Το σκετς είναι μια σύντομη, ολιγόλεπτη θεατρική παράσταση, συνήθως κωμική που παρουσιάζεται στη σκηνή, στο ραδιόφων ή την τηλεόραση. Αποτελείται από μικρές, αυτοτελείς σκηνές και βασίζεται συχνά σε ατάκες και μπορεί να περιλαμβάνει αυτοσχεδιασμό, σατιρίζοντας γεγονότα, πρόσωπα ή καταστάσεις
Το Κυπριώτικο Σκετς είναι ένας από τους πιο ιστορικούς και αγαπημένους θεσμούς της κυπριακής παράδοσης, που συνδέεται άρρηκτα με την κυπριακή διάλεκτο, τα ήθη και τα έθιμα του νησιού.
Το είδος γεννήθηκε το 1953 με την δημιουργία της κρατικής ραδιοφωνίας στην Κύπρο (αποικιακή περίοδος) και μεταφέρθηκε αργότερα και στην τηλεόραση.
1) "Το πιθκιαύλιν του Θεραπή (1982): Κανάλι: ΡΙΚ, Διάκεια: 37', Σενάριο: Κώστα Παπαγεωργίου, Σκηνοθεσία: Πόπη Δανιήλ. Υπόθεση:" Ο παππούς Θεραπής και ο εγγονός του Περικλής αγαπούν πολύ τις κατσίκες και παρόλο που έφυγε από το χωριό του το 1974, κατάφερε να φέρει μαζί του μια κατσίκα και σιγά σιγά αγόρασε και άλλες. Η γιαγια του η Βασιλού έρχεται να τους δει και θυμούνται τα παλιά στο χωριό τους και το πιθκιαύλιν του Θεραπή που το έφτιαξε μόνος του αλλά δεν το έφερε μαζί του. Μια μέρα ο παππούς εξαφανίζεται από το πρωί και δεν επέστρεψε. Ο παππούς περπάτησε όσο πιο κοντά στα κατεχόμενα και εκεί συναντά ένα παλιό του φίλο Τουρκοκύπριο τον Γιασιάρ και μαθαίνει τα νέα του χωριού του και του ζητά μια χάριν, να του φέρει το πιθκαύλιν του." Ηθοποιοί: Κώστας Παπαμαρκίδης, Κώστας Βήχας, Μόνικα Βασιλείου, Έλλη Παναγιώτου, Ανδρέας Μούστρας, Νανά Γεωργίου. (Το συγκεκριμένο σκετς είχε παιχτεί πρώτα στο ραδιόφωνο του ΡΙΚ με άλλους ηθοποιούς.)
2) "Οι γαλίνες του Νικόλα" (1986): Κανάλι: ΡΙΚ, Διάρκεια: 30', Σενάριο: Ανδρέας Κουκκίδης, Σκηνοθεσία: Πόπη Δανιήλ. Υπόθεση: Ο Νικόλας υπολογίζει να κερδίσει αρκετά λεφτά από τις γαλίνες που εκτρέφει. Άλλα υπολογίζει αυτός, κι άλλα του επιφυλάσσουν οι φίλοι του. Ηθοποιοί: Κώστας Παπαμαρκίδης, Βάνια Κωνσταντίνου, Έλενα Παπαδοπούλου, Γιώργος Λώρης, Βαρνάβας Κυριαζής, Κώστας Δημητρίου, Ανδρέας Μαυρομάτης, Δώρα Μακαρίου, Μιχάλης Πιερίδης.
3) "Οι λοκμάδες της Καλλούς" (2000): Κανάλι: ΡΙΚ, Διάρκεια: 30', Σενάριο: Δήμος Αντρέου, Σκηνοθεσία: Νίκος Γαλήνης. Υπόθεση: Οι λουκουμάδες της Καλλούς αποτελούν πραγματικό πειρασμός για όλα τα μέλη της οικογένειάς της. Η ίδια όμως είναι εξαιρετικά αυστηρή σε αυτό το ζήτημα έτσι αφού τα μέλη της οικογένειας θα φάνε τους λουκουμάδες προσπαθούν να τους αντικαταστήσουν για να την ξεγελάσουν. Ηθοποιοί: Άλκηστις Παυλίδου, Δημήτρης Ξύστρας, Γιώργος Τσιάκκας, Ζωή Κυπριανού, Θάνος Πεττεμερίδης
Άλλα αγαπημένα κυοριώτικα σκετς: "Ο καφενές των γεναικώ", "Ο πραματευτής" κ. ά.
