"Η Λυγία Κωνσταντινίδου (Γαλάζη) υπηρέτησε τον πολιτισμό της Κύπρου, μέσα από τις πολύχρονες εκπομπές της στο Ραδιοφωνικό Ιδρυμα Κύπρου, που από το 1956 μέχρι το 2014. Γεννήθηκε στη Λευκωσία και από μικρή ηλικία έδειξε την αγάπη της για τη μουσική. Aπό τα μαθητικά της χρόνια μελετούσε θεωρία της μουσικής, μαντολίνο και τραγούδι. Αποφοίτησε από το Παγκυπρίο Γυμνασίο και μαθήτριακαι αποτέλεσε μέλος Γυναικείο Τμήμα της Αλκίμου Νεολαίας ΕΟΚΑ (ΑΝΕ). Το 1956 κατόπιν εξετάσεων προσελήφθη στο νεοσύστατη ακόμα Κυπριακή Ραδιοφωνική Υπηρεσία CBS, ενώ παράλληλα φοιτούσε στο Ωδείο παρακολουθώντας μαθήματα Μονωδίας –Μελοδράματος και Ανωτέρων Θεωρητικών. Στο κυπριακό ραδιόφωνο είχε την ευκαιρία να εργαστεί σε όλα τα είδη μουσικής (ελληνική, ξένη και κλασσική). Ωστόσο της ανατέθηκαν τα Ελληνικά Μουσικά Προγράμματα, όπου για οκτώ χρόνια (1956-1964) ήταν η μόνη Λειτουργός Ελληνικών Μουσικών Προγραμμάτων. Από την αρχή της σταδιοδρομίας της στο Ρ.Ι.Κ., έθεσε ως σκοπό της να προσφέρει στο κοινό προγράμματα πολιτιστικού περιεχομένου, που θεωρούσε απαραίτητα για την πολιτιστική ανέλιξη της Κύπρου. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην Ελληνική Δημώδη Μουσική πρώτα, και τη Βυζαντινή Μουσική αργότερα καθώς και στο ποιοτικό ελληνικό τραγούδι. Το 1963 απεφοίτησε από το Εθνικό Ωδείο Κύπρου απ΄όπου πήρε Απολυτήριο Δίπλωμα Μονωδίας και Μελοδράματος με τον βαθμό "Άριστα και Πρώτο Βραβείο Παμψηφεί". Το Φθινόπωρο του 1963 κατόπιν μικτής υποτροφίας του Ρ.Ι.Κ., και της Ελληνικής Πρεσβείας πήγε στην Αθήνα, όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών στο Μελόδραμα. Επίσης πήρε και Πτυχίο Ωδικής, με καθηγητή τον Αλέκο Κόντη. Παράλληλα στο τότε Ε.Ι.Ρ. είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει όλα όσα αφορούν την παραγωγή προγραμμάτων: κλασσικής, ξένης ελαφράς και Ελληνικής μουσικής. Στη δημώδη μουσική υπήρξε μαθήτρια του Βυζαντινολόγου Σίμωνος Καρά. Συνεργάστηκε επίσης με τη Δόμνα Σαμίου. Με την επιστροφή της στην Κύπρο, κατόπιν εξετάσεων, προήχθη πρώτα σε Λειτουργό Α΄και αργότερα σε Ανώτερο Λειτουργό Προγραμμάτων στο Μουσικό Τμήμα του Ρ.Ι.Κ., αναλαμβάνοντας και επίσημα την Υπηρεσία Ελληνικών Μουσικών Προγραμμάτων. Με γνώμονα τη διαρκή επιμόρφωση αλλά και από αγάπη προς τη γνήσια Ελληνική Μουσική έκφραση, το 1983 εγγράφεται ξανά στο Εθνικό Ωδείο Κύπρου και με καθηγητή το Δρα. Σόλωνα Χατζησολωμό μελετά Βυζαντινή Μουσική. Κατόπιν εξετάσεων ενώπιον ειδικής επιτροπής με προεδρεύοντα τον Ηγούμενο Κύκκου Νικηφόρο το 1987 πήρε πτυχίο ιεροψάλτου με τη τιμητική διάκριση "Άριστα Παμψηφεί". Συνέχισε τις μεταπτυχιακές σπουδές της με καθηγητή τον μακαριστό Αρχιμανδρίτη Διονύσιο Μαχαιριώτη και το 1992 κατόπιν εξετάσεων στο Εθνικό Ωδείο Κύπρου πήρε και Δίπλωμα Βυζαντινής Μουσικής με τη τιμητική διάκριση "Άριστα Παμψηφεί". Προσόντα που της άνοιξαν νέους ορίζοντες δραστηριοποίησης, ως ιεροψάλτη και μάλιστα σ΄ένα μέχρι τότε ανδροκρατούμενο χώρο. Από το 1987 και για 13 χρόνια έψαλλε στον Ιερό Ναό Αποστόλου Βαρνάβα (Σχολή Τυφλών), όπου τιμήθηκε με άλλους δύο ιεροψάλτες για την αφιλοκερδή προσφορά τους παρόντος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Κύπρου κ. Χρυσοστόμου, ο οποίος επέδωσε τα σχετικά διπλώματα και επεδαψίλευσε τις ευλογίες του. Από το 2000-2003 έψαλλε στον Ιερό Ναό Τιμίου