Ρηνιώ Παπανικόλα (1936-2001)

Η ραδιοφωνική παραγωγός, παρουσιάστρια και ποιήτρια Ειρήνη (Ρηνιώ) Παπανικόλα γεννήθηκε στις 15 Ιουλίου 1936 στη Μυτιλήνη. Εκεί έζησε μια ευτυχισμένη παιδική ηλικία σε ένα σπίτι-πνευματικό κέντρο, καθώς ο πατέρας της Στρατής Παπανικόλας, λογοτέχνης, δημοσιογράφος και εκδότης της σατιρικής και λαογραφικής εφημερίδας Τρίβολος, υπήρξε από τους πρωτεργάτες της Λεσβιακής Άνοιξης. Ήρθε στην Αθήνα για το γυμνάσιο, τελείωσε το Κολλέγιο στο Ελληνικό, πέρασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστήμιο Αθηνών, αλλά έδωσε εξετάσεις και στο Θέατρο Τέχνης και προτίμησε τη δραματική σχολή του Καρόλου Κουν. Συμμαθήτρια με τον Κώστα Καζάκο και τον Πέτρο Φυσσούν, αποτελούσε μαζί τους μιαν αχώριστη τριάδα. Παράλληλα, έπιασε δουλειά στο βιβλιοπωλείο του εκδοτικού και δισκογραφικού οίκου Ίκαρος, όπου και γνώρισε τον για πέντε χρόνια σύζυγο της, Δημήτρη Θεμελή. Μαζί απέκτησαν μια κόρη, την Άννα Θεμελή, και μαζί έφτιαξαν τον «Κύκλο», δισκάδικο και σημείο συνάντησης ανθρώπων της μουσικής και γενικότερα της πνευματικής ζωής στην Πλατεία Συντάγματος της Αθήνας. Έμαθε ραδιόφωνο από τον Τζων Βεϊνόγλου. Οι πρώτες της εκπομπές στο ραδιόφωνο χρονολογούνται στις αρχές της δεκαετίας του '60. Έτσι παράλληλα με την ενασχόλησή της με τις πωλήσεις δίσκων, έκανε μουσικές επιμέλειες για το ραδιόφωνο, τη διαφήμιση και κυρίως για το θέατρο (μόνιμη συνεργάτις του δασκάλου της Καρόλου Κουν). Με τη δικτατορία, ως φίλη του Μίκη Θεοδωράκη, συμμετείχε στην υπόθεση με το μαγνητόφωνο στο Σύνταγμα και έκρυψε τον συνθέτη στο σπίτι της. Τελικά, συνελήφθη μαζί με τη μητέρα της, κρατήθηκε για κάποιους μήνες, πέρασε από δίκη και αθωώθηκε (η μητέρα της καταδικάσθηκε σε πολύχρονη φυλάκιση για αντίσταση κατά της Αρχής). Μόλις αφέθηκε ελεύθερη, άνοιξε το δισκοπωλείο «Blow Up» στην Βουκουρεστίου, σημείο αναφοράς για μιαν ολόκληρη εποχή. Τέλη του 1973, έκλεισε «Blow Up» και ἀνοιξε το δισκοπωλείο «Ρηνιώ» στην οδό Βαλαωρίτου. Την ίδια περίοδο οργάνωσε συναυλίες ελληνικού τραγουδιού, κυρίως με τον Σταύρο Ξαρχάκο και τον Νίκο Ξυλούρη. Το 1976, έκλεισε το τελευταίο μαγαζί για να ασχοληθεί κατόπιν κυρίως με το ραδιόφωνο και τις μουσικές επιμέλειες. Στο ραδιόφωνο καταπιάστηκε με όλα τα είδη της μουσικής. Έχοντας περάσει από το Πρώτο και Δεύτερο Πρόγραμμα, ξεκίνησε μια ρηξικέλευθη συνεργασία με το Τρίτο Πρόγραμμα του Μάνου Χατζιδάκι, φτιάχνοντας εκπομπές όπου τα πάντα ταίριαζαν με τα πάντα. Αφετηρία υπήρξε η εκπομπή-ορόσημο «Το αλάτι της γης», όπου συνυπήρχαν όλα τα είδη μουσικής και ακούγονταν νέοι, άγνωστοι μέχρι τότε Έλληνες συνθέτες. Συνέχισε μέχρι τέλους να καλλιεργεί ένα ιδιότυπο στιλ ποικίλων εκπομπών λόγου και μουσικής. Κατ' εξοχήν παραγωγός και παρουσιάστρια εκπομπών συνύπαρξης αυτών των δύο στοιχείων, με άξονες αφενός την ποίηση και αφετέρου τη λαογραφία. Έγινε πολύ γνωστή και περιζήτητη για τη χαρακτηριστική χροιά της φωνής της. Εκτός από τις δικές της εκπομπές, έχει σπικάρει ένα πλήθος από τηλεοπτικές, δισκογραφικές και κινηματογραφικές παραγωγές, με αποκορύφωμα τις επίσης βραβευμένες Δίκες της Χούντας του Θεοδόση Θεοδόσοπουλου. Το 1996 κυκλοφόρησε το μοναδικό της βιβλίο, η ποιητική συλλογή Μπλε, που αμέσως εξαντλήθηκε. Ποιήματα από την συλλογή Μπλε μελωποιήθηκαν από τον Μιχάλη Γρηγορίου και κυκλοφόρησαν σε δίσκο το 2003. Το 2000 έγραφε στο περιοδικό Μελωδία κριτική, συνεντεύξεις και την αυτοβιογραφία της, που δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει, αφού πέθανε απροσδόκητα στιις 24 Φεβρουαρίου 2001 στην Αθήνα.  