Για λόγους μυστικότητας οι αξιωματικοί του ελληνικού στρατού χρησιμοποίησαν διαβατήρια με ψευδή στοιχεία για να μην γίνον αντιληπτοί από τις τουρκικές αρχές. Ο Παύλος Μελάς συγκεκριμένα επέλεξε το όνομα «Ζέζας», το οποίο στα αρβανίτικα σημαίνει «μαύρος» ή «μελαχρινός» και το οποίο είχε δώσει στον Μελά ο Αλ. Κοντούλης, που μιλούσε τη γλώσσα.
"Λάζαρος Μαύρος"
(Αμπτουλάχ Οτσαλάν)
Ο ηγέτης του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος (PKK) συνελήφθη το 1999 στην Κένυα έχοντας μαζί του κυπριακό διαβατήριο (βλπ. φωτό). Ο Οτσαλάν βρισκόταν προηγουμένως στην Ελλάδα από όπου και τον έδιωξε η ελληνική κυβέρνησς.
Χριστάκης Ζόππος
(Αλέξανδρος Παναγούλης)
Ο Παναγούλης υπηρετούσε στο 85ο Σύνταγμα Πεζικού, στη Βέροια, όταν αποφάσισε να λιποτακτήσει από το στράτευμα και να ετοιμάσει αντιδικτατορική του δράση. Για να διαφύγει της σύλληψης ζήτησε από την Κύπριο φοιτητή Χριστάκη Ζόππο να του δώσει το διαβατήριο του.
Ο Παναγούλης πέταξε για Κύπρο με το διαβατήριο του Ζόππου. Όταν όμως ο Ζόππος δήλωσε στις αρχές ότι "έχασε" το διαβατήριό του, οι άρχες κατάλαβαν ότι ο λιποτάκτης Παναγούλης βρισκόταν στην Κύπρο.
"Μάριος Αντρέου"
(Αλέξανδρος Παναγούλης)
Ο Παναγούλης αφού κατέληξε για λίγο στο σπίτι του πατέρα του Ζόππου στην Πάφο ήρθε σε επαφή με άλλους Κυπρίους που ήταν πρόθυμοι να τον βοηθήσουν στον αγώνα του. Παράλληλα οι ελληνικές αρχές ζήτησαν από τις κυπριακές να βρουν και να συλλάβουν το λιποτάκτη Παναγούλη. Όταν ο Μακάριος έμαθε ότι ο Παναγούλης κρυβόταν στην Κύπρο διέταξε τον Γιωρκάτζη να τον βρει και να του δώσει "λεσέ πασέ" για φύγει από την Κύπρο. Ο Γιωρκάτζης όμως αποφάσισε όχι μόνο να τον βοηθήσει να διαφύγει από την Κύπρο αλλά και να τον συνδράμει έμπρακτα στο παράτολμο σχεδιό του να δολοφονήσει τον Γ. Παπαδόπουλο. Έτσι μετά από εξάμηνη παραμονή στην Κύπρο ο Παναγούλης φεύγει με κυπριακό διαβατήριο για Ιταλία σαν "Μάριος Αντρέου".
"Μιχάλης Οικονόμου"
(Αλέξανδρος Γιωτόπουλος)
Ο Γιωτόπουλος, κατά τη διάρκεια της δράσης του ως ηγετικό στέλεχος της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη», χρησιμοποιούσε πλαστά έγγραφα για να κρύβει την ταυτότητά του. Κατά τη σύλληψή του το καλοκαίρι του 2002, διαπιστώθηκε ότι έφερε πλαστή ταυτότητα με το όνομα Μιχαήλ Οικονόμου. Ο Γιωτόπουλος χρησιμοποιούσε τα πλαστά αυτά στοιχεία (Μιχαήλ Οικονόμου) για τις καθημερινές του συναλλαγές, ακόμη και για να ψηφίζει. Οι μήτρες για την κατασκευή των πλαστών εγγράφων βρέθηκαν σε γιάφκα της οργάνωσης
Οι μεγαλύτερες εθνικές τραγωδίες και δυστυχήματα από ιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας
Η Κύπρος έχει βιώσει πολλές τραγωδίες, με κάποιες να παραμένουν ανεξίτηλες στη μνήμη του λαού.
