Οι τρεις σημαντικότεροι "κυπριακοί" δίσκοι

Οι τρεις σημαντικότεροι κυπριακοί δίσκοι

Αναμφίβολα τρεις είναι οι σημαντικότεροι δίσκοι που γράφτηκαν με θέμα την Κύπρο και το πολύπαθο αυτό νησί. Τρεις κορυφαίοι Κύπριοι συνθέτες, Μιχάλης Χριστοδουλίδης, Γιώργος Κοτσώνης και Μάριος Τόκας μελοποιούν Κύπριους και Ελλαδίτες ποιητές και στιχουργούς. "Γιάννη Ρίτσου Ύμνοι και Θρήνοι για την Κύπρο και τέσσερα τραγούδια του Γιώργου Κοτσώνη" (1976), "Ες γην Εναλίαν Κύπρον" (1992) και "Ψυχή τε και σώματι" (1997) τρεις δίσκοι οι οποίοι είχαν πωλήσεις χιλιάδες πωλήσεις σε Κύπρο και Ελλάδα. Οι τρεις αυτοί δίσκοι αποτελούν προϊόν των συνθηκών της περιόδου 1955-1959 και των τραγικών γεγονότων του 1974. Τέλος ίσως να αδικώ τον Ζακύνθιο συνθέτη Δημήτρη Λάγιο ο οποίος και αυτός αγάπησε την Κύπρο και συνεισέφερε σημαντικά.* 

No1 "ΕΣ ΓΗΝ ΕΝΑΛΙΑΝ ΚΥΠΡΟΝ" (1992), σε μουσική του Μιχάλη Χριστοδουλίδη, σε στίχους Κυπρίων και Ελλαδιτών ποιητών και την φωνή του Γιώργου Νταλάρα και του μουσικού συνόλου "Διάσταση". Πρόκειται για έναν καταπληκτικό δίσκο, με την συγκλονιστική ερμηνεία του Γιώργου Νταλάρα. Τα τραγούδια για την Κύπρο ο Νταλάρας προσπάθησε να τα κάνει ευρύτερα γνωστά. Έδωσε συναυλίες σε όλο τον κόσμο με σταθμούς τη συναυλία στο θέατρο του Wembley στο Λονδίνο, στο Chigago Theatre Arena και τέλος στην Αθήνα στο Ηρώδειο. Για την προσπάθειά του αυτή, του απονεμήθηκε το βραβείο John Kennedy το 1994. 

Στο ένθετο του δίσκου υπάρχουν λίγα λόγια του Γιώργου Νταλάρα.

"Μισή θα μένει η φωνή μας και το τραγούδι μας ατέλειωτο, ώσπου να ηχήσει στην Κερύνεια, στην Αμμόχωστο, στη Σαλαμίνα. Αφιερώνω το τραγούδι μου στον μαθητή που κατέβασε την Τουρκική σημαία στην πράσινη γραμμή, στον Κύπριο πατριώτη που γύρισε στο σπίτι του περνώντας κρυφά στα κατεχόμενα για να ποτίσει την τριανταφυλλιά του και στο 8χρονο κοριτσάκι που με συγκλόνισε πριν λίγο καιρό ρωτώντας με: 'Πότε θα γυρίσουμε πίσω'."

Ες γην εναλίαν Κύπρον 

https://www.youtube.com/watch?v=yytrdbW1NCE

A1 Λογαριάσατε Λάθος (Θεοδόσης Πιερίδης)

A2 Γυρισμός (Νίκη Κατσαούνη)

A3 Αγάπη Διχασμένη (Μιχάλης Γκανάς)

A4 Ένα Σάββατο (Μιχάλης Γκανάς)

A5 Στη Γη Που Μας Γέννησε (Μιχάλης Κακογιάννης)

B1 Προσφυγιά (Άνθος Λυκαυγής)

B2 Αμμόχωστος (Νίκη Κατσαούνη)

B3 Είμαστε Έλληνες (Μιχάλης Πασιαρδής)

B4 Ο Νεκρός Στρατιώτης (Θεοκλής Κουγιαλής)

B5 Αντίσταση (Άνθος Λυκαυγής)

Κάποια λόγια του Νταλάρα γραμμένα στην αυτοβιογραφία του στο μουσικό κουτί το 1996.