Προδρόμου στη Λευκωσία. ΄Έχει επίσης κυκλοφορήσει δύο ψηφιακούς δίσκους με Βυζαντινούς Εκκλησιαστικούς ΄Ύμνους, οι οποίοι έγιναν αποδεχτοί με θετικότατα σχόλια από τα ΜΜΕ: ηλεκτρονικά και έντυπα στήν Κύπρο και την Ελλάδα. Ως η πρώτη Κυπρία ιεροψάλτης έχει δώσει πάμπολλες συνεντεύξεις και έχει φιλοξενηθεί πλειστάκις στους κυριότερους Ραδιοτηλεοπτικούς Σταθμούς της Κύπρου. Φιλοξενήθηκε επίσης στην εκπομπή της ΕΡΤ., «Νυχτερινός Επισκέπτης» το 1995. Μέχρι σήμερα έχει πάρει συνεντεύξεις από τους μεγαλύτερους συνθέτες, ερμηνευτές κ.α. σε όλα τα είδη της Ελληνικής Μουσικής. Επίσης διδάσκει Βυζαντινή Μουσική. Παράλληλα αρθρογραφεί στον τύπο (τώρα στην εφημερίδα «Η Σημερινή»). Τέλος η Λυγία Γαλάζη υπήρξε σύζυγος του αείμνηστου Κυπρίου δημοσιογράφου Φάνου Κωνσταντινίδη και μητέρα τριών τέκνων." Πηγή: Λυγία Κωνσταντινίδου -Προς τη μητέρα μου https://www.youtube.com/watch?v=XpLKA4iCzyA Ποίηση: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Μουσική Ανδρέας Α. Αρτέμης Από το CD: FONTANA AMOROSA (εκδ.2001-02)
Λυγία Κωνσταντινίδου - Ω ρόδον ωραιότατον https://www.youtube.com/watch?v=SYk3XXUc_lg Αγνώστου Ποιητή του 18ου αιώνα
Μουσική Ανδρέας Α. Αρτέμης
Από το CD: FONTANA AMOROSA (εκδ.2001-02)
Ο κορυφαίος Κύπριος ζωγράφος Αδαμάντιος Διαμαντής, γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1900 και πέθανε στη Λευκωσία το 1997. Έργα του κοσμούν σήμερα διάφορες ιδιωτικές συλλογές αλλά και στην Εθνική Πινακοθήκη της Λευκωσίας. Σπούδασε ζωγραφική στο Λονδίνο και ακολούθως έγινε καθηγητής τέχνης στο Παγκύπριο Γυμνάσιο Λευκωσίας από το 1926 έως το 1962. Ήταν μέλος της εταιρίας Κυπριακών σπουδών, συλλέκτης έργων λαϊκής τέχνης και ιδρυτής του μουσείου Λαϊκής Τέχνης του οποίου ήταν και πρώτος διευθυντής. Τον συνέδεσε μεγάλη φιλία με τον Γιώργο Σεφέρη. Ο Σεφέρης του είχε αφιερώσει το ποίημα "Λεπτομέρειες στην Κύπρο". Βραβεύτηκε το 1923 με το Α΄ βραβείο σχεδίου από το Royal College of Art του Λονδίνου. Το 1976 από την Ακαδημία Αθηνών για τις υπηρεσίες του σαν καθηγητής τέχνης αλλά και τη γενική του προσφορά. Επίσης τιμήθηκε το 1989 από το Πανεπιστήμιο Αθηνών αλλά και το 1993 με το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών. Τα έργα του ήταν εμπνευσμένα κυρίως από τη φύση, σημαντικότερο έργο του θεωρείται ο πίνακας "Ο κόσμος της Κύπρου", με διαστάσεις 17,50 μέτρα μήκος και 1,75 μέτρα ύψος, που το ζωγράφισε ανάμεσα στα 1967 – 1972. Μετά το θάνατό του, ο γιος του δώρισε τη βιβλιοθήκη του, που περιλάμβανε 1.200 βιβλία, στο πανεπιστημίου Κύπρου "ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ" σε μουσική ΑΝΔΡΕΑ Α. ΑΡΤΕΜΗ
https://www.youtube.com/watch?v=a6DdFhkNSFo
Το "Μάνος Κράλης" αποτελεί φιλολογικό ψευδώνυμο του Κύπριου ποιητή Γεωργίου Μίνωου.
Αποφοίτησε από το Παγκύπριο Διδασκαλείο και το Διδασκαλικό Κολέγιο
Μόρφου και εργάστηκε ως δάσκαλος. Ασχολήθηκε κυρίως με την ποίηση, αλλά
δημοσίευσε και κριτική βιβλίου και ζωγραφικής και μεμονωμένα διηγήματα. Παράλληλα, υπήρξε συνεργάτης διαφόρων εφημερίδων και περιοδικών. Δημοσίευσε το 1936 την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο "Ταξίδι στη γυμνή χρονιά". Στις επόμενες συλλογές του θα αναζητήσει διαφορετικούς εκφραστικούς τρόπους από αυτούς που είχαν ακολουθήσει μέχρι τότε οι Κύπριοι ποιητές, κινούμενος προς την νεοτερική ποίηση.
