Οι τρεις σημαντικότεροι Κύπριοι συγγραφείς

Κύπριοι συγγραφείς με ιδιαίτερα σημαντική συνεισφορά στα Κυπριακά και Ελληνικά Γράμματα 

1) Ο αείμνηστος Κύπριος δημοσιογράφος Σπύρος Παπαγεωργίου (1940-2014) υπήρξε αληθινός μαχητής τόσο με την πένα του  όσο και στα πεδία των μαχών. Πολέμησε για την Ελλάδα και την Κύπρο αλλά και για τα πιστεύω του. Πλήρωσε ακριβά την αγάπη του αυτή και κουβαλούσε πάντα μαζί του ως το τέλος της ζωής του πληγές του Κυπριακού προβλήματος γι΄ αυτό και ποτέ δεν χαρίστηκε σε κανένα. «Όλα στο φως». Έτσι έλεγε και το εννοούσε. Ο Σπύρος Παπαγεωργίου υπήρξε ο μεγαλύτερος σκαπανέας και ερευνητής της σύγχρονης Κυπριακής ιστορίας καθώς το πλούσιο συγγραφικό και πολύπλευρο ερευνητικό του έργο αποτελεί ακόμη κα σήμερα μνημείο για όλους τους μετέπειτα μελετητές και ιστορικούς αφού εντοπίζει, προβάλλει, αναδεικνύει και παρουσιάζει πρωτογενές αλλά και αρχειακό υλικό, μαρτυρίες και αδιάψευστα τεκμήρια για τα γεγονότα, τις καταστάσεις και τα πρόσωπα που καθόρισαν αποφασιστικά τις τύχες αυτού του τόπο. Ήδη από την εποχή της ΕΟΚΑ συγκέντρωνε και έκρυβε υλικό και με παράνομα έγγραφα της οργάνωσης το οποίο το 1961 εξέδωσε με τίτλο «Ο αγών της Κύπρου, Αρχείον των παρανόμων εγγράφων του Κυπριακού Αγώνος». Το 1958 άρχισε να εργάζεται σαν αρθρογράφος σε εφημερίδες στη Λευκωσία. Εργάστηκε ως συντάκτης στις κυπριακές εφημερίδες «Θάρρος», «Εθνική» και ως αρχισυντάκτης στην Κυπριακή εφημερίδα «Πατρίς», πολιτικός συντάκτης στην εφημερίδα «Ελευθερία» από το 1961 έως το 1974, ενώ από το 1966 ήταν ανταποκριτής της Αθηναϊκής εφημερίδας «Εστία» στη Λευκωσία. Είχε δημοσιεύσει κείμενα του, κυρίως ιστορικού περιεχομένου, με το ψευδώνυμο «Ιστοριομνήμων», Αρχειοδίφης» και «Διονύσιος Καρδιανός». Υπήρξε στενός συνεργάτης με τον Στρ. Γρίβα. Ως ιδιαίτερα αξιόλογα κρίνονται και τα ποιητικά του έργα (συλλογές) όπως και τα διηγήματά του.  Σπουδαιότερα όμως είναι σίγουρα τα ιστορικά και πολιτικά του βιβλία και ιδίως τα ακόλουθα «Αρχείον των παρανόμων εγγράφων του Κυπριακού Αγώνος», «Μακάριος, πορεία διά πυρός και σιδήρου», «Κυπριακή Θύελλα 1955-59», το τρίτομο έργο «Από την Ζυρίχη στον Αττίλα», «Επιχείρηση Κοφίνου», «ΑΚΕΛ το άλλο ΚΚΕ», «Διά χειρός ηρώων», «Ο Γρίβας και η «Χ» -Το χαμένο αρχείο», και το τελευταίο του έργο «Από την ΕΟΚΑ στην ΕΟΚΑ Β΄» κ.ά.. Το τελευταίο δε έργο έμεινε ημιτελές και κυκλοφόρησε μόνο ο πρώτος τόμος, καθώς ο συγγραφέας αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα με την όρασή του, αλλά κυρίως επειδή δεν ήθελε να ενσπείρει διχασμό στην ιδιαίτερη πατρίδα. Να σημειωθεί τέλος ότι μεγάλο μέρος από το αρχείο του (που βρισκόταν στα χέρια του εκδότη Κώστα Επιφανίου) κατασχέθηκε με απόφαση του τότε προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου. Ο Σπύρος Παπαγεωργίου υπήρξε ένας πραγματικός χείμαρρος αλλά και συνάμα ογκόλιθος στον οποίον σταμάτησαν διάφορες διαστρεβλώσεις και σκοπιμότητες κείθεν κακείθεν. Ο σύνδεσμος Αγωνιστών ΕΟΚΑ τίμησε τον Σπ. Παπαγεωργίου για την μεγάλη προσφορά του.