"Αυτό που με κάνει να ασχοληθώ με την Κύπρο είναι η αδιαφορία που βλέπω γύρω μου, από την πολιτεία αλλά και από τον κόσμο. Είναι ένα ζήτημα που εξαιτίας του μεγάλου διαστήματος που εκκρεμεί αντιμετωπίζεται συμβατικά. Δίκαια νομίζω ότι του αφιέρωσα πέντε χρόνια από τη δουλειά και τη ζωή μου. Και κάτι απέδωσαν όλα αυτά. Πολλές χιλιάδες υπογραφές για το θέμα των εγκλωβισμένων στάλθηκαν στο Λευκό Οίκο μετά τη συναυλία στη Νέα Υόρκη. Δε το πίστευα! Άξιζε η αγωνία και ο κόπος, ακόμα και το παράπονο και η λάσπη που έχει ριχτεί με αφορμή αυτές τις προσπάθειες. Δε μετανιώνω για τίποτε, ξέρεις, και θα συνεχίσω αυτό που κάνω. Από το βραβείο Κένεντυ δε μου έκαναν εντύπωση ούτε οι απονομές ούτε η δημοσιότητα, ούτε οι τιμές. Μόνο αυτό το κείμενο: 'Μη ρωτάς τι κάνει η πατρίδα σου για σένα, αλλά τι μπορείς να κάνεις εσύ για την πατρίδα σου'"

*Μετά το δίσκο "Ες γην Εναλίαν Κύπρον", τo 1994 κυκλοφορεί και δεύτερος δίσκος για την Κύπρο σε μουσική Δημήτρη Λάγιου, Μιχάλη Χριστοδουλίδη, Κούλη Θεοδώρου & Κώστα Κακογιάννη με τίτλο "Των Αθανάτων". Δηλαδή, ένας δίσκος αφιερωμένος στους αγωνιστές που έπεσαν αγωνιζόμενοι για την κυπριακή ελευθερία.

No2 "ΨΥΧΗ ΤΕ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΙ" (1997) σε μουσική Μάριου Τόκα, ποίηση Κυπρίων Αγωνιστών και ποιητών και ερμηνεία του Κώστα Χατζηχριστοδούλου. 

Ψυχή τε και Σώματι - Ο Αποχαιρετισμός στον Γρηγόρη Αυξεντίου

https://www.youtube.com/watch?v=W6KsXT486JY

1.Την Ελλάδα αγαπώ (Ευαγόρας Παλληκαρίδης)

2) Πατέρα μου (Ευαγόρας Παλληκαρίδης)

3. Και που σε διώχνω μη θυμώνεις (Ευαγόρας Παλληκαρίδης) 

4. Λες Αλλού Πως Γυρίζω (Ευαγόρας Παλληκαρίδης)

5.Ερωτικό (Ευαγόρας Παλληκαρίδης)

6.Αποχαιρετισμός στον Γρηγόρη Αυξεντίου (Γιάννης Ρίτσος)

7.Απόσπασμα Επιστολής του Ανδρέα Ζάκου στον πατέρα του

8.Απόσπασμα Επιστολής του Ανδρέα Ζάκου στον αδερφό του

9.Ένας Λαός Ορκίζεται (Σπύρος Κέττηρος)

10.Αντάρτης (Ανδρέας Γρηγορίου)

No3 "ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ ΥΜΝΟΙ ΚΑΙ ΘΡΗΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ ΤΕΣΣΕΡΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΤΣΩΝΗ" (1976). Πρόκειται για ποιήματα του μεγάλου ποιητή τα οποία και απαγγέλλει ο ίδιος και περιλαμβάνονται άλλα τέσσερα τραγούδια σε μουσική του Γιώργου Κοτσώνη, στίχους Κυπρίων ποιητών και τις ιδιαίτερες φωνές του Κώστα Καμένου και της Αρετής Κασάπη.

