20/2/15

Η Τηλλυρκώτισσα (Μετάφραση-Επεξήγηση)


Καθότι πολλοί ντόπιοι και ξένοι δυσκολεύονται να κατανοήσουν τα ακριβή λόγια καθώς και το νοήμα του γνωστού αυτού Κυπριακού τραγουδιού του Θεόδουλου Καλλίνικου, θα προσπαθήσω να δώσω μία απλοϊκή μετάφραση στην Πανελλήνια Δημοτική. Να μην ξεχνούμε όμως, ότι η γλώσσα του τραγουδιού αυτού είναι επίτηδες γραμμένη στα κατσουβέλλικα (κορακίστικα), γι΄αυτό και μετά από κάθε συλλαβή ο δημιουργός του ο Θεόδουλος Καλλίνικος παίρνει το φωνήεν της πρώτης συλλαβή και προσθέτει αναλόγως το
βερεβέ/βαραβά/βιριβί/βοροβό/βουρουβού και σαν επωδό το τριαλαλαλα ...
βλπ.. (13:53-15:50) https://www.youtube.com/watch?v=Bq9bI7-TeEc

Πέραν την πρώτης όμως εκείνης εκτέλεσης του Θεόδουλου Καλλίνικου, των οποίων τις τρεις πρώτες στροφές γνωρίζουμε όλοι, υπάρχουν διάφορες επανεκτελέσεις και διασκευές όπως της Δόμνας Σαμίου, της Μαρίζας Κώχ, του Σίκκη, της Βίσση, της Κωνσταντίνας, του Βιολάρη και άλλων γνωστών Κυπρίων τραγουδιστών. Εδώ είναι εκείνη του Μιχάλη Ττερλικκά ενώ ακόμη και οι παλιοί τουρκοκύπριοι γνωρίζουν το τραγούδι αυτό  και το τραγουδούν στην τουρκική "Dillirga"("Τηλλυρκά).

Τα Κορακίστικα ή Κατσουβέλλικα είναι μια ιδιωματική συνθηματική γλώσσα με την παρεμβολή ανάμεσα στις συλλαβές, άλλης συλλαβής συνήθως τσι ή κα αλλά η κάθε ομάδα ατόμων που τη χρησιμοποιεί έχει δικούς της κανόνες  Εκείνοι που επινόησαν τα κορακίστικα ήταν εκείνοι οι οποίοι δεν ήθελαν να γίνονταν αντιληπτές οι συνομιλίες τους από τις αστυνομικές αρχές και ιδίως την περίοδο της Τουρκοκρατίας. 


Τηλλυρκώτισσα σε εκτέλεση του Μιχάλη Ττερλικκά
https://www.youtube.com/watch?v=CRy9KUdsJcc
Στίχοι-Μουσική: Θεόδουλος Καλλίνικος
Εκτέλεση: Μιχάλης Ττερλικκάς

Τηλλυρία: Περιοχή - Σύμπλεγμα χωριών της Κύπρου στα Δυτικά
Μαυρομμάτα / Γιαλλουρούδα: Γυναίκα με μαύρα μάτια / γαλανά μάτι
Εσιει: έχει, Μιτσής: μικρός, Πελλός: τρελός, Θωρώ: βλέπω, Μουσσιεύκω: βρέχω, Σαγιά: κάππα

Απόδοση την Ν.Ελληνική
"Έχει ένα αστέρι και είναι μικρό μεσ΄ τους εφτά πλανήτες, μαυρομμάτα μου. Και με πείραξαν τα λόγια που μου είπες, γαλανομμάτα μου. Και πήγαν και της είπαν της παλαβής πως θεν να πάω πέρα. Και μάγεψεν την θάλασσα και σήκωσεν αέρα. Και όταν της είπα "'Εχε γειά", έμεινε να με βλέπει. Και πέντε μαντήλια έβρεψε και την κάπα που φορούσε."  

"Έσιει έναν άστρον τζαι εν μιτσίν
μες στους εφτά πλανήτες, μαυρομμάτα μου
Τζαι επιάσαμε μες στην καρκιάν
τα λόγια που μου είπες, γιαλλουρούδα μου
Τζαι ‘πήαν τζι είπαν της πελλής
πως εν να πάω πέρα, μαυρομμάτα μου
Τζαι εμάγιεψεν τη θάλασσαν
τζαι ‘σήκωσεν αέραν, γιαλλουρούδα μου
Τζι άνταν της είπουν “έσσιε ‘γειάν”
Εστέκετουν τζαι εθώρεν, μαυρομμάτα μου
[[Πέντε μαντίλια εμούσσιεψεν
τζαι την σαγιάν που εφόρεν, γιαλλουρούδα μου.]]"
http://www.stougiannidis.gr/tylirkiotissa.htm

Η original εκτέλεση της Τηλλυρκώτισσας του Θ. Καλλίνικου
https://www.youtube.com/watch?v=ZDSIeKLTpT0
Ο Θεόδουλος Καλλίνικος είναι ο πρώτος που κυκλοφόρησε σε δίσκους των 78 στροφών παραδοσιακά τραγούδια της Κύπρου. Από το 1924-1948 επισκέφθηκε ολόκληρη σχεδόν την Κύπρο και κατέγραψε, κάτω από αντίξοες συνθήκες, και έφερε στην επιφάνεια τα Κυπριακά Δημοτικά Τραγούδια.