2) Ο παλαιός αγωνιστής, φιλόλογος, ιστορικός ερευνητής και παρουσιαστής κος Γιάννης Σπανός μέσα από τις πολύχρονες έρευνές του και το πολυσχεδές έργο του έχει προσφέρει και αυτός στήριξη στην προσπάθεια τεκμηρίωσης του Αγώνα της ΕΟΚΑ αλλά και ευρύτερα για όλους τους Κύπριους που έλαβαν μέρος στους Εθνικούς Αγώνες. Ο Γιάννης Σπανός είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Πολιτικών Κρατουμένων της ΕΟΚΑ. Γεννήθηκε το 1939 στη Γιαλούσα της Καρπασίας και εργάστηκε σαν φιλόλογος-ιστορικός, δημοσιογράφος, αρχισυντάκτης, αρθρογράφος Κυπριακών και Ελλαδικών εφημερίδων όπως και ραδιοτηλεοπτικών δικτύων Κύπρου και Ελλάδας. Είναι μέλος Διεθνών Ενώσεων Συγγραφέων. Είναι συγγραφέας 48 βιβλίων, φιλολογικών, ιστορικών, μυθιστορημάτων και θεατρικών έργων, χιλιάδων άρθρων, ερευνών, μελετών και 20 ταινιών. Ο ίδιος έχει παραδώσει πληθώρα γραπτών, ηχητικών και τηλεοπτικών ηχογραφήσεων στο Σ.Ι.Μ.Α.Ε. και πλέον στο Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΛΕΚΥΘΟΣ) τα οποία αποτελούν σήμερα μία κορυφαία πηγή πληροφόρησης και ενημέρωσης. Τιμήθηκε για το συγγραφικό του έργο από τον ΠτΚΔ και ως άξιος της πατρίδος από τον Αρχηγό Διγενή για την αγωνιστική προσφορά του στην πατρίδα. Τιμήθηκε από το ΣΙΜΑΕ του Υπ. Παιδέιας και Πολιτισμού με το μετάλλιο Ελευθερίας. Επιπλέον από οργανωμένα σύνολα και φορείς στην Κύπρο και την Ελλάδα. Διακρίθηκε σε πανελλήνιους και παγκύπριους διαγωνισμούς όπως το μυθιστόρημά του «ΜΑΡΚΟΣ ΒΡΑΝΑΣ: Ο Εκδικητής της Σμύρνης», για το θεατρικό του έργο «Το Χρέος», για το θεατρικό «Μάρκος Δράκος» και για το θεατρικό "Φωνές από την Αγχόνη". Τέλος τα πιο γνωστά του ιστορικά έργα είναι το τρίτομο "ΕΟΚΑ έτσι πολεμούν οι Έλληνες", και τα έργα «Κύπρος 800 χρόνια Αντιστάσεων», "Οι Κύπριοι Εθελοντές στους Εθνικούς Αγώνες και «Οι Κύπριοι στην Επανάσταση του 1821».

 

3) Ο Γεώργιος Χατζηκωστής γεννήθηκε στην Κάτω Πάφο το 1936. Φοίτησε για ένα χρόνο στο Γυμνάσιο Μόρφου και ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές του σπουδές στο Γυμνάσιο Πάφου. Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του διετέλεσε μέλος του Συμβουλίου της ΕΦΕΚ και μετέσχε ενεργώς σε όλες τις δραστηριότητες της που είχαν σχέση με τον απελευθερωτικό αγώνα της Κύπρου. Το 1970-71   έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στα παιδαγωγικά στο Πανεπιστήμιο του Nottingham με υποτροφία της Βρετανικής Κοινοπολιτείας από το οποίο πήρε Diploma in Education. Κατά την περίοδο αυτή υπηρέτησε ως γραμματέας της εφορείας του ελληνικού σχολείου της πόλης αυτής. To 1974 και το 1978 παρακολούθησε θερινά μαθήματα ιταλικής γλώσσας και λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Perugia στην Ιταλία, ως υπότροφος της Ιταλικής κυβέρνησης. Από το 1958 ως το 1996 υπηρέτησε σε σχολεία μέσης εκπαίδευσης της Κύπρου ως καθηγητής, υποδιευθυντής και γυμνασιάρχης-λυκειάρχης. Υπήρξε μέλος των διοικητικών συμβουλίων εκπαιδευτικών οργανώσεων, πνευματικών σωματείων και επιστημονικών εταιρειών της Κύπρου. Έγραψε μελέτες και δοκίμια σε θέματα ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας, βιογραφίες, συνέταξε ανθολογίες και ασχολήθηκε με τη λαογραφία, την ιστορία και τη λογοτεχνική κριτική. Έγραψε στην Ιστορία του Ελληνικού Έθνους το Κεφάλαιο για την Ρωμαιοκρατία στην Κύπρο. Είναι για δεκαετίες τακτικός συνεργάτης του περιοδικού Πνευματική Κύπρος, όπου δημοσίευσε μεγάλο μέρος των εργασιών του. Συνεργάστηκε με το κρατικό ΡΙΚ και με το περιοδικό Λαογραφική Κύπρος, του οποίου διετέλεσε μέλος της εκδοτικής ομάδας. Είναι ένας από τους βασικούς συντάκτες της Μεγάλης Κυπριακής Εγκυκλοπαίδειας, στην οποία έγραψε εκατοντάδες λήμματα. Το μεγαλύτερο μέρος του συγγραφικού του έργου, συγκεντρωμένο σε περισσότερο από 40 βιβλία, αποτελείται από δοκίμια, μελέτες, λογοτεχνικές κριτικές, ιστορικά, χρονικά και βιογραφικά έργα, καθώς και ανθολογίες, μεταφράσεις και σχολικά. Σε περιοδικά και εφημερίδες βρίσκονται ακόμη εκατοντάδες δημοσιεύματά του και 125 περίπου βιβλιοκρισίες. Εκτός από την μετάφραση από τα αγγλικά του βιβλίου Η φύση και η ανάπτυξη του Δράματος, μετέφρασε από τα ιταλικά τέσσερα βιβλία λογοτεχνίας και συνέταξε, σε μετάφραση, ανθολογία ιταλικής ποίησης. Επίσης αξιόλογο έργο του Γεωργίου Χατζηκωστή είναι η συγκέντρωση, μελέτη και έκδοση σε τρεις τόμους του ιδιαίτερα σημαντικού Αρχείου του λογίου και αγωνιστή Ροδίωνος Π. Γεωργιάδη (έκδοση Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου, Λευκωσία, 2008). Για την προσφορά του στα γράμματα και την εκπαίδευση ο Γεώργιος Ν. Χατζηκωστής τιμήθηκε από τον Ελληνικό Πνευματικό Όμιλο Κύπρου με το Βραβείο Γραμμάτων, από τον Δήμο Ερμούπολης Σύρου και το υπουργείο Παιδείας Κύπρου για το εκπαιδευτικό του έργο, από το Συμβούλιο Ιστορικής Μνήμης Αγώνα ΕΟΚΑ για τη διατήρηση της μνήμης και την προβολή του εθνικού απελευθερωτικού αγώνα του 1955, από την ιταλική κυβέρνηση για την προβολή της ιταλικής λογοτεχνίας και πολιτισμού, από την Οργάνωση Ελλήνων Λειτουργών Μέσης Εκπαιδεύσεως Κύπρου για τη συνολική του προσφορά στην πολιτιστική ανάπτυξη της Κύπρου και από τον Σύνδεσμο Φιλολόγων Κύπρου «Στασίνος» για την προσφορά του στην ελληνική Παιδεία και τη Φιλολογία.