Φεγγαράκι απάτητο

https://www.youtube.com/watch?v=WzhW3wp-mCs

Ποίηση: Ρηνιώ Παπανικόλα
Μουσική: Μιχάλης Γρηγορίου
Εκτέλεση: Σαβίνα Γιαννάτου

Jorge Luis Borges [Χόρχε Λουίς Μπόρχες (1899-1986)]

Γεννήθηκε στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής, στις 24 Αυγούστου 1899. Έζησε τυφλός τα περισσότερα χρόνια της ενήλικης ζωής του όπως συνέβη και με τον πατέρα του. Έγραψε διηγήματα, ποιήματα, δοκίμια, μεταφράσεις, κριτικές και σενάρια. Θεωρείται ένας από τους κορυφαίους συγγραφείς του 20ου αιώνα. Δεν τιμήθηκε ποτέ με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Πέθανε στη Γενεύη, στις 14 Ιουνίου 1986.

Το έργο του έχει χαρακτήρα κοσμοπολίτικο. Υπήρξε εκπρόσωπος του Ουλτρϊσμού ενός λογοτεχνικού και κοινωνικού ρεύματο το οποίο γεννήθηκε το 1918 στην Ισπανία (μία χώρα στην οποία έζησε και ο συγγραφέας) και είχε ως στόχο να αντιπαρατεθεί στο κίνημα του Μοντερνισμού, το οποίο είχε μονοπωλήσει την ισπανική ποιητική παραγωγή από τα τέλη του 19ου αιώνα. Ο Μπόρχες από το 1921 ξεκινά την καριέρα του ως συγγραφέας δημοσιεύοντας ποιήματα και δοκίμια σε λογοτεχνικά περιοδικά. Ο θάνατος του πατέρα του όμως το 1938 υπήρξε πλήγμα ενώ εξαιτίας και κάποιου σοβαρού τραυματισμού του κόντεψε να πεθάνει από σηψαιμία. Χωρίς δουλειά και με την όρασή του να μειώνεται εξαιτίας του γλαυκώματος βρέθηκε ανήμπορος να στηρίξει πλήρως τον εαυτό του ως συγγραφέας έτσι ξεκίνησε μια νέα καριέρα δίνοντας δημόσιες διαλέξεις. Καθώς η όρασή του μειωνόταν, επικεντρώθηκε όλο και περισσότερο στην ποίηση, καθώς μπορούσε να αποστηθίσει ολόκληρο το κείμενο. Μέχρι το 1955 είχε τυφλωθεί εντελώς και μη μπορώντας πλέον να διαβάσει και να γράψει (αφού δεν έμαθε ποτέ του το Σύστημα Μπράιγ), εξαρτιόταν από τη μητέρα του, με την οποία είχε πάντοτε στενή σχέση και η οποία άρχισε να δουλεύει ως προσωπική του γραμματέας. Το γεγονός ότι τυφλώθηκε επηρέασε πολύ και τα μετέπειτα γραπτά του έργα και χαρακτηριστική είναι η δήλωση του πως «Η τυφλότητα