Μάριος Ποντίκας (1942-2022)

ΜΑΡΙΟΣ ΠΟΝΤΙΚΑΣ: Θεατρικός συγγραφέας, σεναριογράφος, πεζογράφος και διαφημιστής.

Γεννήθηκε στη Μυτιλήνη το 1942. Ήταν απόφοιτος της Ανωτάτης Σχολής Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών της Αθήνας. Για μεγάλο χρονικό διάστημα απασχολήθηκε στην διαφήμιση (ως κειμενογράφος – δημιουργικός συντελεστής).

Έχει διασκευάσει κείμενα της Ελληνικής Πεζογραφίας για την τηλεόραση (Χαμένη Άνοιξη του Στρ.Τσίρκα, Η αγάπη άργησε μια μέρα της Λ. Ζωγράφου, κ.α). Έργα του έχουν παρουσιαστεί στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν (Ο γάμος), στο Εθνικό Θέατρο (Τρομπόνι, Ορθός Λόγος, Θεατές), στο Θέατρο ΣΤΟΑ (Θεατές, Εσωτερικαί Ειδήσεις, Κοίτα τους, Ο λάκκος και η φάβα, Η πανοραμική θέα μιας νυχτερινής εργασίας, Η γυναίκα του Λωτ,  έργο που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από τη Θεατρική Σκηνή του Α. Αντωνίου με τίτλο ΕΣΤΩ), στο Θεσσαλικό Θέατρο (Η διαθήκη, Εθνική γιορτή), στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (Η γυναίκα του Λωτ, Τρομπόνι) και σε άλλες σκηνές, μεταξύ των οποίων πολλές ερασιτεχνικές.

Το 2005 έγινε μέλος της Ένωσης Σεναριογράφων Ελλάδος.

Πέθανε στις 17 Σεπτεμβρίου 2022.

Στην πλατεία Αβησσυνίας

https://youtu.be/JWIDI7XSVig?si=rMClF7kiAbreYcFy
Στίχοι: Μάριος Ποντίκας & Βασίλης Γκούφας
Μουσική: Αργύρης Κουνάδης 

Εκτέλεση: Αντώνης Καλογιάννης

Οι 7+1 πιο υπερεκτιμημένοι Έλληνες συγγραφείς

Οι 7+1 πιο υπερεκτιμημένοι Έλληνες συγγραφείς

ΡΕΝΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ & ΛΙΛΗ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 

Αμφότεροι προσπάθησαν στα πρώτα τους βήματα με τρόπο εντελώς ανέντιμο και ηθικά απαράδεκτο να αποκτήσουν φήμη σπιλώνοντας το όνομά του μεγάλου Νίκου Καζαντζάκη. Η μία εκμεταλλευόμενη προσωπικές εκμυστηρεύεσεις της γυναίκας του και ο άλλος για λόγους ζήλιας προσπάθησε να μειώσει το σύνολο του έργο του. Αυτό όμως που τελικά κατάφεραν είναι να αποδείξουν της ασημαντότητά τους μπροστά του διότι ουδείς σήμερα θυμάται έστω ένα έργο τους έστω ένα χαρακτήρα από τα βιβλία τους ή ακόμη και μια μόνο φράση τους και ο μεν Αποστολίδης κατάλαβε νωρίς ότι "δεν το έχει" με τη μυθοπλασία βιβλίων και το έριξε στην κριτική, η δε Ζωγράφου στο φεμινισμό και τον κομμουνισμό. 

ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ 

Ο Σικελιανός υμνήθηκε όσο κανείς άλλος από τους συγχρόνους του όσο και από τους φιλολόγους. Ο χρόνος -ο οποίος είναι και μόνος αληθινός κριτής για τα έργα κάποιου-, τον κατατάσσει ανάμεσα στους σημαντικούς ποιητές αλλά όχι στους κορυφαίους. 

ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ

Βιοποριζόταν σχεδόν αποκλειστικά από το συγγραφικό του έργο (μυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, θεατρικά έργα και ποίηση). Η πολιτική του όμως τοποθέτηση - στράτευση και η τεράστια ποσότητα του έργου του λειτούργησαν εν τέλει εις βάρος της ποιότητας του έργου του. 

ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ & ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ 

Αμφοτέρων το έργο τους αρχικά αγνοήθηκε και μερικές φορές χλευάστηκε από τους ομότεχνούς τους και τους κριτικούς αλλά στην συνέχεια και ιδίως μετά το θάνατό τους τα πράγματα άλλαξα υπέρ τους. Η αλήθεια όμως είναι κάπου στη μέση, δικαίως οι δύο θεωρούνται πρωτοπόροι του υπέρρεαλισμού στην Ελλάδα αλλά το κίνημά τους δεν απέκτησε σοβαρούς συνεχιστές ενώ και οι ίδιοι παραβιάζοντας τις ίδιες τις αρχές του, προσπάθησαν να εξηγήσουν το έργο τους. 

