ηπερώτης απ΄ τα Γιάννενα καθώς και η μάνα μου, την λέγαν Βικτωρία απ΄τα Ζαγόρια το γένος Λάζου."

Στην Αθήνα ήρθα περί τα τέλη του 1936, βέβαια δεν ήρθα για να γίνω καλλιτέχνης, να γράφω τραγούδια και να τα γραμμοφωνώ, το όνειρο μου ήταν να γίνω δικηγόρος όμως τίποτα απ΄ αυτά δεν έγινα και γραφτώ ήταν να σκεφτώ επαγγελματικά με το λαϊκό τραγούδι που με γοήτευε" 

"Τίποτα δεν αγνόησα στα τραγούδι μου, η φαντασία μου φτερούγησε παντού, έγραψα τραγούδια για την Ελλάδα, για την λευτεριά, για τη φτώχεια, για τον πόνο, για την αδικία, για την ελπίδα. Έγραψα και πόσα τραγούδια δεν έγραψα για τη γυναίκα, για την ξενιτιά, για την εργατιά, για τη μάνα, για το ανικανοποίητο. Μουσική και λόγια βγαλμένα απ΄ την καρδιά μου και παιγμένα απ΄ τα χέρια μου και μιλημένα από μένα τον ίδιο 40 χρόνια τώρα στο σανίδι του πάλκου." [2]

Κορυφαίος συνθέτης, στιχουργός, δεξιοτέχνης μπουζουξής και τραγουδιστής, ο Βασίλης Τσιτσάνης υπήρξε μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού μας. Γεννήθηκε στα Τρίκαλα στις 18 Ιανουαρίου 1915. Οι γονείς του ήταν Ηπειρώτες κι εκτός από τον Βασίλη είχαν άλλα τέσσερα παιδιά. Ο πατέρας του, τσαρουχάς στο επάγγελμα, είχε ένα μαντολίνο με το οποίο έπαιζε κλέφτικα τραγούδια. Αυτά ήταν τα πρώτα ακούσματα του μικρού Βασίλη, μαζί με τις βυζαντινές ψαλμωδίες που άκουγε στην εκκλησία. Παρότι τον συνέπαιρνε η μουσική, πρωτόπιασε το όργανο στα χέρια του μετά το θάνατο του πατέρα του το 1926 και το μετέτρεψε σε μπουζούκι. Το φθινόπωρο του 1936 κατέβηκε στην Αθήνα για να σπουδάσει Νομική και προκειμένου να συμπληρώσει το εισόδημά του έπιασε δουλειά στο νυχτερινό κέντρο «Μπιζέλια». Τον επόμενο χρόνο γνώρισε τον τραγουδιστή Δημήτρη Περδικόπουλο, ο οποίος τον πήγε στην Odeon, όπου ηχογράφησε το πρώτο του τραγούδι «Σ' έναν τεκέ μπουκάρανε» 1937. Τα τραγούδια του Τσιτσάνη δεν επιτρέπεται τότε να επεκταθούν πολύ. Η εποχή επιβάλλει εμβατήρια, ενώ η δικτατορία Μεταξά απαγορεύει τόσο τα προϋπάρχοντα τραγούδια του ρεμπέτικου περιθωρίου, όσο και τις εμφανείς ανατολίτικες μελωδίες. Ο ίδιος, που έχει ήδη αρχίσει να χαρακτηρίζεται, υπηρετεί στο στρατό, στο Τάγμα Τηλεγραφητών, στη Θεσσαλονίκη. Τα χρόνια της κατοχής τα περνά στη Θεσσαλονίκη, όπου ανοίγει ένα δικό του κουτούκι, το «Ουζερί Τσιτσάνη». Παράλληλα, γράφει ορισμένες από τις μεγάλες επιτυχίες του(«Αχάριστη», «Κάνε λιγάκι υπομονή, «Μπαξέ τσιφλίκι», «Τα πέριξ», «Νύχτες μαγικές», «Ντερμπεντέρισσα», «Συννεφιασμένη Κυριακή»), που θα ηχογραφήσει μετά τον πόλεμο, όταν θα ανοίξουν και πάλι τα εργοστάσια δίσκων.

Τα λερωμένα τ΄άπλυτα 
http://www.youtube.com/watch?v=qnUZJgrqTlI
Στίχοι-Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης
Εκτέλεση: Βασίλης Τσιτσάνης - Μαρίκα Νίνου ( Ντουέττο )

 

"Το 1946 εγκαθίσταται ξανά στην Αθήνα. Η εποχή του εμφυλίου αποτελεί άλλη μια πηγή έμπνευσης για τον Τσιτσάνη. Τα τραγούδια του, όμως, λογοκρίνονται και πάλι. Ορισμένα καταφέρνει και τα εκδίδει, επινοώντας διάφορα τεχνάσματα, πολλά κυκλοφόρησαν αρκετά χρόνια μετά, ενώ κάποια δεν εκδόθηκαν ποτέ. Ο Βασίλης Τσιτσάνης άφησε την τελευταία του πνοή ανήμερα των 69ων γενεθλίων του, στις 18 Ιανουαρίου του 1984, στο νοσοκομείο Brompton του Λονδίνου, έπειτα από επιπλοκές μιας εγχείρησης στους πνεύμονες. Μέχρι και 24 μέρες πριν εμφανιζόταν κανονικά στο «Χάραμα» και δούλευε καινούργια τραγούδια. Δύο προσωνύμια του είχαν κολλήσει οι φίλοι του τότε το "Τσίλιας" και το "Βλάχος" " sansimera.gr

Το βαπόρι απ’ την Περσία (το ξακουστό «Γκλόρια»*) http://www.youtube.com/watch?v=ZOD0oK-R8hg Στίχοι-Μουσική: Βασίλη Τσιτσάνη Ερμηνεία:
Στίχοι-Μουσική: Βασίλης Τσιτσάνης
Εκτέλεση: Βασίλης Τσιτσάνης-Λιζέττα Νικολάου 1977 ( Ντουέττο )

 

O Τσιτσάνης, «έβγαλε το λαϊκό τραγούδι από τα όρια του περιθωρίου, όπου το είχαν τάξει τα αντικοινωνικά και ανατολίτικα στοιχεία του, για να το εντάξει στην καινούργια κοινωνική πραγματικότητα της μεταπολεμικής Ελλάδος. Καθιέρωσε νέο ύφος παιξίματος και τραγουδιού με τον εξευρωπαϊσμό-συγκερασμό των κλιμάκων, αρμονίες με δεύτερες και τρίτες φωνές, εμπλουτισμένη ενορχήστρωση και καινοτομίες στην ποιητική δομή, όπου για πρώτη φορά το λαϊκό τραγούδι απoμακρύνθηκε από τις παραδοσιακές φόρμες του δίστιχου επισημοποιώντας το ρόλο του ρεφρέν»Λάμπρος Λιάβας, Το Ελληνικό τραγούδι από το 1821 έως τη δεκαετία του 1950, σελ. 12

Μηχανή του χρόνου "ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΒΑΣΙΛΗ ΤΣΙΤΣΑΝΗ"