μ' έμαθε να σκέφτομαι περισσότερο, να αισθάνομαι περισσότερο, να θυμάμαι περισσότερο, να διαβάζω και να γράφω πιο πολύ». Την δεκαετία του 1940 και του 1950 τα διηγήματα του Μπορχές αποκτούν μεγάλη απήχηση στο κοινό και το 1956 κερδίζει το Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας της πατρίδας του και ανακηρύσσεται επίτιμος διδάκτορας από το Πανεπιστήμιο του Κούγιο. Από το 1956 μέχρι το 1970, ο Μπόρχες ήταν επίσης καθηγητής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Μπουένος Άιρες, ενώ προσκλήθηκε και από άλλα πανεπιστήμια για σύντομες χρονικές περιόδους. Η φήμη του όμως εκτός Αργενινής ξεκινά στις αρχές της δεκαετίας του 1960 και σύντομα θα ακολουθήσουν νέες βραβεύσεις του αλλά και οι πρώτες μεταφράσεις των έργων του. Ο Μπόρχες έζησε σχεδόν σε όλη του τη ζωή με τη μητέρα του, με την οποία έζησε μέχρι τον θάνατό της, στα 99 της χρόνια ενώ μετά έζησε μόνος στο ίδιο μικρό διαμέρισμα τους και τον φρόντιζε η οικιακή βοηθός την οποία είχαν για δεκαετίες.

Ο Μπόρχες εκτός από τα διηγήματά του για τα οποία είναι περισσότερο γνωστός, έγραψε επίσης ποίηση, δοκίμια, διάφορα σενάρια, και σημαντικό όγκο λογοτεχνικής κριτικής, προλόγους και βιβλιοκριτικές, επιμελήθηκε πολλές ανθολογίες, και μετέφρασε στα ισπανικά πολλά έργα από αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά (ακόμη και από αρχαία αγγλικά και αρχαία σκανδιναβικά). Ιδιαίτερη θέση στα πνευματικά του ενδιαφέροντα έχουν στοιχεία από τη μυθολογία, τα μαθηματικά, τη θεολογία, τη φιλοσοφία. Μεταφράζει μάλιστα στα ισπανικά έργα των Όσκαρ Ουάιλντ, Έντγκαρ Άλαν Πόε, Φραντς Κάφκα, Έρμαν Έσσε, Ράντγιαρντ Κίπλινγκ, Χέρμαν Μέλβιλ, Αντρέ Ζιντ, Γουίλιαμ Φόκνερ, Γουόλτ Γουίτμαν, Βιρτζίνια Γουλφ, Τόμας Μπράουν και Γ. Κ. Τσέτσερτον. Η πληθώρα του μη λογοτεχνικού έργου του συνίσταται σε κριτικές ταινιών και βιβλίων, σύντομες βιογραφίες, και φιλοσοφικά κείμενα σε θέματα όπως τη φύση του διαλόγου, της γλώσσας και της σκέψης, καθώς και τις σχέσεις μεταξύ τους.