Ο βομβαρδισμός της Τηλλυρίας τον Αύγουστο του 1964 ήταν μια βίαιη στρατιωτική επιχείρηση της Τουρκίας κατά τη διάρκεια των διακοινοτικών ταραχών, με εκτεταμένη χρήση βομβών ναπάλμ. Η επίθεση προκάλεσε 55 θανάτους (στρατιώτες και πολίτες) και 125 τραυματισμούς, μετά από συμπλοκές της νεοσυσταθήσας Εθνικής Φρουράς με τουρκοκυπριακές ένοπλες ομάδες στα Κόκκινα. Οι πρώτοι που δέχθηκαν τα πυρά της τουρκικής αεροπορίας ήταν το πλήρωμα της ακταιωρού «Φαέθων» στον όρμο του Ξερού, στις 8 Αυγούστου. Επτά Έλληνες ναυτικοί (2 υπαξιωματικοί και 5 ναύτες) έχασαν τη ζωή τους κατά την άνιση μάχη.
Το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974: Οι νεκροί του Πραξικοπήματος αγγίζουν τους 90 και οι απώλειες και από τις δύο πλευρές ήταν περίπου ίσες.
Η Τουρκική Εισβολή του 1974:Η μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία της Κύπρου. Περίπου 5000 Ε/κ έχασαν την ζωή τους εκ των οποίων 1619 δηλώθηκαν ως αγνοούμενοι. 200.000 δηλ. περίπου το 1/3 του συνολικού πληθισμού υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τις πατρογονικές τους εστίες. Το 37% του εδάφους να βρίσκεται έκτοτε υπό τουρκική κατοχή με 40.000 τουρκικά στρατεύματα να βρίσκονται στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού. Εκατοντάδες χιλιάδες έποικοι από την Ανατολία εγκαταστάθηκαν εκεί αλλάζοντας πλήρως τη δημογραφική δομή του νησιού. Εκδίωξη και τελευταίων ηρωικών εγκλωβισμένων.
Επιχείρηση Νίκη είναι η κωδική ονομασία που δόθηκε σε μυστική στρατιωτική αποστολή της Ελλάδος την 21η προς 22η Ιουλίου 1974 προς την Κύπρο με σκοπό την αερομεταφορά καταδρομέων στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας. Λόγω όμως της μη έγκυρης ενημέρωσης του αεροδρομίου τα πρώτα αεροπλάνα δέχθηκαν τα φίλια πυρα με αποτέλεσμα 4 αεροπόροι και 28 καταδρομείς να χάσουν την ζωή τους ενώ τραυματίες καταδρομείς ήταν 9.
Η δολοφονίες των Ισαάκ (11/8/1996) και Σολωμού (14/8/1996): ΟΤάσος Ισαάκ (24 ετών) ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου από Τούρκους εθνικιστές στη νεκρή ζώνη. Ο Σολωμός Σολωμού (26 ετών) ξάδερφος του Ισαάκ, δολοφονήθηκε εν ψυχρώ ενώ προσπαθούσε να κατεβάσει την τουρκική σημαία.
Η πτώση του ελικοπτέρου Bell 206 της Εθνικής Φρουράς στις 10 Ιουλίου 2002 κοντά στο χωριό Κούκλια της Επαρχίας Πάφου, από το οποίο ανασύρθηκε νεκρός ο αρχηγός της Εθνικής Φρουράς αντιστράτηγος Ευάγγελος Φλωράκης, ο Διοικητής της Αεροπορίας Στ. Δεμένεγας και τρεις ακόμη αξιωματικοί.
Η Πτήση 522 των Κυπριακών αερογραμμών Helios Airways ήταν ένα Boeing 737-31S που συνετρίβη στις 14 Αυγούστου2005 στις 12:03 ώρα Ελλάδας σε λοφώδη περιοχή πλησίον του Γραμματικού Αττικής. Συνολικά οι 115 επιβάτες και τα 6 μέλη του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους.
19 Αυγούστου 2005 – Επτά Κύπριοι νεκροί από την ανατροπή μικρού λεωφορείου στο Σαρμ Ελ Σέιχ.
Η έκρηξη στη ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» σημειώθηκε την 11η Ιουλίου 2011 στο Μαρί. Η έκρηξη σημειώθηκε σε εμπορευματοκιβώτια με πολεμικό υλικό, τα οποία είχαν κατασχεθεί από πλοίο το 2009 και φυλάγονταν στην ναυτική βάση. Από την έκρηξη 13 άνθρωποι έχασαν την ζωή τους και 63 τραυματίστηκαν ενώ καταστράφηκε και ο γειτονικός ηλεκτροπαραγωγός σταθμός. Η οικονομική επιβάρυνση στην Κύπρο ήταν αρκετά σημαντική.