"Ύμνοι και θρήνοι για την Κύπρο"

https://www.youtube.com/watch?v=C_abIdvc8GA

(Ποίηση: Γιάννης Ρίτσος)

1.Νησί πικρό

2.Χρυσή λιανότρεμη χορδή

3.Τούτο το φως

4.Ποσοι νεκροί.

5.Δωσε τον ορκο

(Μουσική: Γιώργος Κοτσώνης)

6.Την Ανοιξη ποιος προδωσε (Κώστας Μόντης)
7.Βαρατε του του χάρου (Άνθος Λυκαύγης)

8.Θαλασσοφιλητη μου γη (Άνθος Λυκαύγης)

9.Το τραγούδι του Λεύτερου (Δώρος Λοΐζου)

Χορωδία "ΑΡΗΣ Λεμεσού"

Ο Άρης Λεμεσού ήταν το μοναδικό αθλητικό σωματείο της Κύπρου που διατηρούσε δική του χορωδία. Η χορωδία ιδρύθηκε το 1938 από το Σόλωνα Μιχαηλίδη, ο οποίο τη διεύθυνε μέχρι το 1956 (αποχώρησε για να αναλάβει τη διεύθυνση της Κρατικής Ορχήστρας Θεσ/νίκης). Το  1962 η χορωδία έκανε ένα νέο  ξεκίνημα, αυτή τη φορά κάτω από  τη διεύθυνση του Μαρίνου Μιτέλλα,, ο οποίος εξακολουθεί να είναι ο μόνιμος μαέστρος και διευθυντής της. Το ρεπερτόριο της περιλαμβάνει κάθε είδος  χορωδιακής μουσικής - από κλασσικά έργα μέχρι και δημοτικά τραγούδια - η χορωδία συμμετέχει  σε πλήθος από καλλιτεχνικές εκδηλώσεις τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό. Έχει δώσει  συναυλίες σε πολλά μέρη της Ελλάδας καθώς και στη Βουλγαρία, Αγγλία, Πολωνία,  Γερμανία, Γαλλία, Αυστρία, Αίγυπτο, Βέλγιο, Ουαλλία και Ολλανδία. Μία από τις πιο σημαντικές  συνεργασίες της χορωδίας ήταν με τον μεγάλο Έλληνα συνθέτη  Γιάννη Μαρκόπουλο. Μία άλλη  σημαντική συνεργασία της χορωδίας ήταν με τη Συμφωνική Ορχήστρα του Πανεπιστημίου της  Βόννης, ενώ συνεργάστηκε κατ΄ επανάληψη, με την Κρατική Ορχήστρα Κύπρου. Η χορωδία  συνεργάστηκε και με την ορχήστρα Μίκη Θεοδωράκη αλλά και την Κρατική  Ορχήστρα Θεσσαλονίκης. Άλλη σημαντική συνεργασία είναι με τον Κύπριο συνθέτη Μάριο Τόκα στο "Θεογεννήτωρ Μαρία" αλλά και τον Γιώργο Κοτσώνη στην "Αγία Τηλλυρία" αλλά και στο "Μακάριος Νυν και Αεί". Πολύχρονη είναι η συνεργασία της με την μαντολινάτα του  Niederkassel. Κατά καιρούς την χορωδία διηύθυναν και  άλλοι μαέστροι όπως η Tamara Brookes, ο Μαρτίνος Τυρίμος, ο Χορστ Νόϋμαν, ο Μιχάλης Σταυρίδης και ο  Μιχάλης  Χριστοδουλίδης.