Τέλος άλλοι επίσης πολύ αξιόλογοι Κύπσυγγραφείς και ερευνητές είναι: ο κος Λεωνίδας Λεωνίδου (βιογράφος του Στρατηγού Γεωργίου Γρίβα Διγενή και άλλων σημαντικών έργων), ο Φιλόλογος, Λυκειάρχης και Πρόεδρος της ΟΕΛΜΕΚ κος Δημήτρης Ταλιαδώρος, ο Ιστορικός και Αν. Καθ. Ιστορίας του Π.Κ. κος Πέτρος Παπαπολυβίου ενώ όσων αφορά τις Κύπριες γυναίκες συγγραφείς, σίγουρα δεσπόζει το όνομα της φιλολόγου Παναγιώτας -Ψιλλίτα Ιωάννου με τα έργα της "Λειτουργεία Ελευθερίας" (1989), "Το Έπος της ΕΟΚΑ 1955-1959: Η ποιητική έκφραση του Αγώνα",  "Οι ηρωομάρτυρες της ΕΟΚΑ" (1996), "Κραυγή Ελευθερίας: Παλαιχώρι 1901-1974" (1997), "Εκεί που περπάτησε η Λευτεριά" (1997) κ.ά. 

Οι μάνες του πολέμου
https://www.youtube.com/watch?v=jyJuBVdujm8
Από το κορυφαίο ποιητικό έργο "Αγία Τηλλυρία" του Σπύρου Παπαγεωργίου σε μελοποίηση Γιώργου Κοτσώνη, το 1973.

Σπύρος Παπαγεωργίου (1940-2014)

Τρεμετουσιά, 1940 - Αθήνα, 3 Οκτωβρίου 2014

"Με τον θάνατο του η Ελληνική δημοσιογραφία και η έρευνα σε βάθος των πτυχών του Κυπριακού χάνουν το μεγαλύτερο σκαπανέα τους. Δεν είναι υπερβολή να επαναλάβω ότι ο Σπύρος Παπαγεωργίου ήταν ο γίγαντας της Ελληνικής Δημοσιογραφίας και ο κορυφαίος ερευνητής του Κυπριακού Αγώνα από το 1955 μέχρι σήμερα." Χαράλαμπος Χαραλαμπίδης

"Διεπνέετο από άδολη και άκρατη αγάπη προς την Πατρίδα καθώς επίσης και από βαθύτατη χριστιανική πίστη. Στον καθημερινό του βίο υπήρξε άνδρας και Έλληνας πατριώτης στην πράξη. Διέπρεψε ως δημοσιογράφος και ως συγγραφεύς. Με την πρώτη του ιδιότητα έδωσε καθημερινό όραμα σε Ελλαδίτες και Κυπρίους. Με τη δεύτερη κατέγραψε και διέσωσε την σύγχρονη Κυπριακή Ιστορία." Ιωάννης Σχοινάς

"Σε ηλικία 74 ετών «έφυγε» (3 Οκτωβρίου 2014) από την ζωή ο μαχητής της πέννας και του ντουφεκιού Σπύρος Παπαγεωργίου. Μαθητής γυμνασίου ακόμη εντάσσεται στον αγώνα της ΕΟΚΑ. Ήταν συμμαχητής και στενός συνεργάτης του Γεωργίου Γρίβα Διγενή. Εκτός από σημαντικότατη στρατιωτική δράση ανέπτυξε και συγγραφική, καρπός της αξιόλογης αυτής προσπάθειας είναι πολλά και σημαντικά έργα για την ΕΟΚΑ και για την Κύπρο αλλά και τον ρόλο που έπαιξαν στις ιστορικές αυτές στιγμές για την χώρα μας κάποια πρόσωπα, όπως ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Κατά την διάρκεια της ανταρσίας των Τούρκων εντάχθηκε στην εθελοντική εθνοφρουρά και πολέμησε στην Πάφο και στο Πενταδάχτυλο, επίσης υπήρξε αρχισυντάκτης πολλών εφημερίδων στην Κύπρο και μετά το 1975 ήταν αρχισυντάκτης στην «ΕΣΤΙΑ» των Αθηνών και επί πολλά έτη συνεργάτης της «Σημερινής» Εξαιρετικό είναι το ποιητικό του έργο «Αγία Τηλλυρία» το οποίο μελοποίησε ο αείμνηστος, πλέον Γεώργιος Κοτσώνης. Ήταν ένας χαλκέντερος μαχητής και όσοι τον γνωρίσαμε θα το θεωρούμε τιμή μας. Ας είναι Αιώνια η Μνήμη του." axisradio.gr

Ο Σπύρος Παπαγεωργίου γεννήθηκε στο χωριό Τρεμετουσιά Λάρνακας της Κύπρου το 1940. Αφού ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές του σπουδές στο Παγκύπριο Γυμνάσιο, άρχισε το 1958 να εργάζεται ως αρθρογράφος και ως αρχισυντάκτης στις κυπριακές εφημερίδες «Ελευθερία», «Πατρίς», «Εθνική» κ.ά. Από το 1966 διετέλεσε μόνιμος ανταποκριτής της εφημερίδας «Εστία» στη Λευκωσία. Το 1975, στην Ελλάδα, ανέλαβε την αρχισυνταξία της εφημερίδας «Εστία», θέση την οποία κατείχε μέχρι το 1995, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε. Ανέπτυξε πλούσια συγγραφική δραστηριότητα, στην οποία περιλαμβάνονται κυρίως ιστορικά και πολιτικά βιβλία για την ιδιαιτέρα πατρίδα του καθώς και αρκετές ποιητικές συλλογές.
 

Αγία Τηλλυρία ( Ολόκληρο το έργο )

https://www.youtube.com/watch?v=zvIrmi5tISc
Στίχοι: Σπύρος Παπαγεωργίου

Μουσική: Γιώργος Κοτσώνης

Εκτέλεση: Γιώργος Κοτσώνης - Σίνια Χρυστάλη - Άννα Βίσση

Το έργο Αγία Τηλλυρία (ποίηση Σπύρου Παπαγεωργίου) που εκδόθηκε στη Λευκωσία το 1972. Μελοποιήθηκε από το Γιώργο Κοτσώνη και πρωτοπαρουσιάστηκε στο αρχαίο θέατρο των Σόλων το 1973.