"Ένας άνθρωπος ρακένδυτος, ατιμέλητος, ακάθαρτος με μεγάλα γένια που κυκλοφορούσε πάντοτε ανυπόδυτος ιδίως τα καλοκαίρια. Σπάνια μπορούσε να φορέσει παπούτσια και συνήθως αυτά ήσαν παλιά άρβυλα τα οποία άφηνε ξέδετα. Δυσκολευόταν να φοράει παπούτσια επειδή τα πόδια του είχαν παραμορφωθεί από τα πολλά χρόνια που περπατούσε ξυπόλυτος. Το πέλμα των ποδιών του είχε ένα σκληρό και χοντρό δέρμα όπου τα αισθητήρια του πόνου είχαν πια εξουδετερωθεί. Φορούσε συνήθως χειμώνα - καλοκαίρι μια παλιά στρατιωτική χλαίνη και είχε μία σεντόνα κρεμασμένη από τον ώμο του που σχημάτιζε μια σακούλα που σε αυτή έριχνε τα χρήματα που του έδιναν, τα φρούτα για τους φτωχούς μαθητές, κανένα ψωμί και μερικές πέτρες για να τις πετάξει σ' όποιον του ήταν πολύ προκλητικός όταν τον κοροΐδευε." Αδάμου Κόμπου "ΑΡΚΟΝΤΗΣ. Ο Φιλάνθρωπος και Ελεήμονας της Λεμεσού"
Σούβλα: είναι ο απόλυτος βασιλιάς της κυπριακής γαστρονομίας και το σήμα κατατεθέν κάθε κυριακάτικου και γιορτινού τραπεζιού στο νησί. Δεν θεωρείται απλά ένα φαγητό, αλλά μια ολόκληρη ιεροτελεστία που ενώνει οικογένειες και φίλους.
Σεφταλιές: Αγαπημένος μεζές από καρυκευμένο χοιρινό κιμά, μαϊντανό και κρεμμύδι, τυλιγμένο σε αρνίσια μπόλια και ψημένο στα κάρβουνα.
Κουπέπια: Τα κλασικά κυπριακά ντολμαδάκια, φτιαγμένα με τρυφερά αμπελόφυλλα, γεμιστά με χοιρινό κιμά, ρύζι και μυρωδικά.
Χαλλούμι: Το διάσημο κυπριακό τυρί, το οποίο είναι απολαυστικό τόσο ωμό όσο και ψημένο στα κάρβουνα ή στο τηγάνι.
Αφέλια:Χοιρινό κρέας κομμένο σε μικρές μπουκιές, μαγειρεμένο με κόκκινο κρασί και σπασμένους κόκκους κόλιανδρου.
Τταβάς: Παρασκευάζεται κυρίως με κομμάτια από αρνίσιο, κατσικίσιο ή χοιρινό κρέας.Η λέξη προέρχεται από την τουρκική λέξη tava (που σημαίνει ρηχό ταψί ή τηγάνι), καθώς το φαγητό σιγοψήνεται μέσα σε πήλινο σκεύος.
Πατάτες του φούρνου: αποτελούν το ιδανικό συνοδευτικό για τη σούβλα.
Αγρέλια με τ' αυκά: Πρόκειται για άγρια σπαράγγια που μαζεύονται στην ύπαιθρο και τηγανίζονται ελαφρώς με ελαιόλαδο προτού ενσωματωθούν με φρέσκα αυγά.
Μακαρόνια του φούρνο (Κυπριακό Παστίτσιο): Φαγητό με χοντρά μακαρόνια, κιμά και πλούσια επικάλυψη μπεσαμέλ με τριμμένο χαλούμι ή αναρή.
Κούπες: Τραγανό εξωτερικό περίβλημα από πλιγούρι και γέμιση από χοιρινό κιμά, κρεμμύδι και μπαχαρικά.
"Από το γήπεδο Ζωγράφου το 1975 ξεκινά ο θεσμός των φεστιβάλ. To 1o Φεστιβάλ ΚΝΕ - «Οδηγητή» έγινε στις 19 - 21 Σεπτέμβρη 1975 στο γήπεδο Ζωγράφου. Οι εκδηλώσεις του ήταν αφιερωμένες στην 7χρονη δράση της ΚΝΕ και τα 7 χρόνια από την έκδοση του πρώτου -παράνομου- φύλλου του «Οδηγητή». Έτσι προέκυψε και η ονομασία του Φεστιβάλ ΚΝΕ - «Οδηγητή».