Το 2016 η χορωδία απέκτησε δική της νομική υπόσταση ως σωματείο με το όνομα «Χορωδία ΑΡΗΣ Λεμεσού» αθλητικός μουσικός μορφωτικός σύλλογος.

http://www.arischoir.com.cy/

Καπετάνιε μου

https://www.youtube.com/watch?v=hDqK8ThzLxY

Ποίηση: Άνθος Λυκαύγης

Μουσική: Γιώργος Κοτσώνης

Άρης Λεμεσού -Χαλάλιν         

https://www.youtube.com/watch?v=rRoP_J3uXBw

Βαρύτονος: Πιερής Ζαρμάς

Σάνια Κρυστάλλη

Τη Σάνια Κρυστάλλη την γνωρίζουμε μόνο μέσα από τις συνεργασίες της στους κορυφαίους δίσκους "Αγία Τηλλυρία" (1973) των Γιώργου Κοτσώνη και Σπύρου Παπαγεωργίου , "Τα 18 Λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας" (1974) των Γιάννη Ρίτσου και Μίκη Θεοδωράκη, "Η κυρά των αμπελιών" (1975) των Γ. Ρίτσου και Γ. Κοτσώνη, "Ύμνος και θρήνος για την Κύπρο και τέσσερα Κυπριακά τραγούδια" (1976) και πάλι των Ρίτσου και Κοτσώνη και τέλος στο δίσκο "Ένα φράγκο μάλαμα" του Βασίλη Κουμπή. Δισκογραφικά συνεργάστηκε κυρίως με τον Κώστα Καμένο, την Αρετή Κασάπη, την Ελένη Βιτάλη και τον Μιχάλη Βιολάρη. Το 1976, η Κρυστάλλη εμφανιζόταν και σε μιά μπουάτ στην Πλάκα, όπου τραγουδούσε μαζί με τον Γιώργο Ζωγράφο. Δεν γνωρίζουμε όμως ούτε κάποια βιογραφικά στοιχεία.

Κόκκινη κλωστή
https://www.youtube.com/watch?v=-iigy3z9Pm4
Ποίηση: Γιάννης Ρίτσος, Η κυρά των Αμπελιών, XVI
Μουσική: Γιώργος Κοτσώνης
Τραγουδούν: Σάνια Κρυστάλλη

Δίσκος: Ένα φράγκο μάλαμα
https://www.youtube.com/watch?v=XfNjlsBNeto

Αρετή Κασάπη

Γεννήθηκε το 1954 στη Λευκωσία

Μία αξιοπρόσεκτη φωνή, μα και εντελώς άγνωστη σήμερα...

Η Κύπρια τραγουδίστρια Αρετή Κασάπη Χαραλαμπίδου εργαζόταν στο κυπριακό κρατικό ραδιόφωνο και έγινε γνωστή κυρίως μέσα από το δίσκο "Ύμνος και θρήνος για την Κύπρο" του Γιάννη Ρίτσου και του συνθέτη Γιώργου Κοτσώνη παραγωγής του 1976. Στο δίκο αυτό πέραν των πέντε ποιημάτων του Ρίτσου και τις αφηγήσεις του, ο δίσκος συμπληρώνεται με τέσσερα ακόμη τραγούδια για την τραγωδία του νησιού σε στίχους Κύπριων ποιητών και με την επιβλητικότατη και στεντόρια φωνή του Κώστα Καμένου αλλά και τη λυρικότητα φωνη της Αρετής Κασάπη. Τα τραγούδια του δίσκου αυτού και ιδίως τα τέσσερα κυπριακά ποιήματα ανήκουν στο λεγόμενο αντικατοχικό κύκλο τραγουδιών που αναπτύχθηκε μέτα το 1974 και την Τουρκική Εισβολή.

Τον ίδιο χρόνο, η Αρετή Κασάπη τραγουδά και στο εξαιρετικό άλμπουμ του συνθέτη Βασίλη Κουμπή με τίτλο "Ένα φράγκο μάλαμα" και συγκεκριμένα στο τραγούδι "Μεσ΄τη Βροχή". Στο δίσκο αυτό μετέχουν επίσης οι Μιχάλης Βιολάρης και Σάνια Κρυστάλλη. Στους δύο αυτούς δίσκους αναγράφεται σαν Αρετή Χασάπη και όχι Κασάπη αλλά πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο αφού στην Κύπρο τον χασάπη τον λένε κασάπη.