Η Αγία Τηλλυρία

Η Θυσία και η Σταύρωση της Τηλλυρίας στην ποίηση της Κύπρου Σάββας Παύλου
 
"Kάθε φορά που έγραφα αυτή την λέξη έσπαζε το μολύβι σαν μικρό κλαράκι, κάθε φορά που μου ερχόταν στο μυαλό μια ακατανόητη περηφάνεια, με έκανε να σατίζω, ένας αδικαιολόγητος εγωϊσμός ένοιωθα να μου κρατά το βλέμμα μου πάντα στραμμένο προς τον ήλιο. Μα τώρα που μεγάλωσα κατανοώ, τώρα που το χώμα ποτίστηκε με αίμα και δάκρυ, ξέρω και δικαιολογώ κι ας το μολύβι να σπάει. Αγία Τηλλυρία σου έχω κάνει εικόνισμα και το φυλάω στην ψυχή μου, να το προσκυνούν με ευλάβεια της καρδιάς μου οι ιαχές. Στα άγια χώματα σου, λεβεντογέννα μου, πόδι βαρβάρου δεν τα έχει λεηλατήσει, γιατί η λεβεντιά, άβατα κάνει τα χώματα σου."

https://www.youtube.com/watch?v=P28O7MbhFMQ

http://366meres.blogspot.com/2013/01/blog-post_7.html

Αγία Τηλλυρία #1 Πώς να ιχνογραφήσω την μορφή σου
https://www.youtube.com/watch?v=jkYjZaPD4bI
Στίχοι: Σπύρος Παπαγεωργίου Μουσική: Γιώργος Κοτσώνης Εκτέλεση: Κώστας Καμένος

"Το ποίημα είναι ένα ηρωικό άσμα για την Τηλλυρία και τις ηρωικές μάχες που διεξήχθησαν εκεί. Το πρώτο ποίημα αρχίζει με μια εκ βαθέων αποστροφή του ποιητή προς την Τηλλυρία. Διερωτάται πώς θα μπορέσει να την ζωγραφίσει, εφόσον είναι γεμάτη θάνατο, μαυρίλα και φωτιά. Στο δεύτερο απόσπασμα ο ποιητής περιγράφει την ατμόσφαιρα που επικρατεί στην Τηλλυρία κατά τη διάρκεια των μαχών, τον Αύγουστο του 1964. Τα σπίτια έχουν καταστραφεί και έτσι περνά μέσα από τα ερείπια ο άνεμος και ο ήλιος. Οι τοίχοι έμειναν χωρίς στέγες. Ακόμα και τα έντρα χτυπήθηκαν από τις βόμβες του εχθρού. `Αλλα κάηκαν και γυμνώθηκαν και άλλα ξεριζώθηκαν εντελώς." myodyssey.spidernet.net

Αγία Τηλλυρία #3 Βρέξε Θεέ μου βρέξε
https://www.youtube.com/watch?v=oJle6oswnIk
Στίχοι: Σπύρος Παπαγεωργίου Μουσική: Γιώργος Κοτσώνης
Εκτέλεση: Κώστας Καμένος - Άννα Βίσση

Αγία Τηλλυρία #2 -Ριμάξαν τα πλινθόκτιστα τα σπίτια μας

https://www.youtube.com/watch?v=jkYjZaPD4bI

Στίχοι:  Σπύρος Παπαγεωργίου Μουσική: Γιώργος Κοτσώνης

Εκτέλεση: Κώστας Καμένος - Σίνια Χρυστάλη

Το ποίημα "Αγία Τηλλυρία" συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο: Η Αγία Τηλλυρία: συναξάρι δοξαστικό για να ψάλλεται κάθε 8 του Αυγούστου στους ναούς των καρδιών και ν' αντηχούν οι θόλοι και τα ημιθόλια των συνειδήσεων / Σπύρου Παπαγεωργίου. Λευκωσία: [χ.ο.], 1972.

Δημητρίου και Καραολής: Οι πρωτομάρτυρες της Αγχόνης

"Τα Ελληνόπουλα δεν ξέρουν
μόνο πως πρέπει να ζουν

ξέρουν πως να πεθαίνουν

και την πατρίδα να τιμούν." Μ.Κ.

"Λυπούμαι που δεν θα δώ την Κύπρο μας ελεύθερη. Όμως δε με φοβίζει ο θάνατος, γιατί η ζωή είναι περιττή μέσα στη σκλαβιά." Α.Δ

Ο Μιχαλάκης Καραολής (Παλαιχώρι 13 Φεβρουαρίου 1934 - Κεντρικές Φυλακές 10 Μαΐου 1956), εντάχθηκε από τους πρώτους στη Ε.Ο.Κ.Α. πολύ πριν από την 1η Απριλίου 1955 και ήταν μέλος της ομάδας του Πολύκαρπου Γιωρκάτζη. Προσέφερε ποικίλες υπηρεσίες στον αγώνα και έλαβε μέρος στη διανομή της πρώτης προκήρυξης του Διγενή. Δούλεψε στο τμήμα πληροφοριών της Οργάνωσης, στη μεταφορά και απόκρυψη οπλισμού και ανέλαβε βομβιστικές επιθέσεις εναντίον του εχθρού. Στις 28 Αυγούστου 1955 ανέλαβε μαζί με το συναγωνιστή του Ανδρέα Παναγιώτου την εκτέλεση του αστυνομικού Ηρόδοτου Πουλλή, ενός χαφιέ των Εγγλέζων που παρακολουθούσε στενά τις διάφορες συγκεντρώσεις. Η απόπειρα πέτυχε, όμως λόγω της σύγχυσης και της αναστάτωσης που προκλήθηκε, οι Ακελικοί νομιζόμενοι ότι πυροβολισμοί ήταν κατά του Εζ. Παπαϊωάννου του αρχηγού του κόμματος τους, προσπαθούν να συλλάβουν τον Καραολή ρίχνοντας τον κάτω από το ποδήλατο του. Ο Παναγιώτου που πυροβόλησε τον Πουλλή διέφυγε ενώ ο Καραολής του οποίου προδόθηκε η ταυτότητα του στους Άγγλους καταζητήθηκε και συνελήφθη σε ενέδρα από τις αγγλικές δυνάμεις ενώ ετοιμαζόταν να ενωθεί με την αντάρτικη ομάδα του Αυξεντίου. Καταδικάστηκε σε θάνατο παρόλο που η σφαίρα που σκότωσε τον Πουλλή προερχόταν από το όπλο του Παναγιώτου. Και αυτό το γνώριζαν οι Άγγλοι. Ο Διγενής σε πολλά μηνύματα του έγραφε: «κάντε το αδύνατο δυνατό, ελευθερώστε τον Καραολή». Ο νομπελίστας Αλμπέρ Καμύ αρθρογραφεί κατά της καταδίκης και ζητά να "Αποδωθεί η Κύπρος στον Καραολή" . Μαζικές διαδηλώσεις υπέρ του Καραολή, την παραμονή της εκτέλεσης του . [1] Με τον τίτλο ο "τελευταία νύχτα" ο Καραολής γράφει τους κάτωθι στίχους. "Έχε γειά γλυκειά Πατρίδα / δουλομένο μου νησί / τρανή πουχες και μεγάλη / την αδούλωτη ψυχή. /Έχετε γειά λαγκάδια /κάμποι βουνά βρυσούλες / έχετε γειά Κυπριόπουλα / και σεις Κυπριοπούλες.   