Συνήθεις Ύποπτοι -Περικοπές ενός απόκρυφου Ευαγγελίου
https://www.youtube.com/watch?v=4HWiRTRe1rg
Από το βιβλίο του Χόρχε Λουις Μπόρχες "Εγκώμιο στη σκιά" (In Praise of Darkness) σε μετάφραση του Δημήτρη Καλοκύρη.
Μουσική-Εκτέλεση: Χρήστος Θηβαίος

Σαβίνα Γιαννάτου -Και η μνήμη ενός ήλιου 

https://www.youtube.com/watch?v=gsSU3JV-nnE

Ποίηση: Χόρχε Λουίς Μπόρχες

Μετάφραση στα Ελληνικά: Δημήτρης Καλοκύρης

Από το cd  "Μουσική Δωματίων" (2007)  

Τις απαγγελίες συνοδεύουν μουσικά οι: Ηρακλής Βαβάτσικας (ακορντεόν), Διονύσης Βερβιτσιώτης (βιολί), Νίκος Βελιώτης (βιολοντσέλο) και Μιχάλης Σιγανίδης (κοντραμπάσο).

Σαβίνα Γιαννάτου -Εγώ

https://www.youtube.com/watch?v=3MV-LIz9t0U

Ποίηση: Χόρχε Λουίς Μπόρχες

Μετάφραση στα Ελληνικά: Δημήτρης Καλοκύρης

Από το  cd "Μουσική Δωματίων" (2007)  

Προοδευτικές Φωνές [Taner Akçam (Τανέρ Ακτσάμ)]

Ο σπουδαίος Τούρκος Ιστορικός, Κοινωνιολόγος, πανεπιστημιακός, ερευνητής και βαθύς μελετητής και γνώστης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της μετέπειτα Κεμαλικής Τουρκίας, καθηγητής Taner Akçam (γενν. στις 23 Οκτωβρίου 1953) είναι από τους πρώτους Τούρκους πανεπιστημιακούς που αναγνωρίζουν και συζητούν ανοικτά τη γενοκτονία των Αρμενίων από το οθωμανικό καθεστώς. Μέσα από το μνημειώδες βιβλίο του "Μια επαίσχυντη πράξη" (2006) όπως και το "Το έγκλημα των Νεότουρκων κατά της ανθρωπότητας" (2012) αναγνωρίζει τόσο την γενοκτονία των Αρμενίων και των άλλων χριστιανικών πληθυσμών της περιοχής όσο και το ζήτημα της τουρκικής ευθύνης. Δυστυχώς η Τουρκία απορρίπτει εδώ και ένα αιώνα οποιονδήποτε ισχυρισμό για εσκεμμένη Soykirim (γενοκτονία) προβάλλοντας διάφορες αστείες δικαιολογίες αγνοώντας ότι και ο ίδιος ο Χίτλερ ακολουθούσε τα βήματα Κεμάλ Αττατούρκ. Πράγματι, ακόμη και να μιλήσει κανείς για τη γενοκτονία των Αρμενίων στην Τουρκία συνιστά αδίκημα που διώκεται από τον νόμο. Ένα εκατομμύριο Αρμενίων σκοτώθηκαν μέσω λιμοκτονίας, με εξαναγκασμό σε πορείες και εκτοπίσεις και με μαζικές σφαγές και μαζί μ΄αυτούς άλλες 750.000 δολοφονημένοι Ασσύριοι και άλλες 353.000 Πόντιοι και προσθέστε και ακόμη ένα εκατομμύριο Μικρασσιατών Ελλήνων που κατέφυγαν στην Ελλάδα για να γλυτώσουν. Ο καθηγητής Ακτσάμ εντοπίζει τον κεντρικό ρόλο των Νεοτούρκων στη σύλληψη, την οργάνωση και την υλοποίηση του σχεδίου για τον αφανισμό των χριστιανικών πληθυσμών της φθίνουσας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ως απαραίτητη προϋπόθεση για την οικοδόμηση ενός ομοιογενούς τουρκικού κράτους. Τέλος εξετάζει ακόμη το καίριο ερώτημα πώς η Τουρκία μπόρεσε να αποφύγει την ανάληψη της ευθύνης, υποδεικνύοντας τα αντικρουόμενα συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων στην περιοχή, τις προτεραιότητες του αναδυόμενου τουρκικού εθνικού κινήματος και τις ανεπαρκείς απόπειρες της διεθνούς κοινότητας να οδηγήσει τους δράστες στη δικαιοσύνη.

