Οι 10 σημαντικότεροι Έλληνες πεζογράφοι

 Οι 10 σημαντικότεροι Έλληνες πεζογράφοι

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Γεώργιος Βιζυηνός

Νίκος Καζαντζάκης

Γιώργος Θεοτοκάς

Αντώνης Σαμαράκης

Ηλίας Βενέζης

Εμμανουήλ Ροΐδης

Ευγένιος Τριβιζάς

Γιάννης Σκαρίμπας

Κωνσταντίνος Θεοτόκης

Κίμων Φράιερ [Kimon Friar (1911-1993)]

Κίμων Φράιερ: Ελληνοαμερικανός ποιητής, εκδότης και μεταφραστής της σύγχρονης ελληνικής ποίησης και στενός φίλος του Νίκου Καζαντζάκη.

Γεννήθηκε στις 8 Απριλίου 1911 στο μικρό νησί Καλόλιμνος της Προποντίδας από πατέρα Αμερικανό και Ελληνίδα μητέρα. Το 1915, ο ίδιος και η οικογένεια του μετακόμισαν στις ΗΠΑ και ο μικρός Κίμωνας απέκτησε την αμερικανική υπηκοότητα το 1920. Σαν παιδί δυσκολευόταν πολύ στα αγγλικά έτσι περνούσε τις περισσότερες του ώρες ασχολούμενος με διάφορα καλλιτεχνικά θέματα. Αργότερα όταν ανακάλυψε την ποίηση και το δράμα και ιδιαίτερα όταν διάβασε την "Ωδή σε μια ελληνική Υδρία" (Ode to a Grecian Urn) του Τζον Κητς αποφάσισε να μάθει άριστα την Αγγλική. Ο Φράιερ σπούδασε στο Chicago Art Institute, στο Yale School of Drama, το University of Iowa και το University of Wisconsin–Madison απ΄ όπου και απέκτησε το bachelor's degree with honors το 1935. Συνέχισε διδακτορικές σπουδές στο University of Michigan λαμβάνοντας το 1940 δίπλωμα master και έλαβε το Avery Hopwood Major Award for Yeats: A Vision. Τελικά όμως αποφάσισε να επικεντρωθεί περισσότερο στο γράψιμο και την μετάφραση ποιητών και παράλληλα δίδαξε σε διάφορα πανεπιστήμια των ΗΠΑ όπως το Adelphi University (1940-1945), το Amherst College (1945-1946), το New York University (1952-1953) και το University of Minnesota Duluth (1953-1954) όπως και σαν επισκέπτης λέκτορας σε άλλα πανεπιστημιακά ιδρύματα. Παράλληλα, ο Friar οργάνωσε βραδιές ανάγνωσης ποίησης για την ευχαρίστηση του κοινού. Ακόμη ήταν Διευθυντής του Κέντρου Ποίησης της YW/YMHA στη Νέα Υόρκη από το 1943 ως το 1946 ενώ το 1951-1952, εντάχθηκε σε θεατρική ομάδα στο Square Theatre, στη Ν. Υόρκη, ανεβάζοντας έργα των Arthur Miller, Tennessee Williams, Lillian Hellman και Archibald MacLeish. Ο Φράιερ εργάστηκε και σαν εκδότης για δύο περιοδικά που αφορούσαν το ελληνικό πολιτισμό, συγκεκριμένα την διετία 1960–1962, για το περ. The Charioteer, και την περίοδο 1963-1965, για το περ. Greek Heritage. Ο Φράιερ μετέφρασε σύγχρονους Έλληνες ποιητές στα Αγγλικά. Ακόμη συνέγραψε, μετέφρασε και εξέδωσε αμέτρητα έργα όπως τα "Modern Poetry: American and British" (μαζί με τον John Malcolm Brinnin) το 1951, το 1960 μετέφρασε την "Ασκητική" του Νίκου Καζαντζάκη και το 1973 την ποιητική ανθολογία "Modern Greek Poetry: from Cavafis to Elytis". Ο Κίμων Φράιερ είναι όμως περισσότερο γνωστός στο εξωτερικό σαν ο μεταφραστής του επικού ποιήματος του Νίκου Καζαντζάκη "Οδύσσεια" (The Odyssey: A Modern Sequel) λαμβάνοντας διθυραμβικές κριτικές.
Ο Φρίερρ τιμήθηκε με διάφορα βραβεία όπως το Greek World Award το 1978, και επιχορηγήσεις από το Ford Foundation και το National Foundation of the Arts and Humanities το 1986. Τέλος τα τελευταία χρόνια της ζωής του. τα πέρασε στην Ελλάδα όπου και πέθανε στις 25 Μαΐου 1993 στην Αθήνα.