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ & ΝΙΚΟΣ ΠΟΥΛΑΝΤΖΑΣ 

Πολιτική στράτευση και θεωρία. Δύο διανοούμενοι της Αριστεράς με πολλά κοινά χαρακτηριστικά (ξεκίνησαν από το ΚΚ αλλά στο τέλος "αυτονομήθηκαν" αναπτύσσοντας ο καθένας τις δικές του απόψεις και θέσεις). Το έργο τους απασχόλησε τη γαλλική κοινωνία πάρα την ελληνική και μάλιστα ο δεύτερος επέκρινε τον πρώτο.

Γιγάντιες σκέψεις
Ποίηση: Άγγελος Σικελιανός
Μελοποίηση: Μίκης Θεοδωράκης

Απόδοση: Αντώνης Καλογιάννης

Ελληνικές ταινίες με πολιτικό ή/και ταξικό περιεχόμενο

 Ελληνικές ταινίες με έντονο πολιτικοκοινωνικό ή ταξικό περιεχόμενο

Top10

Ελληνικές ταινίες με πολιτικά μηνύματα

Οι Γερμανοί ξανάρχονται (1948, Αλέκου Σακελλάριου) 

Στα σύνορα της προδοσίας (1968, Ντίμης Δαδήρας) 

Ζ (1969, Κώστας Γαβράς)

1-1-4 (1976, Σπύρος Ζιάγκος) 

Ο θίασος (1977, Θόδωρος Αγγελόπουλος)

Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο (1980, Νίκος Τζίμας)

Μάθε παιδί μου γράμματα (1981, Θεόδωροε Μαραγκός)

Ας περιμένουν οι γυναίκες (1998, Σταύρος Τσιώλης) 

Πρώτη φορά νονός (2007, Όλγα Μαλέα)

Ενήλικοι στο δωμάτιο (2019, Κώστας Γαβράς) 

Ταινίες με κοινωνικό / ταξικό περιεχόμενο 

Η κόρη μου η σοσιαλίστρια (1966, Αλέκος Σακελλάριος) 

Το χώμα βάφτηκε κόκκινο (1966, Βασίλης Γεωργιάδης)

Ο Αστραπόγιαννος (1970, Νίκος Τζίμας)

Ορατότης μηδέν (1970, Νίκος Φώσκολος)

Ένας νομοταγής πολίτης (1974, Ερρίκος Θαλασσινός)

Άρπα Colla (1982, Νίκος Περάκης)

Η κόμησσα της φάμπρικας (1969, Ντίμης Δαδήρας)

Άνοιξε το παραθυρό

https://youtu.be/Z3yZRe5gc5s?si=TrWaZAtBGCafC5dI

Στίχοι: Ερρίκος Θαλασσινός 

Μουσική: Γιώργος Χατζηνάσιος

Εκτέλεση: Αντώνης Καλογιάννης

Από την ταινία "Ένας νομοταγής πολίτης (1974)

Το" Ένας νομοταγής πολίτης" έκανε πρεμιέρα στις 12 Σεπτεμβρίου 1974 και κυκλοφόρησε στις κινηματογραφικές αίθουσες στις 9 Δεκεμβρίου 1974. Η πρεμιέρα της ταινίας που είχε τεράστια επιτυχία συνέπεσε με το τέλος της Χούντας και την επόμενη του δημοψηφίσματος για την κατάργηση της μοναρχίας.

Λουκιανός (125-180)