Taner Akcam

https://www.youtube.com/watch?v=ZFdcIXO8cO0

Η Σαβίνα Γιαννάτου στον ΙΑΝΟ - Τραγούδι από την Αρμενία

https://www.youtube.com/watch?v=6xKc3tf2884

Λένα Πλάτωνος

Η πιανίστρια, μουσικός και συνθέτις ηλεκτρονικής μουσικής Λένα Πλάτωνος γεννήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 1951 στο Ηράκλειο Κρήτης και μεγάλωσε στην Αθήνα. Ο πατέρας της, Γεώργιος Πλάτων, ήταν συνθέτης και πρώτος πιανίστας στην Εθνική Λυρική Σκηνή. Η Λένα πήρε μαθήματα πιάνου από τον πατέρα της και φοίτησε αργότερα στο Ωδείο Αθηνών. Έγινε επαγγελματίας πιανίστα πριν κλείσει τα 18, ενώ κέρδισε το 1963 το Α' Βραβείο του Διαγωνισμού Καίτης Παπαϊωάννου. Έφυγε με υποτροφία για σπουδές στο εξωτερικό, πρώτα στην Ακαδημία της Βιέννης και έπειτα στο Βερολίνο, όπου ήρθε σε επαφή με τη ροκ, τη τζαζ και την ανατολική μουσική. Γύρισε στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της δικτατορίας και συνεργάστηκε με τον Ηρακλή Τριανταφυλλίδη και το συγκρότημά του DNA, για να ξαναφύγει το 1975 στο Βερολίνο και να επιστρέψει οριστικά το 1978. Συνεργάζεται με το Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, όπου και γνωρίστηκε με το Μάνο Χατζιδάκι, με τον οποίο ανέπτυξε μια πολύχρονη επαγγελματική αλλά και φιλική σχέση. Συμμετείχε στην παραγωγή της εκπομπής Εδώ Λιλιπούπολη, γράφοντας στίχους και μουσική. Το ντεμπούτο της στη δισκογραφία έγινε το 1981 με το δίσκο Σαμποτάζ, που δημιουργήθηκε σε συνεργασία με τη Μαριανίνα Κριεζή, τη Σαβίνα Γιαννάτου και τον τραγουδιστή Γιάννη Παλαμίδα. Ακολούθησε η κυκλοφορία 13 μελοποιημένων ποιημάτων του Κώστα Καρυωτάκη. Τον επόμενο χρόνο κυκλοφόρησε Το '62 του Μάνου Χατζιδάκι, με μινιμάλ ηλεκτρονικές διασκευές 12 τραγουδιών του συνθέτη. Ακολούθησαν τρεις προσωπικοί δίσκοι, που καθόρισαν το στίγμα της στην ελληνική ηλεκτρονική μουσική και αποτέλεσαν σημείο αναφοράς για μελλοντικές προσπάθειες: Μάσκες Ηλίου (1984), Γκάλοπ (1985), Λεπιδόπτερα (1986). Ενδιάμεσα με τους παραπάνω, κυκλοφόρησε ο δίσκος Η Ηχώ και τα Λάθη της με παιδικά τραγούδια σε στίχους του Τζιάνι Ροντάρι, ενώ το 1986 η Πλάτωνος συνεργάστηκε με τους έτερους πρωτοπόρους της ηλεκτρονικής μουσικής στην Ελλάδα Μιχάλη Γρηγορίου και Βαγγέλη Κατσούλη στο έργο Μουσική για πλήκτρα. Το 1989 κυκλοφόρησε η παιδική όπερα Το Αηδόνι του Αυτοκράτορα, βασισμένη στο ομώνυμο παραμύθι του Άντερσεν, και δισκογραφικά η δεκαετία του '80 έκλεισε με δυο ακόμα δίσκους χαμηλότερων τόνων και σκοτεινού ύφους, Το Σπάσιμο των Πάγων με το Γιάννη Παλαμίδα το 1989, βασισμένο περισσότερο στο πιάνο και τα φυσικά όργανα, και Μη μου τους Κύκλους Τάρατε το 1991. Το 1990 η Πλάτωνος συνεργάστηκε με το Διονύση Σαββόπουλο στο δίσκο του Αναδρομή '63-'89 και το 1991 με τη Δήμητρα Γαλάνη για τους Μύθους της Ευρώπης όπου έκανε την ενορχήστρωσ. Μετά από μια περίοδο αποχής από τη δισκογραφία και σταδιακής απομάκρυνσης και από τη δημοσιότητα, η Λένα Πλάτωνος επέστρεψε το 1997 με τις Αναπνοές σε συνεργασία με τη Σαβίνα Γιαννάτου. Τον ίδιο χρόνο κυκλοφόρησε η συλλογή Το Μίξερ με διασκευές τραγουδιών της από γνωστούς καλλιτέχνες της ελληνικής ηλεκτρονικής σκηνής. Το 2000 κυκλοφόρησε το δίσκο Η Τρίτη Πόρτα με μελοποιημένα ποιήματα του Θόδωρου Ποάλα που τραγούδησε η Μαρία Φαραντούρη. Το Δεκέμβρη του 2005 εκδόθηκε το βιβλίο Τα Λόγια μου με τους στίχους από τα τραγούδια της. Στις 18 Μαρτίου 2008 κυκλοφόρησε ο νέος της δίσκος Ημερολόγια, αυτοβιογραφικού χαρακτήρα, με τον οποίο επιστρέφει στον ηλεκτρονικό ήχο. Τον Οκτώβριο του 2014, μελοποιεί επιλεγμένα ποιήματα του Γιώργου Χρονά, με τη συμμετοχή του Παντελή Θεοχαρίδη και της Μελίνας Κανά. Το επόμενο σημαντικό βήμα έρχεται το 2015, με το ηλεκτρονικό αριστούργημα ῾Γκάλοπ᾽ και να τραβάει τα βλέματα του διεθνή πλέον Τύπου αλλά και αρκετών διάσημων ξένων dj.