Το 1981 λαμβάνει μέρος στην πρώτη και παρθενική εμφάνιση της Κύπρου στο διαγωνισμό της Eurovision στο Δουβλίνο με το τραγούδι "Μόνικα" ως μέλος του συγκρότημα Island (Μέλη: Αλέξια, Αρετή Κασάπη, Αρίστος Μοσχοβάκης, Ρότζερ Λι και Δώρος Γεωργιάδη).

Συνεργάστηκε ακόμη στο δίσκο του Αρμάνδου Τζιοζεφέν "Από την Κύπρο με αγάπη" ενώ η τελευταία της δισκογραφική προσπάθεια βρίσκεται στον δίσκο του Μιχάλη Χριστοδουλίδη με τίτλο "Στες Άκρες των Ακρών" με ακριτικά τραγούδια της Κύπρου, όπου τραγουδά μαζί με τον σύζυγο της Κώστα Χαραλαμπίδη (1988).

Μεσ΄ τη βροχή
https://www.youtube.com/watch?v=zJ1AU8mhdEA
Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου
Μουσική: Βασίλης Κουμπής
Εκτέλεση: Αρετή Χασάπη

Ύμνος και Θρήνος για την Κύπρο (Ολόκληρο το εργο)
https://www.youtube.com/watch?v=C_abIdvc8GA&t=18s
Σύνθεση: Γιώργος Κοτσώνης
Εκτέλεση: Κώστας Καμένος - Αρετή Χασάπη

Σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου: (Νησί πικρό, Χρυσή λιανότρεμη χορδή, Τούτο το φως,

Πόσοι νεκροί, πόσοι γυμνοί, θλιμμένοι, αποδιωγμένοι, Δώσε τον όρκο) και σε ποίηση των Κυπρίων Κώστα Μόντη (Την Άνοιξη ποιος πρόδωσε), Άνθου Λυκαύγη (Βαράτε του του χαρου, Θαλασσοφιλητη μου γη) και Δώρου Λοΐζου (Το τραγούδι του Λεύτερου)

Λούλα μου Μαρούλλα μου
https://www.youtube.com/watch?v=wwb9ilect3k
Στίχοι: Θεόδουλος Καλλίνικος
Εκτέλεση: Αρετή Κασάπη

Οι τρεις σημαντικότεροι Κύπριοι συγγραφείς

Κύπριοι συγγραφείς με ιδιαίτερα σημαντική συνεισφορά στα Κυπριακά και Ελληνικά Γράμματα 