Ο Λουκιανός υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους αττικιστές συγγραφείς της Δεύτερης σοφιστικής και ο δημιουργός του σατιρικού διαλόγου. Ο Λουκιανός ήταν Σύρος στην καταγωγή και γεννήθηκε στα Σαμόσατα στη δυτική όχθη του Ευφράτη, περί το 125 μ.Χ. Οι γονείς του τον έστειλαν μαθητευόμενο σε κάποιο θείο του γλύπτη αλλά η μαθητεία του αυτή δεν κράτησε πολύ γιατί ο νεαρός Λουκιανός έσπασε από αδεξιότητα μια πλάκα και ο θείος του τον επέπληξε αυστηρά. Έτσι, εγκατέλειψε το εργαστήρι του θείου του και επέστρεψε στο σπίτι των γονέων του. Η έντονη φιλομάθειά του τον έκανε να στραφεί στα γράμματα. Αφού μελέτησε τα ελληνικά, ξεκίνησε να μάθει τη ρητορική τέχνη στις ρητορικές σχολές της Ιωνίας. Στην Αντιόχεια άσκησε τη δικανική τέχνη και στη Σμύρνη σπούδασε τη σοφιστική, κυρίως ως μέσον προσπορισμού χρημάτων. Κατόπιν άρχισε να ταξιδεύει, επιδεικνύοντας τις ρητορικές του ικανότητες, σε διάφορες πόλεις της Μικράς Ασίας, της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Γαλατίας. Ωστόσο, δεν έμενε ικανοποιημένος με τη ρητορική, και τελικά απογοητεύτηκε, θεωρώντας την ρηχή. Σε ηλικία 40 ετών, παράτησε την τέχνη του σοφιστή και στράφηκε στη φιλοσοφία. Πνεύμα κατεξοχήν ανήσυχο, εντρύφησε σχεδόν σε όλες τις φιλοσοφικές σχολές, αλλά τα φιλοσοφικά ρεύματα των Επικούρειων και των Κυνικών ήταν που προσέλκυσαν κυρίως τη συμπάθειά του. Αντίθετα, αντιπαθούσε σφόδρα τους Στωϊκούς, ίσως για την πασίγνωστη τάση τους να ανακατεύονται στην πολιτική, το πομπώδες ύφος τους και τον δογματισμό τους. Το 165 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και εκεί ανέπτυξε τον ιδιαίτερο τρόπο γραφής του, χρησιμοποιώντας κατά κόρον τον λιτό και απέριττο διάλογο και τη χαριτολογία. Τα έργα του έχουν ένα κωμικό, πειρακτικό ύφος, που είναι το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του γνώρισμα. Γύρω στο 171 ο Λουκιανός έφυγε από την Αθήνα, για να αναλάβει μια αξιόλογη και καλά αμειβόμενη θέση στον δικαστικό κλάδο της αυτοκρατορικής διοίκησης της Αιγύπτου, με προοπτικές για προαγωγή σε ανώτερες διοικητικές θέσεις αλλά το καλοκαίρι του 175 επέστρεψε και πάλι στην Αθήνα. Η τελευταία χρονολογική ένδειξη για τη ζωή του είναι το έτος 180 μ.Χ., κατά το οποίο πέθανε ο αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος. 

Ο Λουκιανός, ο οποίος εχειρίζετο άνετα την ελληνική γλώσσα και ιδίως το αττικό ιδίωμα, από νωρίς αναπτύσσει ένα ιδιαίτερα προσωπικό και αναγνωρίσιμο είδος λόγου. Χρησιμοποιεί δηλαδή κατά κόρον τον διάλογο για να σατιρίσει, να καυτηριάσει και να αναπτύξει τα θέματα που τον απασχολούν. Είναι ένας διάλογος λιτός και γεμάτος χαριτολογίες, απαλλαγμένος από τα περίτεχνα και πομπώδη σχήματα λόγου που συναντά κανείς συχνά σε φιλοσοφικούς διαλόγους. Ο Λουκιανός απεχθάνεται την εξεζητημένη χρήση της γλώσσας, τα παραφορτωμένα ρητορικά σχήματα, τη σοβαροφάνεια και τον υπεραττικισμό και δεν χάνει ευκαιρία να τα σατιρίσει. Στα έργα του συχνά χλευάζει τους φιλοσόφους και τους ρήτορες για τον γεμάτο στόμφο λόγο τους, αντλώντας πιθανότατα και από τα προσωπικά του βιώματα ως ρήτορα κατά την νεότητά του. Μια ακόμη τολμηρή καινοτομία του Λουκιανού είναι ότι ανέμειξε πεζό με ποιητικό λόγο. Οι διάλογοί του συχνά διανθίζονται με εκλεκτά ποιητικά αποσπάσματα και παροιμιώδεις φράσεις, που δίνουν ζωντάνια στη ροή του κειμένου. Ο λόγος του είναι αιχμηρός και διεισδυτικός αφού με μεγάλη οξύνοια αποκαλύπτει και καυτηριάζει τα σφάλματα των συγχρόνων του: τη διαφθορά των ηθών, την κενοδοξία των φιλοσόφων, τη σχολαστικότητα των γραμματικών καθώς και τη δεισιδαιμονία και τη μωρία του απλού λαού. Απέναντι σε όλα τούτα τοποθετεί το ελληνικό ιδεώδες, το μέτρον ως φιλοσοφημένη στάση ζωής. Συχνά ειρωνεύεται τις υπερβολές της μυθολογίας, όπως αυτή εκφράζεται στην ποίηση του Ομήρου. Σήμερα, αποδίδονται στον Λουκιανό 82 βιβλία, μερικά από τα οποία θεωρούνται νόθα ή αμφισβητούμενα, ενώ το έργο του Σώστρατος που αναφέρεται ότι έχει γράψει στο «Δημώνακτος βίος» δεν σώζεται. Τα πιο γνωστά του έργα είναι οι Νεκρικοί Διάλογοι, οι Θεῶν διάλογοι και η Ἀληθὴς ἱστορία ενώ η επίδραση στους μεταγενέστερους ήταν τεράστια.