Το βράδυ
https://www.youtube.com/watch?v=aZ-aWOyGm60
Ποίηση: Κώστας Καρυωτάκης
Μουσική: Λένα Πλάτωνος
Εκτέλεση: Σαβίνα Γιαννάτου

Σ΄ αγαπώ

https://www.youtube.com/watch?v=zf46PpH6PLA

Στίχοι-Μουσική-Εκτέλεση: Λένα Πλάτωνος

Η Λένα Πλάτωνος έχει γράψει επίσης μουσική για το θέατρο, για χοροδράματα και για την τηλεόραση, καθώς και έργα κλασικής μουσικής, ενώ έχει δώσει πολλές συναυλίες. Εκτός από τη μουσική ασχολείται και με τη ζωγραφική και τις μινιατούρες και έχει εκθέσει κατά καιρούς έργα της, ενώ έχει φιλοτεχνήσει η ίδια τα εξώφυλλα σε αρκετούς από τους δίσκους της.

Tα Σεφαραδίτικα τραγούδια

Σεφαρδίτες, Σεφαραδίτες, Σεφάρδοι ή Σεφαρντείμ (στα Εβαϊκά) αποκαλούνται τα μέλη της εβραϊκής υποομάδας, η οποία προσδιορίζεται σε αντιδιαστολή με τους Ασκεναζίτες (Ασκεναζείμ) γερμανοεβραίους ή/και τους Μιζραχίτες (Μιζραχείμ) βορειοαφρικανικής και μεσανατολικής προέλευσης Εβραίους.