Στην αρχική εκτέλεση του Θ. Καλλίνικου υπάρχει διαφορά ως προς το τέλος των δύο τελευταίων στροφών δηλαδή:

"Ανάθεμα τον, που λαλεί
πως εν γλυτζή το μέλι, γιαλλουρούδα μου
γλυκόττερον εν το φιλί
η κορασιά μας θέλει, γιαλλουρούδα μου."

Απόδοση την Ν.Ελληνική
 "...Ανάθεμα τον που λέει πως το μέλι είναι γλυκό, γαλανομμάτα μου 
γλυκότερο είναι το φιλί. Η κόρη θέλει..."

2 σχόλια:

  1. ΕΣΣΙΕ Ε(βερεβέ)ΝΑΝ
    Ά(βαραβά)ΣΤΡΟΝ
    ΤΖΑΙ ΕΝ (βερέ) ΜΙΤΣΙΝ
    ΜΕΣ ΤΟΥΣ (βουρουβούς)
    ΕΦΤΑ(βαραβά) ΠΛΑΝΗ(βιριβί)ΤΕΣ
    ΜΑ(βαρά)ΑΥΡΟΜΜΆ(βαρά)ΤΑ ΜΟΥ.
    Τρια λα λα λα λα λα λα

    ΤΖΑΙ ΕΠΙΑ (βαραβά) ΣΑΝ ΜΕ(βερεβέ)
    ΜΕΣ ΤΗΝ(βιρβί) ΚΑΡΚΙΑΝ
    ΤΑ ΛΌ(βοροβό)ΓΙΑ
    ΠΟΥ (βουρουβού) ΜΟΥ
    ΕΊ(βιριβι)ΠΕΣ
    ΓΙΑ(βαρά)ΛΛΟΥΡΟΎ(βουρού)ΔΑ ΜΟΥ.
    Τρια λα λα λα λα λα λα

    ΕΠΉ(βιριβί)ΑΝ ΤΖ ΕΊ(βιριβί)ΠΑΝ
    ΤΗΣ βιριβίς ΠΕΛΛΗΣ
    ΠΩΣ Έ(βερεβέ) ΕΝ ΝΑ ΠΆ(βαραβά)Ω
    ΠΈ(βερεβέ)ΡΑ
    ΜΑ(βαρά)ΑΥΡΟΜΜΆ(βαρά)ΤΑ ΜΟΥ.
    Τρια λα λα λα λα λα λα

    ΤΖΑΙ ΕΜΆ(βαραβά)ΕΨΕΝ(βερεβέν)
    ΤΗΝ ΘΑ(βαραβά)ΛΑΣΣΑΝ
    ΤΖΑΙ ΕΣΉ(βιριβί)ΚΩΣΕ(βερεβέν)
    ΑΈ(βερεβέ)ΡΑΝ
    ΓΙΑ(βαρά)ΛΟΥΡΟΎ(βουρού)ΔΑ ΜΟΥ.
    Τρια λα λα λα λα λα λα

    ΑΝΆ(βαραβά)ΘΕΜΑ ΤΟΝ,
    ΠΟΥ(βουρουβού)ΛΑΛΕΙ
    ΠΩΣ ΕΝ(βερεβέν) ΓΛΥΤΖΗ (βιριβί) ΤΟ ΜΕ(βερεβέ)ΛΙ,
    ΓΙΑ(βαρά)ΛΛΟΥΡΟΎ(βουρού)ΔΑ ΜΟΥ.
    Τρια λα λα λα λα λα λα

    ΓΛΥΚΟ(βοροβό)ΤΤΕΡΟ(βοροβό)Ν
    ΕΝ ΤΟ (βοροβό)ΦΙΛΙ
    Η ΚΟ(βοροβό)ΡΑΣΙΑ (βαραβά) ΜΑΣ ΘΕΛΕΙ,

    ΓΙΑ(βαρά)ΛΛΟΥΡΟΎ(βουρού)ΔΑ ΜΟΥ.
    Τρια λα λα λα λα λα λα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Οι Τουρκοκύπριοι δεν το τραγουδούσαν στην Τουρκική αλλά στην Ελληνική γλώσσα όπως και τα υπόλοιπα παραδοσιακά τραγούδια της Κύπρου.Τα τελευταία 30 χρόνια διασκεύασαν πολλά τραγούδια της Κύπρου στην Τουρκική γλώσσα.Οι λόγοι είναι προφανείς.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Συνολικες Προβολες