1) Ο αείμνηστος Κύπριος δημοσιογράφος Σπύρος Παπαγεωργίου (1940-2014) υπήρξε αληθινός μαχητής τόσο με την πένα του  όσο και στα πεδία των μαχών. Πολέμησε για την Ελλάδα και την Κύπρο αλλά και για τα πιστεύω του. Πλήρωσε ακριβά την αγάπη του αυτή και κουβαλούσε πάντα μαζί του ως το τέλος της ζωής του πληγές του Κυπριακού προβλήματος γι΄ αυτό και ποτέ δεν χαρίστηκε σε κανένα. «Όλα στο φως». Έτσι έλεγε και το εννοούσε. Ο Σπύρος Παπαγεωργίου υπήρξε ο μεγαλύτερος σκαπανέας και ερευνητής της σύγχρονης Κυπριακής ιστορίας καθώς το πλούσιο συγγραφικό και πολύπλευρο ερευνητικό του έργο αποτελεί ακόμη κα σήμερα μνημείο για όλους τους μετέπειτα μελετητές και ιστορικούς αφού εντοπίζει, προβάλλει, αναδεικνύει και παρουσιάζει πρωτογενές αλλά και αρχειακό υλικό, μαρτυρίες και αδιάψευστα τεκμήρια για τα γεγονότα, τις καταστάσεις και τα πρόσωπα που καθόρισαν αποφασιστικά τις τύχες αυτού του τόπο. Ήδη από την εποχή της ΕΟΚΑ συγκέντρωνε και έκρυβε υλικό και με παράνομα έγγραφα της οργάνωσης το οποίο το 1961 εξέδωσε με τίτλο «Ο αγών της Κύπρου, Αρχείον των παρανόμων εγγράφων του Κυπριακού Αγώνος». Το 1958 άρχισε να εργάζεται σαν αρθρογράφος σε εφημερίδες στη Λευκωσία. Εργάστηκε ως συντάκτης στις κυπριακές εφημερίδες «Θάρρος», «Εθνική» και ως αρχισυντάκτης στην Κυπριακή εφημερίδα «Πατρίς», πολιτικός συντάκτης στην εφημερίδα «Ελευθερία» από το 1961 έως το 1974, ενώ από το 1966 ήταν ανταποκριτής της Αθηναϊκής εφημερίδας «Εστία» στη Λευκωσία. Είχε δημοσιεύσει κείμενα του, κυρίως ιστορικού περιεχομένου, με το ψευδώνυμο «Ιστοριομνήμων», Αρχειοδίφης» και «Διονύσιος Καρδιανός». Υπήρξε στενός συνεργάτης με τον Στρ. Γρίβα. Ως ιδιαίτερα αξιόλογα κρίνονται και τα ποιητικά του έργα (συλλογές) όπως και τα διηγήματά του.  Σπουδαιότερα όμως είναι σίγουρα τα ιστορικά και πολιτικά του βιβλία και ιδίως τα ακόλουθα «Αρχείον των παρανόμων εγγράφων του Κυπριακού Αγώνος», «Μακάριος, πορεία διά πυρός και σιδήρου», «Κυπριακή Θύελλα 1955-59», το τρίτομο έργο «Από την Ζυρίχη στον Αττίλα», «Επιχείρηση Κοφίνου», «ΑΚΕΛ το άλλο ΚΚΕ», «Διά χειρός ηρώων», «Ο Γρίβας και η «Χ» -Το χαμένο αρχείο», και το τελευταίο του έργο «Από την ΕΟΚΑ στην ΕΟΚΑ Β΄» κ.ά.. Το τελευταίο δε έργο έμεινε ημιτελές και κυκλοφόρησε μόνο ο πρώτος τόμος, καθώς ο συγγραφέας αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα με την όρασή του, αλλά κυρίως επειδή δεν ήθελε να ενσπείρει διχασμό στην ιδιαίτερη πατρίδα. Να σημειωθεί τέλος ότι μεγάλο μέρος από το αρχείο του (που βρισκόταν στα χέρια του εκδότη Κώστα Επιφανίου) κατασχέθηκε με απόφαση του τότε προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου. Ο Σπύρος Παπαγεωργίου υπήρξε ένας πραγματικός χείμαρρος αλλά και συνάμα ογκόλιθος στον οποίον σταμάτησαν διάφορες διαστρεβλώσεις και σκοπιμότητες κείθεν κακείθεν. Ο σύνδεσμος Αγωνιστών ΕΟΚΑ τίμησε τον Σπ. Παπαγεωργίου για την μεγάλη προσφορά του.