"ΛΕΪ ΛΑΜ"
https://www.youtube.com/watch?v=f3Dk71lqxbw&t=118s
Ποίηση: Μάνος Κράλης
Μουσική-ερμηνεία: Ανδρέας Α. Αρτέμης
από την εργασία : «Θέλει η Λήθη να Κοιμάται Ολόγυμνη» ( Νυχτερινοί Μονόλογοι β’)
Ο Χριστόδουλος Γαλατόπουλος (1902-1953) αποτέλεσε κορυφαία πολιτική και πνευματική φυσιογνωμία της Κύπρου και πραγματικό αγλάισμα της γενετηράς του Πάφου.Πολιτικός, δικηγόρος και λογοτέχνης σπούδασενομικά στο Λονδίνο και πολιτικές και οικονομικές επιστήμες στο Παρίσι. Επέστρεψε στην Πάφο το 1922 για να ασκήσει το επάγγελμα του δικηγόρου ενώ παράλληλα, ανέπτυξε έντονη πολιτική αλλά και εκπολιτιστική δράση. Ωςεκλελεγμένομέλος του "νομοθετικού συμβουλίου" σε ηλικία 27 ετών,
λαμβάνει ενεργό μέρος στην εξέγερση των Οκτωβριανών του 1931 και φυλακίζεται από
τους Βρετανούς δυνάστες για 4,5 χρόνια σαν υποκινητής της εξέγερσης. Στο βιβλίο που έγραψε ο ίδιος ο Γαλατόπουλος «Στις φλόγες του Κυβερνείου», (το βιβλίο γράφτηκε απευθείας στα Αγγλικά) αποτυπώνει τα χρόνια του εγκλεισμού του στα
μπουντρούμια του αποικιοκρατικού καθεστώτος.Από το 1943 ώς το πρόωρο θάνατο του, το 1953, εξελέγη τρεις φορές δήμαρχος Πάφου, εγκαινίασε ακόμη τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Πάφου. Διετέλεσε μέλος του Εθναρχικού Συμβουλίου ενώ το 1949 με την βοήθεια του μητροπολίτη Πάφου Λεόντιο, θέσπισε τις Παλαμικές Εορτές στην Πάφο και το Βραβείο Παλαμά.
Ειδικά για το ημερολόγιο του Γαλατόπουλου ο τέως Πρόεδρος της Βουλής κ. Γιαννάκης Ομήρου αναφέρει πως:"Το βιβλίοαυτό (το οποίο μεταφράστηκε και στα Ελληνικά πριν μερικά
χρόνια)απεικονίζει τα Οκτωβριανά, την καταδίκη του Γαλατόπουλου από την αποικιοκρατία, τον
εγκλεισμό και την παραμονή του στη φυλακή, η οποία δεν είναι τίποτε άλλο παρά η
επιβεβαίωση αυτής της απαστράπτουσας προσωπικότητας που κόσμησε τον δημόσιο βίο
της Πάφου και έθεσε σφραγίδα ανεξίτηλη στην κυοφορία του
επαναστατικού αντιαποικιοκρατικού κινήματος, που έμελλε να εκδηλωθεί μετά τον
πρόωρο θάνατο του.Η ανάγνωση αυτού του ημερολογίου συγκλονίζει. Όχι μόνο γιατί αποκωδικοποιεί την
ατμόσφαιρα μιας ταραγμένης εποχής, όχι μόνο γιατί αποτελεί μιαν αυθεντική
μαρτυρία του καταπιεστικού χαρακτήρα της αποικιοκρατίας αλλά και γιατί το
ημερολόγιο του Γαλατόπουλου αποκαλύπτει σπάνια χαρίσματα ευρυμάθειας και υψηλού
λογοτεχνικού ύφους, εφάμιλλου των μεγάλων Ελλήνων λογοτεχνών της εποχής του.Ο λόγος του πατριωτικός αλλά όχι μισαλλόδοξος. Αντικειμενικός αλλά όχι
ουδέτερος. Πολιτικός αλλά όχι σκόπιμος και υστερόβουλος. Αμείλικτος αλλά και
επιεικής. Απόλυτα επεξεργασμένος και καταφανώς αυθόρμητος. Μαχητικός και
ταυτόχρονα τρυφερός. Διδακτικός αλλά όχι επιδεκτικός. Γι’ αυτό η κάθε
παράγραφος του ημερολογίου είναι μια πνευματικά και ηθικά αυθεντική πράξη."
Tο τραγούδι μου
https://www.youtube.com/watch?v=6d99ydZJLko
Ποίηση Χριστόδουλος Γαλατόπουλος
Μουσική-Εκτέλεση: Αντρέας Αρτέμης
Από τον δίσκο "Ο Ερωτευμένος της Ρήγαινας που 'ναι στο Κάστρο"
Γεώργιος Αθανασιάδης Νόβας, πολιτικός, νομικός, δημοσιογράφος και λογοτέχνης, γνωστός με το φιλολογικό ψευδώνυμο "Γεώργιος Αθάνας". Ο Αθανασιάδης Νόβας χρημάτισε επί σειρά ετών βουλευτής, εξελέγη αντιπρόεδρος τη βουλής και αργότερα πρόεδρος του σώματος, υπήρξε ακόμη υπουργός ενώ υπήρξε και Πρωθυπουργός "την περίοδο της Αποστασίας" (15 Ιουλίου – 20 Αυγούστου 1965). Οι πολιτικοί του αντιπάλοι τον ονόμαζαν "Γαργάλατα"
Γεννήθηκε στη Ναύπακτο το 1893 και ήταν αδελφός του συγγραφέα, δημοσιογράφου και κριτικού του θεάτρου και της λογοτεχνίας Θεμιστοκλή Αθανασιάδη Νόβα. Η μητέρα του Ευδοκία ήταν γόνος της παλιάς ιστορικής και αρχοντικής οικογένειας Σισμάνη από τη Ναυπακτία. Τελείωσε τις γυμνασιακές σπουδές του στο Β΄ Γυμνάσιο Πατρών κι έπειτα φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ήταν παντρεμένος με την Μαρίκα Βούλγαρη, κόρη του μεγάλου ευεργέτη
Σωτηρίου Βούλγαρη, ιδρυτή του διεθνούς οίκου κοσμημάτων «Bvlgari». Αρχικά ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία και τη δικηγορία. Εργάστηκε επί 25 χρόνια ως δημοσιογράφος ανταποκριτής της εφ.«Ακρόπολις» κατά τους Βαλκανικούς πολέμους και της εφ.«Πολιτεία» κατά τη Μικρασιατική εκστρατεία. Υπήρξε συντάκτης τους και συνεκδότης (1933-36) της εφ. «Νέος Κόσμος». Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Ενώσεως Συντακτών Αθηνών το 1926 και διετέλεσε Αντιπρόεδρός της. Έγινε ακόμη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών το 1955 και πρόεδρός της το 1965. Εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας το 1926, με το κόμμα των Ελευθεροφρόνων του Ιωάννη Μεταξά. Συνέχισε να εκλέγεται βουλευτής από το 1932 ως το 1964 με το Προοδευτικό Κόμμα του Γεωργίου Καφαντάρη, με το κόμμα των Φιλελευθέρων και με την Ένωση Κέντρου. Το 1936 εξελέγη αντιπρόεδρος της Βουλής και από το 1945 διετέλεσε έξι φορές υπουργός. Το 1964, ως βουλευτής της Ένωσης Κέντρου, εξελέγη Πρόεδρος της Βουλής.