ΤΟΝ ΕΙΔΑ ΤΟΝ ΚΑΡΑΟΛΗ / Από το cd ΚΥΠΡΟΣ ΑΕΙΖΩΗ

https://www.youtube.com/watch?v=vfEqksIH_9U
Μουσική-Στίχος: Αντρέας Αντρέου
Ερμηνεία: Κώστας Σμοκοβίτης, Γιάννης Δημητράς
Απαγγελία: Γιάννης Παπαϊωάννου
Ηχογράφηση από Αντικατοχική Εκδήλωση Καταδίκης του ψευδοκράτους Νοέμβριος 1994

Ο Ανδρέας Δημητρίου καταγόταν από τον Άγιο Μάμα Λεμεσού. Γεννήθηκε το 1934. Η δράση του Δημητρίου στην ΕΟΚΑ ήταν πολυσήμαντη. Μια από τις επιχειρήσεις στις οποίες πρωταγωνίστησε ήταν και η αρπαγή όπλων από τις στρατιωτικές αποθήκες Αμμοχώστου, στις οποίες εργαζόταν. Η επιχείρηση πέτυχε απόλυτα και η Ε.Ο.Κ.Α. ενισχύθηκε σημαντικά. Δικάστηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο έχοντας κατηγορηθεί για την εκτέλεση ενός Άγγλου στην Αμμόχωστο στις 28 Νοεμβρίου 1955. Έκανε έφεση η οποία απορρίφθηκε, όπως απορρίφθηκε και η αίτηση για χάρη, την οποία υπέβαλαν οι δικηγόροι στον Κυβέρνητη Χάρνιγκ. Απαγχονίστηκε μαζί με τον συναγωνιστή του Μιχαλάκη Καραολή την πέμπτη μετά το Πάσχα στις 10 Μαΐου 1956 με το ίδιο παράπονο.

Ο Μιχαλάκης Καραολής μαζί μαζί με τον Αντρέα Δημητρίου στις 3 το πρωι της 10ης Μαϊου 1956 οδηγούνται στην αγχόνη. «Παίρνουν τους!... Αυτή η ανώνυμη φωνή, έσκισε τη σιωπή. Ακούστηκε σαν μαχαιριά. Και αμέσως μετά, μια άλλη, μοναξιασμένη, μελωδική, αλλά συνάμα παράφωνη φωνή, υψώθηκε μέσα στο μεσονύκτιο σκοτάδι και μέσα στη νεκρική σιγή...

...Σε γνωρίζω από την όψη...

Ανδρέας Δημητρίου
https://www.youtube.com/watch?v=Rjhxhc8JJJU&spfreload=10

Στίχος-Μουσική Αντρέας Αντρέου
Ερμηνεία Μιχάλης και Ξένια Χατζημιχαήλ

CD "Ηρωομάνα ΕΟΚΑ"

Οι Άγγλοι δεν επέτρεψαν στις οικογένειες των δύο ηρώων να πάρουν τα σώματά τους και να τα θάψουν, αλλά αντ' αυτού τα έθαψαν οι ίδιοι σε ένα περιφραγμένο χώρο εντός των φυλακών, τα λεγόμενα Φυλακισμένα Μνήματα. Η εκτέλεση αυτών των Κυπρίων αγωνιστών προκάλεσε εντονότατο ρεύμα αγανάκτησης σ΄ ολόκληρο τον κόσμο. Στην Αθήνα πραγματοποιήθηκαν ξανά συγκεντρώσεις και πορείες. [2] 

"Χείμαρρος ο Αθηναϊκός λαός στην λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας για να πορευθεί προς την Αγγλική Πρεσβεία, προς την πρεσβεία των δημίων της Κύπρου, των βασανιστών. Πόσοι θυμούνται ότι εκείνο το βράδυ από πυρά της Ελληνικής Αστυνομίας είχαμε 5 νεκρούς και 200 τραυματίες. Βάφτηκαν οι δρόμοι και τα πεζοδρόμια από το αίμα του Αθηναϊκού λαού που βγήκε να διαδηλώσει για τα αδέλφια του που απηγχονιζοντο. Και κάτω από την θηλιά της αγχόνης τραγουδούσαν τον Ελληνικό Εθνικό Ύμνο, δεν είχαν και δεν έχουν, δεν είχαν ποτέ δικό τους Κυπριακό εθνικό ύμνο. Για την Ένωση πολεμούσαν και με το "σε γνωρίζω από την όψη" πέθαιναν δεν είναι μύθος δεν είναι εθνικισμός είναι η πραγματικότης. " Σπύρος Παπαγεωργίου  [3].

https://www.youtube.com/watch?v=5x-CIjzpWXg

Τρία Τραγούδια για τον Στρατηγό Γεώργιο Γρίβα-Διγενή (1897-1974)

 Έλληνες,

Όπου και αν ευρίσκεσθε, ακούσατε την φωνή μας.