"Song and Dance Man"
https://www.youtube.com/watch?v=RBKde8CswJI
Introduction to "Song and Dance Man" a work for musical theatre by Damon Bostrom. The words are from Kimon Friar's translation of Nikos Kazantzakis' Epic poem "The Odyssey a Modern Sequel" (Simon and Schuster pub.).  (C) 2012 by Damon Bostrom

Wonder
https://www.youtube.com/watch?v=6L5AqCI62n8

[extract from the Saviors of God - spiritual exercises, by Nikos Kazantzakis, translated by Kimon Friar] film by maria Papacharalambous

Όμηρος «Όμηρος την Ελλάδα άπασαν πεπαίδευκεν»

Διαθέτουμε επτά βίους του Ομήρου που προέρχονται από την αρχαιότητα. Η καταγωγή του φαίνεται πως ήταν από την Ιωνία και θρυλείται ότι επτά πόλεις ερίζουν για την καταγωγή του, με επικρατέστερες τη Σμύρνη και τη Χίο. Ως γονείς του αναφέρονται ο Μαίων και η Κριθηίδα και λέγεται ότι το πραγματικό του όνομα ήταν Μελησιγένης, επειδή γεννήθηκε κοντά στον ποταμό Μέλητα της Σμύρνης και ότι πήρε αργότερα το όνομα «Όμηρος», είτε επειδή ήταν τυφλός, είτε επειδή ήταν όμηρος των Κολοφωνίων στον πόλεμο με τη Σμύρνη. Σύμφωνα με τους βίους του, περιόδευσε απαγγέλλοντας τα έργα του στις ελληνικές πόλεις, απέκτησε μεγάλη φήμη, αλλά σε ένα διαγωνισμό με τον Ησίοδο στη Χαλκίδα δεν πήρε βραβείο, επειδή προτιμήθηκε ο Ησίοδος ως ποιητής που εξυμνούσε την ειρήνη. Ως τόπος θανάτου του παραδίδεται η Ίος.

Η σύγχρονη έρευνα, και ειδικότερα όσοι δέχονται ότι ο Όμηρος μπορεί να θεωρηθεί πραγματικό πρόσωπο, τοποθετεί τη ζωή του στον 8ο αι. π.Χ. και θεωρεί πιθανό ότι ήταν Ίωνας ραψωδός, συνεχιστής μιας μακραίωνης παράδοσης ηρωικών αφηγήσεων, που συνέθεσε την Ιλιάδα γύρω στο 750 π.Χ. και την Οδύσσεια (αν όντως συνέθεσε και τα δύο έργα) γύρω στα 710 π.Χ. Εκτός από την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, στην αρχαιότητα αποδόθηκαν στον Όμηρο και άλλα έπη του τρωικού κύκλου, αρκετοί θρησκευτικοί ύμνοι, η επική παρωδία Βατραχομυομαχία και μια κωμική διήγηση για έναν χαζό ήρωα, τον Μαργίτη. Στον Όμηρο αποδίδονται και δύο προφανώς ψευδεπίγραφα επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας (VII 153 και XIV 147).

Υπό τον όρο «ομηρικό ζήτημα» ομαδοποιούνται πολλά ερωτήματα που έχουν σχέση με την πατρότητα, τον τρόπο σύνθεσης και την καταγραφή της Ιλιάδας και της Οδύσσειας.

Σήμερα είναι αποδεκτό το γεγονός ότι οι τεχνικές στις οποίες βασίστηκε η σύνθεση των δύο επών είναι οι τεχνικές της προφορικής ποίησης, όπως είχαν διαμορφωθεί τους προηγούμενους αιώνες. Η παράδοση τροφοδότησε τον ποιητή τους με μια ειδική τεχνητή διάλεκτο, με στοιχεία διαφόρων εποχών και περιοχών και πολλά συνώνυμα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε διαφορετικές μετρικές θέσεις, ένα σύνολο λογοτύπων που αντιστοιχούν σε συγκεκριμένες θέσεις του στίχου, τυπικές σκηνές και τυποποιημένα ευρύτερα επεισόδια. Είναι βέβαιο ότι και τους επόμενους αιώνες τα έπη είχαν συντηρηθεί στην προφορική παράδοση και απαγγέλλονταν, αλλά δεν γνωρίζουμε αν υπήρχε κάποιο παγιωμένο γραπτό κείμενο. Από τον 6ο αι. π.Χ. μαρτυρείται και μια επαγγελματική ένωση ραψωδών που ονομάζονταν «ομηρίδες», οι οποίοι απήγειλλαν κάποια εκδοχή των επών, αλλά δεν γνωρίζουμε αν είχαν στην κατοχή τους κάποιο γραπτό κείμενο. Σημαντική θεωρείται στο θέμα της παγίωσης του ομηρικού κειμένου η συμβολή του Πεισιστράτου που λέγεται ότι καθιέρωσε απαγγελίες του Ομήρου στη γιορτή των Παναθηναίων με βάση ένα σταθερό κείμενο (η λεγόμενη «πεισιστράτεια διόρθωση»).