Το Φεστιβάλ διοργανώνεται ανελλιπώς καθ' έτος και μάλιστα γίνεται σε πολλές πόλεις και ιδίως εκεί που υπάρχουν φοιτητόκοσμος.
ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΕΔΟΝ
νέο Το 1° Παγκύπριο Φεστιβάλ της ΕΔΟΝ πραγματοποιήθηκε μεταξύ 9-12 Ιουλίου 1959 στη Λεμεσό, με σύνθημα «Ειρήνη – Φιλία» και ήταν η αρχή για τα ιστορικά αυτά φεστιβάλ. Σκοπός του 1ου Παγκόσμιων Φεστιβάλ Νεολαίας και Φοιτητώνο του 1959 ήταν η διάδοση των θέσεων της νεοϊδρυθείσας οργάνωσης και η προβολή της συμβολής της νεολαίας στον αγώνα για επίλυση των φλεγόντων ζητημάτων της Κύπρου.
Ουσιαστικά το 1947 η Παγκόσμια Ομοσπονδία Δημοκρατικών Νεολαιών (ΠΟΔΝ) ξεκίνησε το θεσμό των Παγκόσμιων Φεστιβάλ Νεολαίας και Φοιτητών (ΠΦΝΦ). Μέλος της ΠΟΔΝ στην Ελλάδα είναι η ΚΝΕ και στην Κύπρο η ΑΟΝ (πρόδρομος της ΕΔΟΝ). Η ΑΟΝ πρόλαβε να διοργανώσει τρία Παγκύπρια Φεστιβάλ Νεολαίας, το 1951, το 1953 και 1955 στην Αμμόχωστο, μέχρι να την κηρύξουν παράνομη, μαζί με το ΑΚΕΛ και τις οργανώσεις του Λαϊκού Κινήματος, οι Βρετανοί αποικιοκράτες. Η ΕΔΟΝ, λαμβάνοντας τη σκυτάλη από την ΑΟΝ, ανέλαβε και τη συνέχιση του θεσμού του Φεστιβάλ.
Τα Φεστιβάλ αυτά της ΕΔΟΝ διεξάγονται αρχικά σε διάφορες πόλεις, ενώ τα τελευταία χρόνια γίνονται κυρίως στην Τάφρο Πύλης Αμμοχώστου. Τα πρώτα Φεστιβάλ αντιμετώπισαν πολλές δυσκολίες και εμπόδια, αρχικά από το Αγγλικό μεταβατικό καθεστώς, στη συνέχεια από τις εξελισσόμενες δικοινοτικές ταραχές και τελικά από την τουρκική κατοχή σε εδάφη της Κύπρου. Από το 1959 τα Φεστιβάλ της ΕΔΟΝ πέρασαν από τις πόλεις της Λεμεσού και της Αμμοχώστου, ως το 1982 (9ο Φεστιβάλ), όταν για πρώτη φορά διοργανώθηκε στην πρωτεύουσα Λευκωσία. Έκτοτε, με εξαίρεση το 1992, που έγινε στη Λεμεσό, το Φεστιβάλ πραγματοποιείται στη Λευκωσία. Τα Φεστιβάλ, έγιναν σταδιακά βήμα διεθνισμού, φιλίας και συνεργασίας Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Στα Φεστιβάλ πριν το 1974 συμμετείχε πλήθος Τουρκοκύπριων νέων στους επιμέρους τομείς, θεατές, καλλιτέχνες ή και αθλητές. Οι απαγορεύσεις του κατοχικού καθεστώτος όμως αργότερα, καθιστούσαν αδύνατη τη συμμετοχή και παρουσία τους.