Εμπρός! Όλοι μαζί για την λευτεριά της Κύπρου μας.

Ε.Ο.Κ.Α.

Ο 

ΑΡΧΗΓΟΣ ΔΙΓΕΝΗΣ 

«Ανέλαβον τον Αγώνα εναντίον των παλαιών φίλων και συμμάχων μου, δια να υπεραμυνθώ των ιδίων ακριβώς ιδεωδών, δια τα οποία είχομεν συμπολεμήσει μετ' αυτών εις τα πεδία του πρώτου και δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Ο αγώνας της Κύπρου ουδέν αντιβρετανικόν ελατήριον υπέκρυπτεν. Υπηγορεύθη από αδήριτον ανάγκην και κατέστη αναγκαίος μετά την διάψευσιν των ελπίδων και των προσδοκιών του Ελληνικού και ιδιαιτέρως του Κυπριακού λαού».

«Διηύθυνα τον αγώνα μόνος άνευ επιτελείου. Ήμην ο αόρατος αρχηγός, εις τον οποίον άπαντες επειθάρχουν με εμπιστοούνην, αλλά και πάντοτε ησθάνοντο την σκιάν μου. Είναι ίσως μοναδικόν παράδειγμα εις την Ιστορίαν επιβολής ενός αρχηγού προς ένα λαόν και πειθαρχία ενός λαού προς αόρατον αρχηγόν».

"Ο Γρίβας είναι εξαιρετικός οργανωτής και ειδικός αρχηγός ανταρτών. Είναι θαρραλέος και ανήρ μεγάλης επιμονής και αντοχής. Είναι αυστρώς πειθαρχικός και τραχύς εις τας συνηθείας του. Φέρεται αμειλίκτως τόσον προς τους υποστηρικτάς του όσον και προς τον ίδιον τον εαυτόν του. Με το όνομα "ΑΡΧΗΓΟΣ ΔΙΓΕΝΗΣ" ο Γρίβας κατέστη μία θρυλική μορφή διά τους Κυπρίους. Με τον Γρίβαν ελεύθερον να δρά εις την Κύπρο, η ΕΟΚΑ η τρομοκρατική οργάνωσις την οποία ο ίδιος εδημιούργησε, θα διατηρήσει δύναμιν ανασυντάξεως και κατά συνέπειαν προκλήσεως αναταραχής ανεξαρτήτως των σοβαρών απωλειών που έχει υποστεί εις το πεδίο της μάχης" («Daily Telegraph» Χάρτινγκ Ιανουάριος 1958).

Ο διεθνής τύπος έγραφε και τα ακόλουθα: "Η ΕΟΚΑ στρατηγικώς είναι αήττητος" (Στρατάρχης Μοντγκόμερυ).«Η ΕΟΚΑ δεν αποτελείται απλώς από ένα σκληρό πυρήνα στα βουνά και ένα δύο άνδρες σε κρυψώνες στις πόλεις. Η ΕΟΚΑ είναι η κορυφή του παγόβουνου η οποία φαίνεται πάνω από το νερό, ο δε υπόλοιπος ελληνικός πληθυσμός αποτελεί την υπόγεια μάζα του αντιστασιακού κινήματος.»(Πήτερ Μπένενσον). «Η ΕΟΚΑ είναι αδύνατο να ηττηθεί» («Ομπσέρβερ», «Ντέιλι Χέραλντ»). «Ένας στρατάρχης, τρεις στρατηγοί και 40.000 Βρετανοί στρατιώται δεν απεδείχθησαν ικανοί να νικήσουν της ΕΟΚΑ («Ημερήσιος Κήρυκας»). «Ο Διγενής μεταξύ των μεγαλυτέρων ανταρτών ηγετών όλων των εποχών» («Ντέλι Μέιλ»).«Οι πολιτικές και στρατιωτικές Αρχές της Κύπρου παραδέχονται τώρα ότι η ΕΟΚΑ είναι αδύνατον να συντριβεί» («Ομπσέρβερ»). «Ο Χάρντιγκ απέρχεται ηττημένος» (Σκότσμαν). «Στρατηγέ, ο αγώνας σας με γοήτευσε και αποτέλεσε παράδειγμα για την απελευθέρωση της Πατρίδας μου. Συγχαρητήρια, Εύχομαι η Δημοκρατία και η Δικαιοσύνη να βασιλεύσουν επιτέλους στον κόσμο"» (Φιντέλ Κάστρο, 1959).«Εφήρμοσα κατά τον απελευθερωτικό αγώνα της χώρας μου, τα αντάρτικα σχέδια που είχε χρησημοποιήσει ο στρατηός Γρίβας στον αγώνα της ΕΟΚΑ» (Φιντέλ Κάστρο, 1974) «Ο Διγενής ήταν για μας μυθική μορφή. Ο αγώνας του μάς ενέπνεε. Ήταν μεγάλος ηγέτης»(Σάιμους Μέρφι). «Είμαι συγκλονισμένος από την προσωπικότητα του ασύλληπτου Διγενή» (Σιόν Μακστίφεν).

Ακόμη και μετά το τέλος του Αγώνος η Βασιλική Ακαδημία Αθηνών απονείμει προς τον γενναίο στρατηγό το Χρυσό Μετάλλιο, την ύψιστη δηλαδή τιμή απ' όσες διαθέτει, κατά την πανηγυρική της συνεδρία της 24ης Μαρτίου 1959. Η Ελληνική Βουλή τον ανακηρύσσει ως "Αξιον της πατρίδος", ενώ του απονέμεται και το χρυσό περιδέραιο του Απ. Βαρνάβα από τον Αρχ. Μακάριο τον Γ΄.