2) Ο παλαιός αγωνιστής, φιλόλογος, ιστορικός ερευνητής και παρουσιαστής κος Γιάννης Σπανός μέσα από τις πολύχρονες έρευνές του και το πολυσχεδές έργο του έχει προσφέρει και αυτός στήριξη στην προσπάθεια τεκμηρίωσης του Αγώνα της ΕΟΚΑ αλλά και ευρύτερα για όλους τους Κύπριους που έλαβαν μέρος στους Εθνικούς Αγώνες. Ο Γιάννης Σπανός είναι Πρόεδρος του Συνδέσμου Πολιτικών Κρατουμένων της ΕΟΚΑ. Γεννήθηκε το 1939 στη Γιαλούσα της Καρπασίας και εργάστηκε σαν φιλόλογος-ιστορικός, δημοσιογράφος, αρχισυντάκτης, αρθρογράφος Κυπριακών και Ελλαδικών εφημερίδων όπως και ραδιοτηλεοπτικών δικτύων Κύπρου και Ελλάδας. Είναι μέλος Διεθνών Ενώσεων Συγγραφέων. Είναι συγγραφέας 48 βιβλίων, φιλολογικών, ιστορικών, μυθιστορημάτων και θεατρικών έργων, χιλιάδων άρθρων, ερευνών, μελετών και 20 ταινιών. Ο ίδιος έχει παραδώσει πληθώρα γραπτών, ηχητικών και τηλεοπτικών ηχογραφήσεων στο Σ.Ι.Μ.Α.Ε. και πλέον στο Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΛΕΚΥΘΟΣ) τα οποία αποτελούν σήμερα μία κορυφαία πηγή πληροφόρησης και ενημέρωσης. Τιμήθηκε για το συγγραφικό του έργο από τον ΠτΚΔ και ως άξιος της πατρίδος από τον Αρχηγό Διγενή για την αγωνιστική προσφορά του στην πατρίδα. Τιμήθηκε από το ΣΙΜΑΕ του Υπ. Παιδέιας και Πολιτισμού με το μετάλλιο Ελευθερίας. Επιπλέον από οργανωμένα σύνολα και φορείς στην Κύπρο και την Ελλάδα. Διακρίθηκε σε πανελλήνιους και παγκύπριους διαγωνισμούς όπως το μυθιστόρημά του «ΜΑΡΚΟΣ ΒΡΑΝΑΣ: Ο Εκδικητής της Σμύρνης», για το θεατρικό του έργο «Το Χρέος», για το θεατρικό «Μάρκος Δράκος» και για το θεατρικό "Φωνές από την Αγχόνη". Τέλος τα πιο γνωστά του ιστορικά έργα είναι το τρίτομο "ΕΟΚΑ έτσι πολεμούν οι Έλληνες", και τα έργα «Κύπρος 800 χρόνια Αντιστάσεων», "Οι Κύπριοι Εθελοντές στους Εθνικούς Αγώνες και «Οι Κύπριοι στην Επανάσταση του 1821».

 