Σεφαραδίτες ονομάζονται οι Εβραίοι που κατάγονται από την Ιβηρική Χερσόνησο, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που εκδιώχτηκαν από την Ισπανία κατόπιν εντολής των Καθολικών μοναρχών Φερδινάνδου και Ισαβέλλας το 1492 και από την Πορτογαλία κατόπιν εντολής του Βασιλιά Μανιουέλ το 1497 αλλά και από την Σικελία και την Απουλία της Ιταλίας. Οι Οθωμανικές Αρχές θα τους δεχτούν και θα τους τοποθετήσουν (κυρίως στη Θεσσαλονίκη) και σε άλλα μέρη των Βαλκανίων τον 15ο αιώνα μετά από το διωγμό τους. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία ακολουθεί εκείνη την περίοδο μια ιδιαίτερα φιλοεβραϊκή πολιτική και παροτρύνει την εγκατάσταση τους αποβλέποντας με αυτόν τον τρόπο στην τόνωση του εμπορίου, που τόσο καλά ήξεραν οι Εβραίοι αλλά και για να ελέγχουν και να κατασκοπεύουν την περιοχή.

Σεφαρδίτες στα εβραϊκά σημαίνει «Ισπανοί» ή «Ιβήριοι» οι άνθρωποι αυτοί μιλούσαν τη Λατίνο, μια διάλεκτο Καστιλλιάνικων ισπανικών με πολλά εβραϊκά στοιχεία η οποία έχει διασωθεί μέσα από τα τραγούδια τους.

Περισσότερες πληροφορίες ειδικά για την ιδιοσυγκρασία και την ιστορία των Εβραίων στο βιβλίο του Κων. Πλεύρη "Ας Μιλήσουμε για Εβραίους"

Morenica

https://www.youtube.com/watch?v=RmiCcpBpJFw 
Σαβίνα Γιαννάτου and Primavera en Salonico

"H Σαβίνα Γιανάτου, σ ένα παραδοσιακό σεφαραδίτικο τραγούδι, ισπανοεβρέικο για όσους δεν γνωρίζουν. ''Morenica"" Μελαχροινούλα, θα ακούσετε μέσα στο τραγούδι, το οποίο είναι ισπανόφωνο, είναι η γλώσσα που κράτησαν οι Εβραίοι της Ισπανίας όταν εκδιώχθηκαν επι εποχής Φερδινάνδου και Ισαββέλας και ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στη Θεσσαλονίκη, τη λέξη μαυρομάτα μου, χρησιμοποιούσαν και κάποιες ελληνικές λέξεις μέσα στα τραγούδια τους." Αρετή Τάχου

Νάνι νάνι
https://www.youtube.com/watch?v=QPSlpQTQQmg
Σαβίνα Γιαννάτου & Primavera En Salonico

PRIMAVERA EN SALONICO

Μέλη:
Σαβίνα Γιαννάτου, φωνή
Γιάννης Αλεξανδρής, ούτι, κιθάρα
Κώστας Βόμβολος, κανονάκι, ακορντεόν
Kυριάκος Γκουβέντας, βιολί
Χάρης Λαμπράκης, νέι
Μιχάλης Σιγανίδης, κονταμπάσο
Κώστας Θεοδώρου κρουστά