"Η Βουλή των Ελλήνων τιμώσα τον γενναίον στρατιωτώτην και άπαντας τους λοιπούς υπό την ηγεσία του αγωνισθέντας διά την ελευθερίαν της Κύπρου, αποτίει φόρον τιμής προς τους ηρωϊκούς νεκρούς και τα θύματα του ένδοξου αγώνος, εκφράζει δε την βαθείαν ευγνωμοσύνην του Έθνους προς πάντας τους γενναίους μαχητάς. Κηρύσσει τον ένδοξο και ηρωϊκόν αξιωματικόν του Ελληνικού Στρατού Γεώργιον Γρίβα -Διγενή άξιον της Πατρίδος"   

Γεια και χαρά σας αδελφοί
https://www.youtube.com/watch?v=FzWQ4GSWsHs

 Ο τομεάρχης της Σολέας, υπασπιστής του στρατηγού και αγωνιστής Γρηγόρης Γρηγοράς λέει σχετικά για τον Στρατηγό: "Συναντήθηκα και συνεργάσθηκα μαζί του. Ήταν τρομερά αποφασιστικός, πολύ αυστηρός στις διαταγές αλλά και δίκαιος στις αποφάσείς του. Ποτέ δεν έπερνε αποφάσεις εν βρασμώ ψυχής. Με την ικανότητα, την αγωνιστικότητα και το πείσμα του κατόρθωσε τους απειροπόλεμος Κυπρίους να τους μετατρέψει σε σύντομο χρονικό διάστημα σε καλούς και έξυπνους αντάρτες. Είχε τρομερή αντοχή στο περπάτημα. Στις πορείες δεν τον φτάναμε εμείς οι νέοι. Ας σημειωθεί ότι τρεφόταν κυρίως με φρούτα. Μα πάνω απ΄όλα ο Γεώργιος Γρίβας Διγενής, ο θρυλικός πια αρχηγός της Ε.Ο.Κ.Α., ήταν ένας αγνός πατριώτης, ένας πραγματικός Έλληνας. Καμμίαν άλλην φιλοδοξία δεν είχε. Στόχος του: η Ένωση με την μητέρα Ελλάδα." Από το βιβλίο "Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. 1955-1959 του Γεώργιου Γιάγκου Ασσιώτη σελ 35, εκδόσεις Κ. Επιφανίου  

Πρώτη τ΄ Απρίλη      
https://www.youtube.com/watch?v=q1JPETRcUW0

Ο Διγενής πέθανε στο κρησφύγετό του στις 27 Ιανουαρίου 1974 στη Λεμεσό και τάφηκε στην αυλή του σπιτιού εκείνου. Λίγες μέρες αργότερα, στις 31 Ιανουαρίου και η Κυπριακή Βουλή τον ανακήρυξε "Άξιον τέκνον της Κύπρου, διά τας εξαιρέτους υπηρεσίας τας οποίας προσέφερε πρις την ιδιαιτέρα του πατρίδα", ο δε Μακάριος κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος. Όλα του τα υπάρχοντα, τα δώρησε στο ίδρυμα που είχε δημιουργήσει. Ο Γεώργιος Γρίβας κατά τη διάρκεια της ζωής του έκδωσε τα βιβλία: "Πολιτικαί προβλέψεις", "Τα απομνημονεύματα του αγώνος της ΕΟΚΑ" και "Η τακτική του ανταρτοπολέμου".

Η Λευτεριά κερδίζεται με το σπαθί του σκλάβου
https://www.youtube.com/watch?v=02mTauF_KCo
Στίχοι-Μουσική: Αντρέας Αντρέου Ερμηνεία: Κώστας Σμοκοβίτης
Από το νέο Cd 'Ο Κώστας Σμοκοβίτης Δεν Ξεχνά και Τραγουδά Κύπρος 1974'

Κέρβερος (Σπύρος Παπαγεωργίου) Εφ. «Πατρίς» 28/1/1974
"Έπεσεν ο βαθύσκιος δρυς υπό την σκιάν του οποίου το Έθνος των Ελλήνων εγνώρισε ημέρας μεγαλείου και ανατάσεως. Ο μυθικός Διγενής υπέκυψε χθες εις τα μαρμαρένια αλώνια, αφού εκτυπήθη γενναίως με τον Χάροντα. Ο ακατάβλητος κατεβλήθη από την κοινήν μοίραν των ανθρώπων. Και διήλθε την Αχερουσίαν, όπου ο ψυχοπομπός περιδεής τον ωδήγησε δια να συναντήση τους συντρόφους και τα παλληκάρια του μετά των οποίων ηγωνίσθη αγώνας ωραίους και μεγάλους υπέρ τον ήμισι αιώνα. Να συναντήσει εκείνους που άφησαν τα οστά των να λευκαίνωνται εις τον Σαγγάριον, εκείνους που εις την κατάλευκον απεραντοσύνη της Πίνδου έγραψαν επάνω εις το χιόνι καταπόρφυρον τον Ύμνος εις την Ελευθερίαν, εκείνους οι οποίοι έστησαν τείχος απόρθητον τα ηρωικά στήθη των εις το  Θησείο και εις το Παγκράτι και αλλαχού της Ελλάδος, εκείνους τους αλησμόνητους έφηβους της ΕΟΚΑ τους οποίους μετέτρψε με τη θερμουργόν πνοήν του εις ημίθεους και ήρωας!"

"Κι έτσι θα μείνουμε τώρα με δύο Διγενίδης. Έναν του θρύλου που μαρτυρείται αιώνια από την βράχινη παλάμη του Πενταδακτύλου, κι έναν της πραγματικότητας που ζήσαμε. Και γίνεται τούτο το πρωτοφανές: Για πρώτη φορά κινδυνεύει ένας μυθικός ήρωας, μια και βρέθηκε ένας πραγματικός να του δώση νέες απίθανες διαστάσεις!"  

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΡΙΒΑΣ - ΔΙΓΕΝΗΣ

Ομιλία του Στρατηγού Γεώργιου Γρίβα Διγενή

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΑΡΧΗΓΟΥ ΔΙΓΕΝΗ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΥ

Το Ενωτικό Δημοψήφισμα της 15ης και 22ας Ιανουαρίου 1950

Η Κορυφαία εκδήλωση εθνικής αυτογνωσίας 
95,7%

Μια Ξεχασμένη Επέτειος

 https://www.youtube.com/watch?v=4t-CO--AMYM

Στην Κύπρο διενεργήθηκαν όχι ένα αλλά τρία Ενωτικά δημοψηφίσματα. Το πρώτο έγινε στις 25 Μαρτίου 1921 και διενεργήθηκε με αφομή τα 100 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση. Το δεύτερο έγινε και πάλι στις 25 Μαρτίου 1930 και διενεργήθηκε με αφορμή τα 100 χρόνια από την ελληνική ανεξαρτησία. Στα πρώτα δύο αυτά δημοψηφίσματα υπέγραψαν μόνο οι μουχτάρηδες, οι αζάδες, οι δασκάλοι και οι ιερείς.  