Παράλληλα με την πολιτική του σταδιοδρομία, ο Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας
δεν έπαψε ποτέ να ασχολείται με τη λογοτεχνία. Έγραψε ποιήματα και
πεζά. Όλα του τα έργα του είναι εμπνευσμένα από την επαρχία, τον τόπο
καταγωγής του, τη φύση και γενικά την ελληνική παράδοση. Στη λογοτεχνία
δραστηριοποιείτο με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο «Γεώργιος Αθάνας». Τον Απρίλιο του 1955 εκλέχθηκε με 22 ψήφους έναντι 10 του Στρατή Μυριβήλη, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και το 1965 διατέλεσε πρόεδρος της. Τιμήθηκε επίσης με το Βραβείο Βικέλα της Ακαδημίας Αθηνών. Εμφανίστηκε δημόσια για τελευταία φορά το βράδυ της 23ης Ιουλίου 1974 στη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγώνστο προεδρικό μέγαρο, το βράδυ της πτώσεως του στρατιωτικού καθεστώτος. Έκτοτε αποσύρθηκε, ως το θάνατό του, στη γενέτειρά του Ναύπακτο.
Τα δειλινά του Κήπου
https://www.youtube.com/watch?v=_TVCFjGDzHc
Ποίηση Γεώργιος Αθάνας
Μουσική Ανδρέας Α.Αρτέμης
Εκτέλεση: Ανδρέας Αρτέμης & Καλλιόπη Σπύρου
Από το CD: "Τρίλιες στο Φως", (2007)
Στου τηλεφώνου το κοχύλι
https://www.youtube.com/watch?v=xv9KB4XW26k
Ποίηση: Γεώργιος Αθάνας (Γε'ωργιος Αθανασιάδης Νόβας)
Μουσική: Γιάννης Σπανός
Πρώτη εκτέλεση: Πόπη Αστεριάδη
Το προσωνύμιο «Γαργάλατας», το οποίο χρησιμοποιούταν ευρέως από τους πολιτικούς του αντιπάλους, κυρίως κατά την ταραχώδη περίοδο της Αποστασίας,
προέρχεται από τετράστιχο που γράφτηκε με σκωπτική διάθεση και του
αποδόθηκε από τον δημοσιογράφο Κώστα Σταματίου στη στήλη «Αδιακρισίες»
της εφημερίδας «Τα Νέα», όπως εξηγεί σε απάντηση (φύλλο 17902/30-3-2004) σε αναγνώστες της στήλης του στην ίδια εφημερίδα ο γνωστός δημοσιογράφος και στιχουργός Λευτέρης Παπαδόπουλος.
«...Ήταν τα στήθια σου άσπρα σαν τα γάλατα και μούλεγες γαργάλατα...».
Η λογοτέχνις και πολιτικός Ρήνα Κατσελλή γεννήθηκε το 1938 στην Κερύνεια. Αποφοιτάπ από το Γυμνάσιο Κερύνειας και εντάσσεται
στις τάξεις της ΕΟΚΑ και φυλακίζεται. Μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου
παντρεύεται, κάνει οικογένεια και γράφει συστηματικά, κυρίως για την
Κερύνεια, την ιδιαίτερη πατρίδα της, μυθιστορήματα, θεατρικά,
λαογραφικές έρευνες, ποίηση κ.ά. Το 1973 ιδρύει τις "Εκδόσεις
Χρυσοπολίτισσα", στα πλαίσια των οποίων εκδίδει διάφορα βιβλία. Εκτοπισμένη
συνεχίζει να γράφει και να εκδίδει βιβλία ενώ παράλληλα ασχολείται με
την αγιογραφία και τα κυπριακά ξυλόγλυπτα. Η ενεργός ανάμιξή της στην
πολιτική, μετά το 1974, τη φέρνει πρώτη Κυπρία γυναίκα βουλευτή στη
Βουλή των Αντιπροσώπων να εκπροσωπεί την κατεχόμενη επαρχία Κερύνειας (1981-1996). Είναι γραμματέας και υπεύθυνη
των εκδόσεων του Λαογραφικού Ομίλου Κερύνειας. Βραβεύτηκε τρεις
φορές με το κρατικό βραβείο μυθιστορήματος, μια φορά με το κρατικό
βραβείο μελέτης/δοκιμίου, η Κυπριακή Δημοκρατία της απένειμε το Αριστείο
Γραμμάτων και Τεχνών το 2010 και αρκετά βιβλία της μεταφράστηκαν στα
Αγγλικά, Γαλλικά, Ισπανικά και Ρωσικά. Το πιο γνωστό από τα βιβλία της είναι το "Δια στόματος Γερόντων", ενώ ποιήματά της μελοποίησε ο Ανδρέας Αρτέμης. Η Ρήνα Κατσελλή απεβίωσε στις 28 Μαίου 2021.