ΒΑΡΒΑΡΑ ΛΥΣΣΑΡΙΔΗ “Γεννήθηκα και μεγάλωσα στο Detroit του Michigan, ζω τόσα πολλά χρόνια στην Κύπρο που νιώθω στην καθημερινή μου ζωή Κύπρια»
Η Barbara Cornwall Lyssarides (10 Απριλίου 1932 – 3 Μαρτίου 2019) σπούδασε ιστορία και δημοσιογραφία στο Wayne State University του Detroit. Ανταποκριτής Αμερικάνικων εντύπων καθ’οδόν προς την Ινδία, βρέθηκε στη Κύπρο για να καλύψει τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα της Ε.O.Κ.Α. (1955-1959). Στην Κύπρο υπήρξε συντάκτης της Αγγλόφωνης Κυπριακής εφημερίδας Times of Cyprus και ανταποκρίτρια του Time magazine Υπό την ιδιότητα της ως δημοσιογράφος θέλησε να πάρει συνέντευξη από τον Αρχηγό Διγενή πράγμα που τελικά δεν κατέστει δυνατό αλλά γνώρισε τον Βάσο Λυσσαρίδη το 1956. Μερικά χρόνια αργότερα ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος τέλεσε το μυστήριο του γάμου του Βάσου Λυσσαρίδη και της Βαρβάρας Cornwall το 1963. Υπήρξε στενός συνεργάτης και στήριγμα στους αγώνες του συζύγου της. Ταξίδεψε σε πολλές χώρες, ιδιαιτέρως στη Μέση Ανατολή, και έγραψε δύο βιβλία. The Bush Rebels που αφορούσε τους αντάρτες που πολεμούσαν στις Αφρικανικές Πορτογαλικές αποικίες Μοζαμβίκη και Γουινέα-Μπισσάου. Η Βαρβάρα η οποία έζησε για τρεις μήνες με τους αντάρτες στην Αφρικανική ήπειρο και το βιβλίο βασίστηκε στις εμπειρίες της. Το δεύτερο της βιβλίο, My Old Acquaintance (το οποίο πρωτοδημοσιεύτηκε υπό μορφή ιστοριών στην εφημερίδα Cyprus Weekly) αφορά την ιστορία και αρχαιολογία της Κύπρου και είναι βασισμένο σε εκτενή έρευνα και μαρτυρίες ταξιδιωτών, ακαδημαϊκών και αρχαιολόγων του παρελθόντος. Όταν εκδηλώθηκε το πραξικόπημα το 1974, συνελήφθη και τέλεσε υπό κράτηση για πέντε μέρες και εξορίστηκε. Συνέχισε τη δράση της στο εξωτερικό.
ισε τη δράση της στο εξωτερικό.
Η μπαλάντα της αγρότισσας https://www.youtube.com/watch?v=U1ZMPDnzD4g
Η Βαρβάρα Λυσσαρίδου έγραψε ένα ποίημα με τίτλο 'Η Μπαλάντα της Αγρότισσας' του οποίου ο Κώστας Καμένος ανέλαβε την ενορχήστρωση. Το τραγούδησε η Γεωργία Λάρδου και κυκλοφόρησε σε ψηφιακό δισκάκι το 2001.
Πολυξένη Λοϊζιά - Η πρώτη Κύπρια φεμινίστρια, εκπαιδευτικός και συγγραφέας
Δομνίτσα Λανίτου Καβουίδου - Κύπρια αθλήτρια του στίβου, η οποία το 1936 έγινε η πρώτη Ελληνίδα που έλαβε μέρος στο στίβο σε Ολυμπιακούς Αγώνες.
Ελενίτσα Σεραφείμ Λοΐζου - Η μοναδική γυναίκα τομεάρχης της ΕΟΚΑ
Έλλη Χριστοδουλίδου - Μαζί με το συζυγό της φιλοξένησε στο ίδιο τους το σπίτι για 2,5 χρόνια τον Αρχηγό της ΕΟΚΑ Διγενή
Λουκία Παπαγεωργίου Λαουτάρη -Μητέρα 6 ανήλικων παιδιών και έγκυος στο 7ο, δολοφονήθηκε από τις αγγλικές δυνάμεις κατοχής όταν ομάδα γυναικών προσπάθησαν να απελευθερώσουν ένα δεκαπεντάχρονο μαθητή
Τζυρκακού Πολυκάρπου -Μια πάμπτωχη χήρα από τον Αγρό, με τρία ανήλικα παιδιά φιλοξένησε στο σπίτι της αντάρτικες ομάδες -του Αυξεντίου, του Λένα, του Γιωρκάτζη- και της οποίας το σπίτι οι Άγγλοι της το ανατίναξαν στον αέρα εκδικητικά αφήνοντας την κυριολεκτικά στους πέντε δρόμους και το τραγικότερο όλων είναι ότι αργότερα ούτε η ΚΔ δεήθηκε να βοηθήσει.