Η βούληση της Θεάς Αθηνάς
https://www.youtube.com/watch?v=nuYWXWnodxU
Όμηρου Οδύσσεια α' ραψωδία, στιχοι 81-87 & 96-103
Μετάφραση: Νίκος Καζαντζάκης - Αντώνης Κακριδής
Μουσική: Γρηγόρης Νικολόποπουλος

Στο ξυλοκάρφι

https://www.youtube.com/watch?v=jAkGeDahsLk

Όμηρου Οδύσσεια θ' ραψωδία στ.83-105
Μετάφραση: Νίκος Καζαντζάκης - Αντώνης Κακριδής
Μουσική: Γρηγόρης Νικολόποπουλος

Νίκος Καζαντζάκης (1883-1957)

"Πιστεύω σ' ένα Θεό, Ακρίτα, Διγενή, στρατευόμενο πάσχοντα μεγαλοδύναμο, όχι παντοδύναμο, πολεμιστή στ' ακρότατα σύνορα, στρατηγό αυτοκράτορα σε όλες τις φωτεινές δυνάμεις, τις ορατές και τις αόρατες. Πιστεύω στ' αναρίθμητα, εφήμερα προσωπεία που πήρε ο Θεός στους αιώνες και ξεκρίνω πίσω από την απαυτή ροή του την ακατάλυτη ενότητα. Πιστεύω στον άγρυπνο βαρύν αγώνα Του, που δαμάζει και καρπίζει την ύλη τη ζωοδόχα, πηγή φυτών και ανθρώπων. Πιστεύω στην καρδιά του ανθρώπου, το χωματένιο αλώνι, όπου μέρα και νύχτα παλεύει ο Ακρίτας με το θάνατο. "Βοήθεια!" κράζεις, Κύριε. "Βοήθεια!" κράζεις, Κύριε, κι ακούω. Μέσα μου οι προγόνοι και απογόνοι κι οι ράτσες όλες, κι όλη η γης, ακούμε με τρόμο, με χαρά, την κραυγή Σου. Μακάριοι όσοι την ακούν και χύνουνται να σε λυτρώσουν Κύριε, και λεν: "Εγώ και συ μονάχα υπάρχουμε". Μακάριοι όσοι σε λύτρωσαν, σμίγουν μαζί Σου Κύριε, και λεν: "Εγώ και Συ είμαστε Ένα". Και τρισμακάριοι όσοι κρατούν, και δε λυγούν, απάνω στους ώμους τους, το μέγα, εξαίσιο, αποτρόπαιο μυστικό: "Και το Ένα τούτο δεν υπάρχει!" Το πενταπόσταγμα της σκέψης του Νίκου Καζαντζάκη, για το σκεπτόμενο στρατευμένο ανθρώπο, που προσπαθεί να ξεφύγει από τους απάνθρωπους κοινωνικούς νόμους και τις προκαταλήψεις ΑΣΚΗΤΙΚΗ

"Δεν υπάρχει άλλος Νεοέλληνας συγγραφέας που να έχει τόσο πολύ υβρισθεί, προπηλακισθεί, διαβληθεί, συκοφαντηθεί, για διάφορα ζητήματα, όπως ο Νίκος Καζαντζάκης. Ουδένα αυτός ο άνθρωπος έβλαψε. Και, όμως, κατά περιόδους όλοι απάνω του επέπεσαν. Γύρω από τον Καζαντζάκη πλέκτηκε μια τερατώδης μυθολογία, για ό,τι έκανε και για ό,τι δεν έκανε, για ό,τι έπρεπε να κάνει και δεν το έκανε και ούτω καθ' εξής. Σαν να τον είχαν βάλει κάτω από μικροσκόπιο. Και έβλεπαν ό,τι ήθελαν να βλέπουν και έλεγαν ό,τι ήθελαν να πουν." Π. ΣΤΑΥΡΟΥ