3) Ο Γεώργιος Χατζηκωστής γεννήθηκε στην Κάτω Πάφο το 1936. Φοίτησε για ένα χρόνο στο Γυμνάσιο Μόρφου και ολοκλήρωσε τις γυμνασιακές του σπουδές στο Γυμνάσιο Πάφου. Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του διετέλεσε μέλος του Συμβουλίου της ΕΦΕΚ και μετέσχε ενεργώς σε όλες τις δραστηριότητες της που είχαν σχέση με τον απελευθερωτικό αγώνα της Κύπρου. Το 1970-71   έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στα παιδαγωγικά στο Πανεπιστήμιο του Nottingham με υποτροφία της Βρετανικής Κοινοπολιτείας από το οποίο πήρε Diploma in Education. Κατά την περίοδο αυτή υπηρέτησε ως γραμματέας της εφορείας του ελληνικού σχολείου της πόλης αυτής. To 1974 και το 1978 παρακολούθησε θερινά μαθήματα ιταλικής γλώσσας και λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Perugia στην Ιταλία, ως υπότροφος της Ιταλικής κυβέρνησης. Από το 1958 ως το 1996 υπηρέτησε σε σχολεία μέσης εκπαίδευσης της Κύπρου ως καθηγητής, υποδιευθυντής και γυμνασιάρχης-λυκειάρχης. Υπήρξε μέλος των διοικητικών συμβουλίων εκπαιδευτικών οργανώσεων, πνευματικών σωματείων και επιστημονικών εταιρειών της Κύπρου. Έγραψε μελέτες και δοκίμια σε θέματα ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας, βιογραφίες, συνέταξε ανθολογίες και ασχολήθηκε με τη λαογραφία, την ιστορία και τη λογοτεχνική κριτική. Έγραψε στην Ιστορία του Ελληνικού Έθνους το Κεφάλαιο για την Ρωμαιοκρατία στην Κύπρο. Είναι για δεκαετίες τακτικός συνεργάτης του περιοδικού Πνευματική Κύπρος, όπου δημοσίευσε μεγάλο μέρος των εργασιών του. Συνεργάστηκε με το κρατικό ΡΙΚ και με το περιοδικό Λαογραφική Κύπρος, του οποίου διετέλεσε μέλος της εκδοτικής ομάδας. Είναι ένας από τους βασικούς συντάκτες της Μεγάλης Κυπριακής Εγκυκλοπαίδειας, στην οποία έγραψε εκατοντάδες λήμματα. Το μεγαλύτερο μέρος του συγγραφικού του έργου, συγκεντρωμένο σε περισσότερο από 40 βιβλία, αποτελείται από δοκίμια, μελέτες, λογοτεχνικές κριτικές, ιστορικά, χρονικά και βιογραφικά έργα, καθώς και ανθολογίες, μεταφράσεις και σχολικά. Σε περιοδικά και εφημερίδες βρίσκονται ακόμη εκατοντάδες δημοσιεύματά του και 125 περίπου βιβλιοκρισίες. Εκτός από την μετάφραση από τα αγγλικά του βιβλίου Η φύση και η ανάπτυξη του Δράματος, μετέφρασε από τα ιταλικά τέσσερα βιβλία λογοτεχνίας και συνέταξε, σε μετάφραση, ανθολογία ιταλικής ποίησης. Επίσης αξιόλογο έργο του Γεωργίου Χατζηκωστή είναι η συγκέντρωση, μελέτη και έκδοση σε τρεις τόμους του ιδιαίτερα σημαντικού Αρχείου του λογίου και αγωνιστή Ροδίωνος Π. Γεωργιάδη (έκδοση Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου, Λευκωσία, 2008). Για την προσφορά του στα γράμματα και την εκπαίδευση ο Γεώργιος Ν. Χατζηκωστής τιμήθηκε από τον Ελληνικό Πνευματικό Όμιλο Κύπρου με το Βραβείο Γραμμάτων, από τον Δήμο Ερμούπολης Σύρου και το υπουργείο Παιδείας Κύπρου για το εκπαιδευτικό του έργο, από το Συμβούλιο Ιστορικής Μνήμης Αγώνα ΕΟΚΑ για τη διατήρηση της μνήμης και την προβολή του εθνικού απελευθερωτικού αγώνα του 1955, από την ιταλική κυβέρνηση για την προβολή της ιταλικής λογοτεχνίας και πολιτισμού, από την Οργάνωση Ελλήνων Λειτουργών Μέσης Εκπαιδεύσεως Κύπρου για τη συνολική του προσφορά στην πολιτιστική ανάπτυξη της Κύπρου και από τον Σύνδεσμο Φιλολόγων Κύπρου «Στασίνος» για την προσφορά του στην ελληνική Παιδεία και τη Φιλολογία.

Τέλος άλλοι επίσης πολύ αξιόλογοι Κύπσυγγραφείς και ερευνητές είναι: ο κος Λεωνίδας Λεωνίδου (βιογράφος του Στρατηγού Γεωργίου Γρίβα Διγενή και άλλων σημαντικών έργων), ο Φιλόλογος, Λυκειάρχης και Πρόεδρος της ΟΕΛΜΕΚ κος Δημήτρης Ταλιαδώρος, ο Ιστορικός και Αν. Καθ. Ιστορίας του Π.Κ. κος Πέτρος Παπαπολυβίου ενώ όσων αφορά τις Κύπριες γυναίκες συγγραφείς, σίγουρα δεσπόζει το όνομα της φιλολόγου Παναγιώτας -Ψιλλίτα Ιωάννου με τα έργα της "Λειτουργεία Ελευθερίας" (1989), "Το Έπος της ΕΟΚΑ 1955-1959: Η ποιητική έκφραση του Αγώνα",  "Οι ηρωομάρτυρες της ΕΟΚΑ" (1996), "Κραυγή Ελευθερίας: Παλαιχώρι 1901-1974" (1997), "Εκεί που περπάτησε η Λευτεριά" (1997) κ.ά. 

Οι μάνες του πολέμου
https://www.youtube.com/watch?v=jyJuBVdujm8
Από το κορυφαίο ποιητικό έργο "Αγία Τηλλυρία" του Σπύρου Παπαγεωργίου σε μελοποίηση Γιώργου Κοτσώνη, το 1973.