Νίτσα Χατζηγεωργίου - Αγωνίστρια της ΕΟΚΑ, η οποία και πέθανε σε νεότατη ηλικία
Αδελφές Κοκκίνο (Ουρανία και Λέλλα Κοκκίνου) -Αγωνίστριες της ΕΟΚΑ, με την Ουρανία να οργανώνει τις Ορθόδοξες Χριστιανικές Ενώσεις Νεανίδων, να γίνεται η πρώτη γυναίκα Θεολόγος της Κύπρου και Διευθύντρια του Παγκύπριο Θηλέων Κύκκου
Πριγκήπισσα Ζήνα Κάνθερ ντε Τύρας - Φιλάνθρωπος
Μαρούλα Βιολάρη Ιακωβίδου -Αγωνίστρια της ΕΟΚΑ και πρώτη γυναίκα δημοσιογράφος στην Κύπρο
Βέρα ΠαναγιωτίδουΚορφιώτη -Αγωνίστρια της ΕΟΚΑ, εκπαιδευτικός, συγγραφέας
Στέλλα Σουλιώτη -Η πρώτη γυναίκα υπουργός στην Κύπρο και η μοναδική μέχρι σήμερα γυναίκα Γενικός Εισαγγελέας
Ευφροσύνη Προεστού - Η κυρά της Λαπήθου
Χριστοδούλα (Ττοφινή) - ΕτήσιαΠορεία Χριστοδούλας για τους καρκινοπαθείς
Χαρίτα Μάντολες - Η γυναίκα σύμβολο για τις μανάδες των αγνοουμένων
Ελένη Φωκά -Δασκάλα του Γένους στη μαρτυρική Καρπασία
Ρήνα Κατσελλή - Η πρώτη Ελληνοκύπρια γυναίκα βουλευτής της Κυπριακής Δημοκρατίας, συγγραφέας και λογοτέχνις
Κλαίρη Αγγελίδου - Η πρώτη γυναίκα υπουργός Παιδείας της Κύπρου
Κάτια Χατζηδημητρίου - Σημαντική ιστορικός και συγγραφέας
Ήβη Μελεάγρου - Η πρώτη σημαντική μυθιστοριογράφος της ελληνόφωνης κυπριακής λογοτεχνίας και η πρώτη εκφωνήτρια του Ραδιοφωνικού Σταθμού Κύπρου.
Βέρα Σαμψών
Γιάννα Λοΐζίδου - Κορυφαία ραδιοφωνικός παραγωγός
Φανούλα Αργυρού -Δημοσιογράφος, ερευνήτρια και συγγραφέας
Χρυστάλλα Γιωρκάτζη - Η πρώτη γυναίκα Γενικός Ελεκτής και πρώτη γυναίκα Διευθύντια της Κεντρικής Τράπεζας
Τασούλα Χατζηττοφή -Ιδρύτρια του Walk of Truth
Δώρα Κακουράτου -Ηθοποιός, Θεασάρχης
Άννα Βίσση -τραγουδίστια
Αντριάνα Νικολάου - Η μητέρα του αδικοχαμένου ομογενή εθνοφρουρού Θανάση Νικολάου
Μαρία Ιωαννίδη - Η χήρα του Πλοιάρχου Ανδρέα Ιωαννίδη
Πόπη Χριστοφόρου -Η μητέρα των αδικοχαμένων διδύμων ναυτών Μίλτου και Χρήστου
Χριστίνα Γιαννάκη - Η νυν Γενική Διευθύντρια του Υπ. Υγείας
Ελένη Ιωσήφ -Η πρώτη γυναίκα Αρχηγός των Σπουδαστών της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων της Ελλάδος
Άννα Αριστοτέλους -Διοικητής των Κεντρικών Φυλακών
Τα πραγματικά πρόσωπα πίσω από 15 θρυλικά τραγούδια
Ενίοτε σε πολλά τραγούδια οι στιχουργοί τους χρησιμοποιούν ονόματα -ανδρικά ή γυναικεία, συνηθισμένα ή/και μη-, σε κάποια άλλα όμως χρησιμοποιούν και επώνυμα, δίνοντας έτσι και πραγματικό νόημα και περιεχόμενο
Το τραγούδι του Αντρέα (Μίκης Θεοδωράκης)
[Έργο αφιερωμένο στον αγωνιστή του αντιδικτατορικού αγώνα Ανδρέα Λεντάκη. Αναφέρεται σε πραγματικά γεγονότα και κυρίως στα βασανιστήρια που υποβάλλονταν τόσο ο μουσικοσυνθέτης, τον είχαν τοποθετήσει σε κελί κοντά σε χώρους βασανισμού, όσο και τα βασανιστήρια που είχε υποστεί ο ίδιος ο Λεντάκης, στο κτήριο της Ασφάλειας της Μπουμπουλίνας.