Δημιουργοί της Χρονιάς Ρήνα Κατσελλή 2011
https://www.youtube.com/watch?v=gWfxC9a6svI
Ο προαιώνιος κλέφτης
https://www.youtube.com/watch?v=3koO23EAJzc
Ποίηση: Ρήνα Κατσελλή
Μουσική-Εκτέλεση: Ανδρέας Αρτέμη
Από το cd: "Η ΚΕΡΥΝΕΙΑ ΞΕΡΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ"
Πρόκειται για την 12η δισκογραφική εργασία του Ανδρέα Α.Αρτέμη σε ποίηση της Κερυνειώτισσας συγγραφέως Ρήνας Κατσελλή
"Εδώ
ο συνθέτης συναντιέται με τη φωνή της συγγραφέως και μεταφέροντας μας
τη διάθεση υπενθύμισης για τα εγκλήματα εις
βάρος της Κύπρου. Με αυτό τον τρόπο και η απαραίτητη προυπόθεση για τον
Κυπριακό Λαό να θέλει να συνεχίσει την πορεία του μέσα στο χρόνο και
την ιστορία. Είναι μια κατάθεση ψυχής στη σκλαβωμένη Κερύνεια μας!"
Γεννήθηκε στά 1883 (κατ΄άλλους 1885 ή και το 1881) στην Κωνσταντινούπολη. Μετά τις πρώτες της σπουδές
έφθασε στην Αθήνα όπου και εγκαταστάθηκε με τους γονείς της. Της άρεσε
πολύ το θέατρο και γι΄ αυτό γράφτηκε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού
Θεάτρου. Έδειξε μεγάλο ζήλο για την τέχνη αυτή και σαν ευαίσθητη ψυχή
που ήταν μπόρεσε να διακριθεί. Αργότερα έπαιξε στην «Νέα σκηνή» πού τότε
(1901) ίδρυσε ό Κωνσταντίνος Χρηστομάνος. Εμφανίστηκε κυρίως σε ρόλους
που απαιτούσαν ιδιαίτερη ικανότητα όπως π.χ. τα έργα του Σαίξπηρ. Για αρκετό διάστημα
δίδαξε απαγγελία στο Ωδείο Αθηνών. Τις συνεργασίες της της έστελνε στα
περιοδικά της εποχής «Νουμάς», «Παναθήναια» κ.α. Καθοριστική για την ποιητική της έκφραση στάθηκε η γνωριμία και ο έρωτάς της με τον ποιητή Λορέντζο Μαβίλη.
Μετά τον δραματικό θάνατο του τελευταίου στη μάχη του Δρίσκου το 1912, η
27χρονη Μυρτιώτισσα στράφηκε στην ποίηση για να εκφράσει τον πόνο της. Το ποιητικό της
έργο διακρίνεται για την ευαισθησία, το ρομαντισμό, τη λυρικότητα και
την τρυφερότητα που διέθετε σαν γυναίκα και ποιήτρια. Πολλοί την ονόμασαν
«νέα Σαπφώ» και δικαιολογημένα κατέχει μια από τις πιο αξιόλογες θέσεις
στη Νεοελληνική ποίηση. ίναι από τις σημαντικότερες γυναικείες φυσιογνωμίες στο χώρο της
νεοελληνικής ποίησης. Το ποιητικό έργο της Μυρτιώτισσας κυριαρχείται από
έντονο λυρισμό, ενώ συχνά θέματά της είναι η φύση και το δίπτυχο
έρωτας-θάνατος. Σημαντική για τη ζωή της στάθηκε επίσης η βαθιά φιλία
που τη συνέδεε με τον Κωστή Παλαμά, ο οποίος στάθηκε καθοδηγητής της.
Εκτός από τα ποιήματα της που βγήκαν σε τέσσερες συλλογές
έκανε και μεταφράσεις ελλήνων αρχαίων συγγραφέων, όπως π.χ. τη «Μήδεια»
του Ευριπίδη, καθώς επίσης και ξένων συγγραφέων όπως η Anna, Comtesse Mathieu de Noailles. Ποιητικές συλλογές
είναι: «Κραυγές», «Τραγούδια», «Κίτρινες φλόγες», «Τα δώρα της αγάπης».
Εξέδωσε και μια «Παιδική ανθολογία». Για συνολική της προσφορά τιμήθηκε με κρατικό βραβείο ποίησης που της δόθηκε τό 1940. Τα ποιήματα της έγιναν τραγούδια και μελοποιήθηκαν από γνωστούς
Έλληνες συνθέτες.
Πρώτος μελοποίησε έργα της ο Γιάννης Σπανός, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Θάνος
Ανεστόπουλος με τα Διάφανα Κρίνα, ο Κώστας Λειβαδάς, ο Θάνος Δημητρίου, ο Σταμάτης Κραουνάκης κ.α.