Στο τρίτο όμως δημοψήφισμα του Ιανουρίου του 1950 συμμετείχε ολόκληρος ο λαός μαζικά. Ο ελληνικός πληθυσμός της νήσου -εκτός από μίαν ασήμαντη μειονότητα δημοσίων υπαλλήλων, στους οποίους η αποικιακή κυβέρνηση επέβαλε να απόσχουν- ψήφισε υπέρ της Ενώσεως με ποσοστό 95,7%. Συνολικά 215.108 δικαιούμενοι ψήφου Έλληνες Κύπριοι διετράνωσαν με εθνική έξαρση αλλά και πολιτική ωριμότητα τον ενωτικό τους πόθο, κατατέθοντας την ψυχή τους στις δέλτους αυτές, αξιώνοντας περίτρανα "ΕΛΛΑΔΑ ΘΕΛΟΜΕΝ ΚΙ ΑΣ ΤΡΩΓΩΜΕΝ ΠΕΤΡΕΣ" "ΈΝΩΣΗ ΚΑΙ ΜΟΝΟ ΕΝΩΣΗ". Το δημοψήφισμα διενεργήθηκε σε δύο συνεχόμενες Κυριακές, στις 15 και 22 Ιανουαρίου, κάτω από τους θόλους των εκκλησιών και μέσα σε ατμόσφαιρα ιερής μυσταγωγίας. Οι δέλτοι συγκολλήθηκαν και τοποθετήθηκαν σε 4 μεγάλους τόμους και με καράβια πήραν τον δρόμο τους για Ελλάδα, Αγγλία και ΟΗΕ. Μία αξίωση των κατοίκων του νησιού που την υπέγραψαν στη συνέχεια και με το αίμα τους κατά τον επικό αγώνα του 1955-1959, απαντώντας και πάλι στο κυνικό «ουδέποτε» του υφυπουργού Αποικιών Χόπκινσον, μ' ένα αντρίκειο ελληνικό «Τώρα».

 «Αγαπητέ μου φίλε. Πήρα το γράμμα σου το γραμμένο με την θέρμη της καρδιάς σου σε στιγμές έξαλλου ενθουσιασμού, στιγμές ή καλύτερα μέρες που τις έζησα κι εγώ με την ίδια θέρμη, με το ίδιο πύρωμα της καρδιάς. Την Λευτεριά μας, το ιδανικό των ιδανικών μας, την υπόγραψα κι εγώ, όχι μόνο σε χαρτί, μα φορώντας την τιμημένη στολή του Έλληνα φαντάρου και θα την υπογράψω οποιαδήποτε στιγμή το ζητήσει η Κύπρος μας και με το αίμα μου, όπως και κάθε Κύπριος. Δεν είναι θαύμα η εξύψωσις των ταπεινών, των χωρίς ιδανικά ανθρώπων, σε αγωνιστάς. Αυτός είναι ο Έλληνας.» Από την επιστολή του Γρηγόρη Αυξεντίου προς τον Σ. Έλληνα για το Ενωτικό Δημοψήφισματο από το βιβλίο "Κυπριακή Θύελλα" του Σπ. Παπαγεωργίου σελ. 185.

Ήταν η εποχή που ο Κυπριακός Ελληνισμός γνώριζε τι έχασε, τι έχει, τι του πρέπει και το κυριότερο γνώριζε πώς να το αποκτήσει, αντλώντας δύναμη και θερμουργό πνοή από τη βαθιά εθνική και θρησκευτική του συνείδηση. Ήταν η εποχή των οραματισμών και του πυρώματος της καρδιάς, των ιδανικών και του αταλάντευτου προσανατολισμού προς την Ελλάδα.

Η Κύπρος μας που στέναζε τόσους αιώνες σκλάβα (Ύμνος της Κύπρου)

https://www.youtube.com/watch?v=ig6TLLaLcGA

Στίχοι: Ιωάννης Περδίος
Μουσική: Θεόδουλος Καλλίνικος

 "Το 1950, όταν διηνεργείτο το Ενωτικό Δημοψήφισμα της Κύπρου ο Θεόδουλος Καλλίνικος τονώνει το ηθικό των Κυπρίων με την μουσική. Ακριβώς τότε ο δάσκαλος θα μετεγράψει σε νότες Βυζαντινής Μουσικής τον Ύμνο της Κύπρου το γνωστό "Η Κύπρος μαςπου στενάζε τόσους αιώνες σκλάβα" του Ιωάννη Περδίου και το διδάσκει στους μαθητές του σωστά. Έτσι την ημέρα που διεξαγώταν το δημοψήφισμα το τραγουδούσαμε ασταμάτητα εις το προαύλιο της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη αξιώνοντας την Ένωση της Κύπρου με την Μητέρα Ελλάδα."

Η Κύπρος μας που στέναζε τόσους αιώνες σκλάβα

Και μάτωναν τα χέρια της τόσα δεσμά βαριά

Απ΄την ψυχή της έχυσε την όμορφή της λάβα

Κι άνοιξε δρόμο φωτεινό

Να ιδεί τη λευτεριά (τρις)

Σε κάθε πόλη και χωριό τη φλόγα της απλώνει

σκλαβιάς να λειώσουν σίδερα και να ξεσκλαβωθεί

και στους ανέμους που φυσούν η φλόγα της φουντώνει

και φλέγεται στης μάνας της

τους κόρφους να ριχτεί (τρις)

Ας έλθουν όσοι λέγανε την Κύπρο μας τσιγγάνα

και στην πλαστογραφούσανε χωρίς καμμιά ντροπή

Να ιδούν κι αυτοί πώς φλέγεται για την γλυκιά της μάνα

Κι η γλώσσα τους να ρουφηχτεί

πριν σύρριζα κοπεί (τρις)

 http://antistasi.org/?p=25959