Ο Δάσκαλος (Λάκης Χαλκιάς), Ο Αντύπας (Βασίλης Παπακωνσταντίνου)
[Για τον δικηγόρο, δημοσιογράφο και κοινωνικό αγωνιστή Μαρίνο Αντύπα, που δολοφονήθηκε από άνθρωπο των μεγαλοκτηματιών του θεσσαλικού κάμπου στις 8 Μαρτίου 1907 στον Πυργετό Λάρισας]
Οι αστοί τρομάξανε ή Ο Μπεζαντάκος [Πάνος Τζαβέλλας]
[Για το Μιχάλη Μπεζαντάκο, ένα κομμουνιστή που κατάφερε κα απέδρασε κατά τρόπο μυθιστορηματικό το Μάρτιο του 1932 από τις φυλακές Συγγρου.]
Ο Μάρκος Υπουργός [Μάρκος Βαμβακάρης]
[Τραγούδι του 1936 του Μάρκου, εν καιρώ βαθύτατης πολιτικής και οικονομικής κρίσης. Για την ιστορική ακρίβεια πεθάνανε 4 πρωθυπουργοί σε διάστημα ενός έτους (Κονδύλης,Τσαλδάρης,Δεμερτζής, Βενιζέλος)]
Πάντα γελαστοί (Δημήτρης Μητροπάνος), Το τραγούδι του χελιδονιού (Αλεξίου), Ήταν τρελός (Νότης Σφακιανάκης)
[Τα τρία αυτά τραγούδια γράφτηκαν για τον Τάσο Ισαάκ, το Σολάκη Σολωμού που έχασαν τη ζωή τους σε διαδηλώσεις στη Δερύνεια το 1996 αλλά και για την Αναστασία την κορούλα του Τάσου Ισαάκ.]
Μακρύ ζεϊμπέκικο για τον Νίκο (Διονύσης Σαββόπουλος) [Για τον Νίκο Κοεμτζή, για ένα μικροκακοποιό που στο μεθύσι του σκότωσε με σουγιά τρεις και τραυμάτισε άλλους εφτά μέσα στο νυχτερινό κέντρο «Νεράιδα της Αθήνας»στην Κυψέλη επειδή παρενόχλησαν τον μικρό αδελφό του την ώρα που χόρευε ένα τραγούδι που είχε ζητήσει παραγγελιά.]
Ο Αλέφαντος (Τα παδιά από την Πάτρα)
[Για τον τιτανοτεράστιο Νίκο Αλέφαντο]
Ο Κουταλιανός (Γιάννης Καλατζής)
[Για τον φημισμένο Έλληνα παλαιστή Παναγιώτη Κουταλιανό. Αντίθετα μερικοί υποστηρίζουν ότι το τραγούδι αναφέρεται περιπαιχτηκά στον Δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο και τη συζυγό του Δέσποινα. Κάτι παρόμοιο λέγεται και για το τραγούδι "Κυρά Γιώργαινα"]
Ένα τραγούδι για την Ελένη (Γιώργος Νταλάρας) [Για όλες τις δασκάλες του Ριζοκαρπάσου και ειδικότερα για την Ελένη Φωκά]
Ο Άρης κάνει πόλεμο [Πάνος Τζαβέλλας]
(Για τον Θανάσης Κλάρας γνωστό και ως Άρη Βελουχιώτη ή Μιζέρια]
Ο Μπελογιάννης ζει [Μαρία Δημητριάδη]
[Για τον Νίκο Μπελογιάννη, κεντρικό στέλεχος του ΚΚΕ που εκτελέστηκε το 1952 με την κατηγορία της κατασκοπείας. Έμεινε γνωστός και ως «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο» αφού καθόλη τη διάρκεια της δίκης είχε στο πέτο του ένα κόκκινο γαρύφαλλο]
Τροπάριο για φωνιάδες (Μαρία Δημητριάδη) [Για τον ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕΝίκο Πλουμπίδη που εκτελέστηκε ένα χρόνο περίπου μετά την εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη και των συντρόφων του, έχοντας στιγματιστεί ως συνεργάτης της Ασφάλειας από τον Νίκο Ζαχαριάδη]
Το λεν οι πετροπέρδικες, Να ζήσει ο Εθνικός Στρατός
[Τραγούδια για την Δικτατορία της 21ης Απριλίου και ειδικότερα για την ηγετική ομάδα Παπαδόπουλο, Μακαρέζο, Παττακό]
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