Οι Primavera en Salonico, ένα από τα πιο ευρηματικά γκρουπ κάθε μουσικού ιδιώματος, καθώς συνδιαλέγεται με τις εμπνευσμένες και πολυποίκιλες ενορχηστρώσεις του Κώστα Βόμβολου. Αυτό το έντονα ιδιοσυγκρασιακό γκρουπ απαρτίζεται από μουσικούς που έχουν συνεργαστεί για περισσότερα από 20 χρόνια. Ιδρύθηκαν το 1993 για να ερμηνεύσουν τις ενορχηστρώσεις του Κώστα Βόμβολου σε μια επιλογή Σεφαραδίτικων τραγουδιών με ερμηνεύτρια τη Σαβίνα Γιαννάτου. Αλλά οι μουσικοί δεσμοί ανάμεσα σε αρκετά από τα μέλη τους ξεκινούν ακόμα πιο παλιά, στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Συνεργαζόμενοι μεταξύ τους, έχουν παίξει παραδοσιακή μουσική και εντελώς πειραματική μουσική και το φάσμα της εμπειρίας τους, ανοίγει νέες προοπτικές στην απόδοση των τραγουδιών.

Άνοιξη στη Θεσσαλονίκη
https://www.youtube.com/watch?v=UQnGeNOdeuY
Από το δίσκο: "Άνοιξη στη Σαλονίκη, Σεφαραδίτικα λαϊκά τραγούδια με τη Σαβίνα Γιαννάτου", 1994

* primavera en Salonico < Ιταλ. Άνοιξη στην Σαλλονίκη

Το γιασεμίν 
https://www.youtube.com/watch?v=oPtI8hRzieo
Παραδοσιακό της Κύπρου
Μουσική: Αχιλλέας Λυμπουρίδης

Σαβίνα Γιαννάτου

Η Σαβίνα Γιαννάτου είναι Ελληνίδα τραγουδίστρια και συνθέτης. Γεννήθηκε στις 16 Μαρτίου 1959, στην Αθήνα. Έλαβε μαθήματα κλασσικής κιθάρας και συμμετείχε στην παιδική χορωδία του Γιάννη Νούσια. Σπούδασε φωνητική με τη Γωγώ Γεωργιλοπούλου και τον Σπύρο Σακκά στην Αθήνα και στη συνέχεια έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Guildhall School of Music and Drama του Λονδίνου. Ξεκίνησε την επαγγελματική σταδιοδρομία της το 1979 και δύο χρόνια αργότερα συμμετείχε στην ηχογράφηση του δίσκου "Εδώ Λιλιπούπολη". Ακολούθησαν δέκα προσωπικοί δίσκοι, με συνθέσεις καταξιωμένων συνθετών όπως ο Μάνος Χατζιδάκις, η Λένα Πλάτωνος και ο Νίκος Κυπουργός, καθώς και δεκάδες συμμετοχές σε δίσκους της Λένας Πλάτωνος, του Νίκου Μαμαγκάκη, του Δημήτρη Μαραγκόπουλου και του Δημήτρη Λάγιου. Από το 1995 συνεργάζεται με το συγκρότημα Primavera en Salonico, ερμηνεύοντας διασκευές παραδοσιακών τραγουδιών της Ελλάδας και της Μεσογείου. Σταδιακά, επέκτεινε τις φωνητικές δεξιότητές της για να χρωματίζει τις ερμηνείες της με εντυπωσιακούς λαρυγγισμούς.

Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά
https://www.youtube.com/watch?v=qyVyc9Q5mng
Από τα "Νανουρίσματα", σε ενορχήστρωση του Νίκου Κυπουργού, με ερμηνεύτρια τη Σαβίνα Γιαννάτου, το "Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά", αφιερωμένο εξαιρετικά σε όλους όσοι (προς)εύχονται για μια γέννα φωτός στην καρδιά. gatokles

ΜIke's channel  

"Για όσους δεν το ξέρουν αυτό είναι ένα παραδοσιακό νανούρισμα από το νησί της Μήλου."

Μέρα Μέρωσε
https://www.youtube.com/watch?v=ruOSUVMgPRs
Γαμήλιο τραγούδι της Καλύμνου γνωστό σ' όλα τα Δωδεκάνησα. Παίζεται τις πρώτες πρωινές ώρες στο κλείσιμο του γλεντιού.