Ένα καράβι πέρασε
https://www.youtube.com/watch?v=_tCt_0edCqw
Ποίηση: Μυρτιώτισσα
Μουσική-Εκτέλεση: Ηλίας Αριώτης
Το σύνολο του έργου του περιλαμβάνει 15 ποιητικές
συλλογές, μεταφράσεις και μια μελέτη για το νησί του. Το
έργο του Θεοδόση Πιερίδη είναι πληθωρικό. Παν' απ' όλα ο ίδιος
νιώθει τον εαυτό του τραγουδιστή της ανθρωπότητας και των
παναθρώπινων ιδανικών της ειρήνης, της ισότητας και της
κοινωνικής δικαιοσύνης. Άλλωστε η πολυετής του παραμονή στο
Βουκουρέστι, του δίνει την ευκαιρία να βιώσει το σοσιαλισμό και
τα οράματα που αυτός ευαγγγελιζόταν, την αλληλεγγύη, το
διεθνισμό, την αδελφοσύνη. Στη
λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1930 από τις σελίδες του περ.
Πρωτοπορία της Αλεξάνδρειας με τη δημοσίευση του ποιήματος "Εμβατήριο του
παλιού ποιητή", το πιο σπουδαίο ποιήμα του είναι "Το λογαριάσατε λάθος" το οποίο τον τοποθετεί
ανάμεσα στους σημαντικότερους λογοτέχνες της Κύπρου και δίπλα στο
λογοτέχνη και συναγωνιστή της Αριστεράς Τεύκρο Ανθία.
Ο Θεοδόσης Πιερίδης, γεννήθηκε στο Τσέρι, μοίρασε όμως
τα παιδικά του χρόνια ανάμεσα στην Κύπρο και το Κάιρο, όπου ήταν
εγκατεστημένη η οικογένειά του. Αποφοίτησε από το εμπορικό τμήμα της
Αμπέτειου Σχολής του Καΐρου και από το Γαλλικό Λύκειο. Σπούδασε γαλλική φιλολογία και ιστορία πολιτισμού στο
Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (1949-1952). Μετά την επιστροφή
του στην Αίγυπτο εργάστηκε ως δημόσιος υπάλληλος και ως δημοσιογράφος. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος της Διεθνούς Ειρηνιστικής
Ένωσης και μετά την είσοδο του Ρόμμελ στην Αίγυπτο κατέφυγε στην
Παλαιστίνη. Επέστρεψε το 1942 μετά τη μάχη του Ελ Αλαμέιν εγκαταστάθηκε στην Αλεξάνδρεια. Ιδρυτικό μέλος του Ελληνικού
Απελευθερωτικού Συνδέσμου (Ε.Α.Σ.) το 1943, εκδότης και αρχισυντάκτης
του αγωνιστικού περιεχομένου και οργάνου του Ε.Α.Σ. περιοδικού Έλλην και
διευθυντής του εκδοτικού οίκου "Ορίζοντες" (1944-47), συνελήφθη το 1944
από της αγγλικές αρχές και φυλακίστηκε, καθώς υποστήριζε το αίτημα των
Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων Μέσης Ανατολής για σχηματισμό κυβέρνησης
εθνικής ενότητας Από το 1947 ως το 1949 έζησε στην Αμμόχωστο, λόγω
απαγόρευσης της επιστροφής του από το καθεστώς Φαρούκ. Μεγάλο μέρος της
υπόλοιπης ζωής του έζησε στο Παρίσι (1949-1952) και τις χώρες του ανατολικού μπλοκ, κυρίως στη Ρουμανία (1952-1962), από όπου συνέχισε την
αγωνιστική του δράση. Στην Κύπρο επέστρεψε το 1962, μετά την
απελευθέρωση του νησιού, εργάστηκε ως
καθηγητής γαλλικών στην Παγκύπρια Ακαδημία Θηλέων, ενώ συνεργάστηκε με
έντυπα όπως η Χαραυγή και η Νέα Εποχή. Το Μάη του 1965 πήρε μέρος στη
Διεθνή Συνάντηση Συγγραφέων, που έγινε στην Ανατολική Γερμανία
(Βερολίνο, Βαϊμάρη). Μετά το θάνατο της συζύγου του (1966) η υγεία του
κλονίστηκε. Απεβίωσε
στις 23 Ιανουαρίου 1968 στο Βουκουρέστι, έπειτα από εξάμηνη
νοσηλεία στη ρουμάνικη πρωτεύουσα και τάφηκε στη Λευκωσία. Η προτομή του υπάρχει έξω από το Δημαρχείο Τσερίου. Ο αδερφός Γιώργος Φ. Πιερίδης ήταν επίσης λογοτέχνης.
https://www.youtube.com/watch?v=SQyWnEV89z0
Ποίηση: Θεοδόσης Πιερίδης
Μουσική-Εκτέλεση: Ανδρέας Α. Αρτέμης
Από την εργασία : «Θέλει η Λήθη να Κοιμάται Ολόγυμνη» ( Νυχτερινοί Μονόλογοι β’) 2016
Σερενάτα στο φεγγάρι@ Live 2007 από τα
"Κοχύλια" της Λίμνης Ευβοίας
https://www.youtube.com/watch?v=8242s_Q6fwM
Από την παράσταση του Ανδρέα Αρτέμη ΅Λόγια
του Έρωτα και της Θάλασσας΅.