Οι Κυνικοί στον Άδη / Νεκρικοί Διάλογοι του Λουκιανού
https://www.youtube.com/watch?v=RhVS9ZCnDMY
«Οι Κυνικοί στον Άδη» είναι μια παράσταση θεάτρου σκιών με διασκευασμένα κείμενα κυρίως από τους Νεκρικούς διαλόγους του Λουκιανού καθώς και από άλλα κείμενα του Σύρου σατιρικού συγγραφέα (Μένιππος ή Νεκυομαντεία, Κατάπλους ή Τύραννος  και άλλα) και με την συνοδεία ζωντανής μουσικής. 

Οι «Νεκρικοί διάλογοι» είναι μια συλλογή από τριάντα διαλογικά στιγμιότυπα στη μορφή των Θεών διαλόγων και των Εταιρικών διαλόγων του Λουκιανού και το ίδιο φημισμένη μ΄ αυτούς, γιατί οι Νεκρικοί διάλογοι έχουν γίνει το πρότυπο για ένα ιδιαίτερο λογοτεχνικό είδος και με την ίδια μάλιστα ονομασία.

Μένιππος και Χάρων
https://www.youtube.com/watch?v=E0uusR-rwZk
Στίχοι: Κώστας Βίρβος
Μουσική: Μίμης Πλέσσας
Εκτέλεση: Αντώνης Καλογιάννης

*Ο Χάρων ήταν γιος του Ερέβους και της Νύχτας. Παριστανόταν ως  ένας ιδιότροπος, σκελετωμένος γέροντας ή ως φτερωτός δαίμονας με ένα διπλό σφυρί. Μετέφερε με τη βάρκα του τους πρόσφατα αποθανόντες από τη μια όχθη του ποταμού Αχέροντα στην άλλη, όπου σύμφωνα με τη μυθολογία βρισκόταν η είσοδος του Άδη. Οι νεκροί έπρεπε οπωσδήποτε να πληρώσουν στον Χάροντα έναν οβολό για τα ναύλα. Γι' αυτό στην αρχαία Ελλάδα τοποθετούσαν πάντα έναν οβολό κάτω από τη γλώσσα των νεκρών σωμάτων πριν τα ενταφιάσουν, για να έχει να πληρώσει ο νεκρός τον Χάροντα. Όσοι δεν είχαν να πληρώσουν ήταν καταδικασμένοι να περιπλανιούνται στις όχθες του Αχέροντα για εκατό χρόνια. **Ο Μένιππος ήταν κυνικός φιλόσοφος, μαθητής του Διογένη και πιαθνότατα δεν πίστευε σ’ αυτήν τη δοξασία. Στους Νεκρικούς Διάλογους, ο Μένιππος αναφέρεται ως ο μόνος που διέσχισε ποτέ τον Αχέροντα χωρίς να πληρώσει τον οβολό στο Χάρο - αφού δεν είχε. Στο διάλογο αυτόν εμφανίζεται για πρώτη φορά και η ρήση "ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος" [1]

Έλλη Παπαδημητρίου (1906-1993)

Η ποιήτρια Έλλη Παπαδημητρίου γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1906 και μεγάλωσε στην Αθήνα όπου σπούδασε Γεωπονία. Εξέδωσε την ποιητική συλλογή "Απόκριση", το 1946, με ποιήματα από τη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια του Β΄Π. Πολέμου, και το θεατρικό έργο "Ανατολή", το 1952, με θέμα τη Μικρασιατική Καταστροφή. Ακολούθησαν τα βιβλία: "Ποιητική γνώση", 1952 (σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων), "Οκτώ τετράδια ποιήματα", 1961, "Το βουνό", 1963 , "Ελληνική βοήθεια προς Αμερική", 1964. Το 1964, εξέδωσε μια σειρά από δεκαεπτά προφορικές μαρτυρίες ανθρώπων που επέζησαν από τη Μικρασιατική Καταστροφή, την Κατοχή, την Αντίσταση και τον Εμφύλιο, με τίτλο "Ακούμε τη φωνή σου, πατρίδα". Ανάμεσα στο 1972 και το 1979, το υλικό αυτό, φτάνοντας τις 100 περίπου αφηγήσεις, επανεκδόθηκε από τις εκδόσεις Κέδρος (τέσσερις τόμοι), παίρνοντας τον τίτλο "Κοινός λόγος". Το 1984, την εκδοτική σκυτάλη του "Κοινού λόγου" ανέλαβαν οι εκδόσεις Ερμής. Θεατρικές διασκευές του έργου παραστάθηκαν στην Αθήνα από τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, το 1988, το 1997, το 2004 και το 2013 -οι τρεις τελευταίες μετά το θάνατο της συγγραφέως, στην Αθήνα, το 1993.