Για την ακέραιη παρουσία του καταπολεμήθηκε από την Πολιτεία και από την Εκκλησία, τόσο από την Ορθόδοξη όσο και από την Ρωμαιοκαθολική. Αιτίες για αυτούς στάθηκαν τα βιβλία του. Ο ίδιος ο Καζαντζάκης, απαντώντας στις απειλές της Ελληνικής Εκκλησίας για τον αφορισμό του, έγραψε σε επιστολή του: "Μου δώσατε μια κατάρα, Άγιοι Πατέρες, σας δίνω μια ευχή: Σας εύχομαι να 'ναι η συνείδησή σας τόσο καθαρή όσο η δική μου και να 'στε τόσο ηθικοί και θρήσκοι όσο είμαι εγώ."  Η αντιπαλότητα όμως δεν σταμάτησε εδώ, ο Τελευταίος Πειρασμός καταγράφτηκε στον Κατάλογο των Απαγορευμένων Βιβλίων της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, στο περιβόητο Index Librorum Prohibitorum. Ο Καζαντζάκης απέστειλε και σε αυτούς σχετικό τηλεγράφημα στην Επιτροπή του Index με τη φράση του χριστιανού απολογητή Τερτυλλιανού: «Ad tuum, Domine, tribunal appello», δηλαδή «Στο Δικαστήριό σου, Κύριε, κάνω έφεση». 

Ο θάνατός του, τους ευχαρίστησε, ακόμη και μετα θάνατον όμως τους ενοχλούσε. Η σορός του Καζαντζάκη, φτάνοντας στην Αθήνα, αρχικά μεταφέρεται στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας. Η Ελένη Καζαντζάκη σύζυγός του, ζήτησε να τεθεί η σορός του σε λαϊκό προσκύνημα, επιθυμία την οποία ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Θεόκλητος απέρριψε ασυζητητί. Η σορός από την Αθήνα  μετφέρεται στη πατρώα γή και προς ταφή εις τον προμαχώνα Μαρτινέγκο των Ενετικών τειχών διότι η ταφή του σε νεκροταφείο απαγορεύτηκε. 

Ο Νίκος Καζαντζάκης υπήρξε πολυγραφότατος. Ασχολήθηκε σχεδόν με κάθε είδος λόγου: Ποίηση δραματική, επική, λυρική, δοκίμιο, μυθιστόρημα στα Ελληνικά και στα Γαλλικά, ταξιδιωτικές εντυπώσεις, αλληλογραφία, παιδικό μυθιστόρημα, μετάφραση από τα Αρχαία Ελληνικά, Γαλλικά, Ιταλικά, Αγγλικά, Γερμανικά και Ισπανικά, κινηματογραφικά σενάρια, ιστορία, σχολικά βιβλία, παιδικά βιβλία διασκευή και μετάφραση, λεξικά γλωσσικά και εγκυκλοπαιδικά, δημοσιογραφία, κριτική, αρθρογραφία. Το κύριο σώμα του έργου του αποτελείται από την "ΑΣΚΗΤΙΚΗ", η οποία είναι ο σπόρος απ' όπου βλάστησε όλο του το έργο, την "ΟΔΥΣΣΕΙΑ", δίπλα στην οποία όλα τα υπόλοιπα χαρακτηρίζονται ως «πάρεργα».

ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ

https://www.youtube.com/watch?v=YZc3pp6kZiA

Δεν ήταν νησί
https://www.youtube.com/watch?v=TVml5NjdZ-g
Στίχοι: Νίκος Καζαντζάκης
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις
Πρώτη Εκτέλεση: Γιώργος Ρωμανός
Άλλες Εκτελέσεις: Μανώλης Λιδάκης, Φλέρυ Νταντωνάκη, Μαρινέλλα κ.α.

Δεν ήταν νησί 

Ήταν θεριό που κείτουνταν στη θάλασσα 

Ήταν η γοργόνα, η αδερφή του Μεγαλέξαντρου 

Που θρηνούσε και φουρτούνιαζε το πέλαγο 

Άμα λευτερωθεί η Κρήτη 

Θα λευτερωθεί και μένα η καρδιά μου 

Άμα λευτερωθεί η Κρήτη, θα γελάσω

Λευτεριά (Πηδάει η φωτιά)
https://www.youtube.com/watch?v=U0Qcowa4VRE
Στίχοι: Νίκος Καζαντζάκης
Μελοποίηση: Νάσος Παναγιώτου
Εκτέλεση: Αντώνης Καλογιάννης
Δίσκος: "Αντώνης Καλογιάννης", 1975 

" Το πρώτο σου χρέος, εχτελώντας τη θητεία σου στη ράτσα, είναι να νιώσεις μέσα σου όλους τους προγόνους. Το δεύτερο, να φωτίσεις την ορμή τους και να συνεχίσεις το έργο τους. Το τρίτο σου χρέος, να παραδώσεις στο γιο τη μεγάλη εντολή να σε ξεπεράσει."