Ποίηση: Θεοδόση Πιερίδη
Μελοποιήση: Ανδρέας Αρτέμης
Ερμηνεία: Στάλω Παπαδοπούλου
Γεννήθηκε το 1805 στο Συρράκο Ιωαννίνων ωστόσο η τυραννία του Αλή πασά και η καταδίωξη του πατέρα του, Χριστόφορου, από τους Τούρκους ανάγκασαν την οικογένεια του να καταφύγει στο Λιβόρνο της Ιταλίας. Εκεί σπούδασε ελληνική και ιταλική φιλολογία και αργότερα νομική, την οποία όμως δεν ολοκλήρωσε καθώς με την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821
εγκατέλειψε την Ιταλία και επέστρεψε στην Ελλάδα. Έλαβε μέρος σε
αρκετές μάχες εναντίον των Τούρκων, ενώ πήρε επίσης μέρος στην Έξοδο του Μεσολογγίου. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στον Πύργο Ηλείας,
όπου είχαν καταφύγει η μητέρα και η αδερφή του. Μετά το θάνατο των
γονιών του, τους οποίους έχασε μέσα σε μία ημέρα, κατέφυγε στην Αθήνα. Υπηρέτησε ως αξιωματικός του οικονομικού σώματος του στρατού. Ωστόσο έλαβε μέρος σε μία συνωμοσία εναντίον των Βαυαρών με σκοπό την παραχώρηση συντάγματος με αποτέλεσμα ο Όθωνας να αποτρέψει κάθε πιθανότητα προαγωγής του.
Από το γάμο του το 1840 απέκτησε εννιά παιδιά, από τα οποία επέζησαν μόλις τα δύο, γεγονός που τον συνέτριψε ψυχικά. Πέθανε στις 3 Σεπτεμβρίου 1858. Το 1962 τοποθετήθηκε στα Ιωάννινα προτομή του. Ο Γεώργιος Ζαλοκώστας χαρακτηρίστηκε θερμός πατριώτης, περήφανος και
αξιοπρεπής. Από πολλούς θεωρείται ο καλύτερος ποιητής της εποχής του.
Κοινή παραδοχή είναι επίσης ότι η ποίηση του σημαδεύτηκε ανεξίτηλα από
την οικογενειακή του τραγωδία. Ενδεικτικό είναι το σχόλιο του Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου, που τον χαρακτηρίζει «ποιητή του πατρικού πόνου». Η λογοτεχνική συνεισφορά του Ζαλοκώστα είναι ποικιλόμορφη. Δεχόμενος επιρροές τόσο από την Αθηναϊκή όσο και από την Κερκυραϊκή Σχολή, συνέγραψε ποιήματα τόσο στην καθαρεύουσα όσο και τη δημοτική. Πολλά από τα ποιήματά του είναι πατριωτικά, σε αυτά χρησιμοποίησε κυρίως την καθαρεύουσα και άλλα πάλι λυρικά.
Πολλά από τα μικρά λυρικά του ποιήματα μελοποιήθηκαν. Ενδεικτικά
αναφέρεται «Το φίλημα» (Μια βοσκοπούλα αγάπησα). Άντλησε επίσης τη
θεματολογία του από την τραγική οικογενειακή του κατάσταση. Το 1851
πήρε το πρώτο βραβείο στο Ράλλειο ποιητικό διαγωνισμό για το ποίημα του
«Το Μεσολλόγιον». Αργότερα βραβεύτηκε και για τις ποιητικές συλλογές
του: «Αρματωλοί και κλέφται» και «Ώραι Σχολής». Αξιοποίησε επίσης την καλή γνώση της ιταλικής γλώσσας μεταφράζοντας ποιήματα Ιταλών λογοτεχνών, όπως ο Ούγος Φώσκολος και ο Τορκουάτο Τάσσο. Ασχολήθηκε ακόμη με τη ζωγραφική. Τα Άπαντά του εκδόθηκαν ένα χρόνο μετά το θάνατό του.
Μια βοσκοπούλα αγάπησα
https://www.youtube.com/watch?v=CZlbK-G3uoA
Ποίηση: Γεώργιος Ζαλοκώστας
Εκτέλεση: Μπάμπης Τσέστος
Εις το φεγάριν
https://www.youtube.com/watch?v=RiNhC6YFA_4
Ποίηση: Γεώργιος Ζαλοκώστας
Μουσική-Εκτέλεση: Ανδρέας Αρτέμης
ΑΝΔΡΕΑΣ Α. ΑΡΤΕΜΗΣ Γεννήθηκε στην Πάφο. Σπούδασε
στο Πολιτικό Τμήμα της Νομικής Αθηνών, ενώ παράλληλα σπούδασε Αγωγή του
Λόγου και τραγούδι. Απαριθμεί εδώ και 30 χρόνια ένα μεγάλο αριθμό
εμφανίσεων στη Κύπρο και στο εξωτερικό, με δικές του συνθέσεις.
Ασχολείται και με τη ποίηση. Μέχρι το 2006 έχουν εκδοθεί 15 βιβλία
ανάμεσα τους ποιητικά ,θεατρικά και άλλα. Εργάστηκε σε διάφορους
Ραδιοφωνικούς σταθμούς ως παραγωγός και παρουσιαστής, αρθρογραφώντας σε
εφημερίδες και περιοδικά με στόχο πάντα την ανάδειξη της Ελληνικής ψυχής
της Κύπρου. Σήμερα εργάζεται στην Πάφο ως δάσκαλος φωνητικών μαθημάτων
και τραγουδιού, όπου ίδρυσε και το Φωνητικό του σύνολο "Hχώ".Eπίσης
εργάζεται και στο Ράδιο COSMOS FM στην Πάφο που διατηρεί εδώ και
δεκαοκτώ χρόνια δική του πολιτιστική καθημερινή πρωινή εκπομπή. Από το 2000 μέχρι το 2014 έχει εκδώσει σε δικές του παραγωγές 16 ψηφιακούς δίσκους.
Δεν θα το πούν
https://www.youtube.com/watch?v=zMMJ8pCSDAo&spfreload=10
Ποίηση: Μαρία Πολυδούρη
Μουσική-Εκτέλεση: Ανδρέας Α. Αρτέμης
Από την εργασία (cd 2001) FONTANA AMOROSA
Το "Τεύκρος Ανθίας" αποτελεί λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Ανδρέα Παύλου Χατζημηνά ο οποίος
γεννήθηκε στην Κοντέα της επαρχίας Αμμοχώστου το 1903. Φοίτησε στο
Παγκύπριο Ιεροδιδασκαλείο της Λάρνακας (1917-1922) και σπούδασε
παιδαγωγικά στην Χοιροκοιτία (1922-1923). Εργάστηκε ως δάσκαλος σε
σχολεία της Καρύστας, της Σπάρτης και του Σκλαβοχωρίου του νομού
Λακωνίας. Από το 1927 έζησε για τρία χρόνια στην Αθήνα υπό άθλιες
οικονομικές συνθήκες. Το 1930 επέστρεψε στην Κύπρο και οργανώθηκε στην Κ.Κ.Κ, ενέργεια που προκάλεσε δίωξη και φυλάκισή του
κατά τη διάρκεια των Οκτωβριανών (1931,1933). Το 1935 αφορίστηκε από
την Ιερά Σύνοδο της Κύπρου με αφορμή την έκδοση της ποιητικής συλλογής
του "Η Δευτέρα παρουσία".Ήταν ο πρώτος Κύπριος που αφορίζεται από την Ιερά Σύνοδο. Και σε σχέση μ’ αυτό αξίζει να σημειωθεί πως όταν ο ποιητής αποφάσισε να
αρραβωνιαστεί με την πρώτη του γυναίκα, ήταν
ήδη διαγραμμένος από τις δέλτους της εκκλησίας. Έτσι τους αρραβώνες τους,
που έγιναν σ’ ένα σπιτάκι στη λευκωσιάτικη συνοικία αντί ιερέα, ο ποιητής
Δημήτρης Λιπέρτης. Aργότερα, το 1935, όταν τοποτηρητής του
αρχιεπισκοπικού θρόνου ορίστηκε ο Λεόντιος, ο αφορισμός του Aνθία
άρθηκε.Συνέχισε να υπηρετεί την κομμουνιστική παράταξη
από την Αγγλία, όπου πήγε το 1948 και έμεινε ως το 1955, οπότε γύρισε
στη γενέτειρά του για να πάρει μέρος στον αγώνα κατά των Άγγλων.
Συνελήφθη, κλείστηκε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης και αφέθηκε ελεύθερος το
1957 μετά από καρδιακή προσβολή. Έφυγε ξανά στο Λονδίνο ως ανταποκριτής
της εφημερίδας Το Βήμα, όπου έζησε ως το τέλος της ζωής του. Η σορός
του μεταφέρθηκε στη γενέτειρά του. Στη λογοτεχνία
στράφηκε από την παιδική του ηλικία και από τα δέκα ως τα δώδεκα χρόνια
του εξέδωσε έξι ποιητικές φυλλάδες. Συνέχισε να γράφει κατά τη διάρκεια
των σπουδών του, ενώ κατά την περίοδο της παραμονής του στη Σπάρτη
εξέδωσε το περ. "Φλόγα", το οποίο τύπωνε με προσωπικά του έξοδα στον
Πειραιά και συνέχισε την έκδοσή του στην Αγγλία, παράλληλα με την έκδοση
του περ. "Σπίθα" που είχε ξεκινήσει να εκδίδει στη Λευκωσία Το σημαντικότερο του έργο είναι "Τα σφυρίγματα του αλήτη" (1929) που τον καθιερώνουν στα νεοελληνικά γράμματα. Στην ποίησή του κυριαρχεί το έντο κοινωνικό στοιχείο, η ειρωνεία και ο σαρκασμός και ο ποιητής φαίνεται επηρεασμένος από το Βάρναλη. Συνεργάστηκε με περιοδικά της Κύπρου και της Αθήνας. Το
συγγραφικό έργο του περιλαμβάνει επίσης ένα μυθιστόρημα, μια λαογραφική
μελέτη για την Κύπρο και έργα για το θέατρο. Έργα του μεταφράστηκαν στα
αγγλικά.
Το "Μάνος Κράλης" αποτελεί φιλολογικό ψευδώνυμο του Κύπριου ποιητή Γεωργίου Μίνωου.
Αποφοίτησε από το Παγκύπριο Διδασκαλείο και το Διδασκαλικό Κολέγιο
Μόρφου και εργάστηκε ως δάσκαλος. Ασχολήθηκε κυρίως με την ποίηση, αλλά
δημοσίευσε και κριτική βιβλίου και ζωγραφικής και μεμονωμένα διηγήματα. Παράλληλα, υπήρξε συνεργάτης διαφόρων εφημερίδων και περιοδικών. Δημοσίευσε το 1936 την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο "Ταξίδι στη γυμνή χρονιά". Στις επόμενες συλλογές του θα αναζητήσει διαφορετικούς εκφραστικούς τρόπους από αυτούς που είχαν ακολουθήσει μέχρι τότε οι Κύπριοι ποιητές, κινούμενος προς την νεοτερική ποίηση.
ΑΝΔΡΕΑΣ Α. ΑΡΤΕΜΗΣ Γεννήθηκε στην Πάφο. Σπούδασε
στο Πολιτικό Τμήμα της Νομικής Αθηνών, ενώ παράλληλα σπούδασε Αγωγή του
Λόγου και τραγούδι. Απαριθμεί εδώ και 30 χρόνια ένα μεγάλο αριθμό
εμφανίσεων στη Κύπρο και στο εξωτερικό, με δικές του συνθέσεις.
Ασχολείται και με τη ποίηση. Μέχρι το 2006 έχουν εκδοθεί 15 βιβλία
ανάμεσα τους ποιητικά ,θεατρικά και άλλα.