Η θάλασσα 
https://www.youtube.com/watch?v=HeONK6MuUOY
Ποίηση: Έλλη Παπαδημητρίου
Μελοποίηση: Τερψιχόρη Παπαστεφάνου
Απόδοση: Αντώνης Καλογιάννης & Χορωδία Τρικάλων

Άντρες και γυναίκες

https://www.youtube.com/watch?v=8zzqB2AjsOQ

Ποίηση: Έλλη Παπαδημητρίου

Μελοποίηση: Τερψιχόρη Παπαστεφάνου

Απόδοση: Χορωδία Τρικάλων

Φίλων Αρίας (1915-1994)

Ο Αθηναίος κονφερανσιέ, ζωγράφος, ποιητής και στιχουργός Θεόφιλος Αριστόπουλος (γνωστός κυρίως με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο "Φίλων Αρίας") γεννήθηκε στις 14 Αυγούστου 1915. Μεσουράνησε τις δεκαετίες του '40 και του ' 50. Προερχόταν από τη Μάντρα του Αττίκ και ήταν συνεχιστής του Κλέωνα Τριανταφύλλου. Στα μέσα της δεκαετίας του ' 40 είχε θίασο μαζί με τον Γιώργο Οικονομίδη, στον οποίο μετείχαν και πολλοί γνωστοί κωμικοί, όπως ο Γιάννης Σπαρίδης. Συνεργάστηκε με τον συνθέτη Γρηγόρη Σουρμαΐδη ενώ έγραψε και κάποια πολύ τραγούδια, όπως το "Ένας φίλος ήρθε απόψε απ’ τα παλιά" του Μουζάκη ή το "Μας φτάνει μόνο ένα κύμα στο ακρογιάλι" του Μαρούδα. Απεβίωσε σε ηλικία 78 ετών στις 13 Φεβρουαρίου 1994. Απέκτησε ένα γιο,το γνωστό σκηνοθέτη Κώστα Αριστόπουλο και μία κόρη, την τραγουδίστρια Μαρία Αριστοπούλου. Σύζυγός του υπήρξε η ηθοποιός, τραγουδίστρια και στιχουργός Μαρία Γκόπη, αδελφή του επίσης ηθοποιού Βασίλη Γκόπη.

Μας φτάνει μόνο
https://www.youtube.com/watch?v=LHE-rcsCu0c
Στίχοι-Μουσική: Αρίας Φίλων Εκτέλεση: Τώνης Μαρούδας

Λιτανεία
https://www.youtube.com/watch?v=QLVIlcEn6iA
Στίχοι: Φίλων Αρίας 
Μουσική: Γρηγόρης Σουρμαΐδης
Εκτέλεση: Αντώνης Καλογιάννης

Τάσος Κόρφης (1929-1994)

Τάσος Κόρφης, Αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού, πεζογράφος, ποιητής, μεταφραστής και ανθολόγος από τη Κέρκυρα. 

Γεννήθηκε το 1929 στην Κέρκυρα και ήταν γιος του μουσικοσυνθέτη Γεράσιμου Ρομποτή. Το διάστημα 1947-1951 φοίτησε στην Σχολή Ναυτικών Δοκίμων. Υπηρέτησε ως αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού από το 1951 ως το 1982 οπότε αποστρατεύτηκε με την βαθμό του Αντιναυάρχου. Κατά την διάρκεια της στρατιωτικής του καριέρας τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις, αποφοίτησε από την Ναυτική Σχολή Πολέμου και τη Σχολή Αμύνης του ΝΑΤΟ, ενώ εκπροσώπησε την Ελλάδα σε διεθνή επιτελεία.

Ο Τάσος Κόρφης ανήκει στη δεύτερη μεταπολεμική γενιά και δημοσίευσε τα πρώτα του ποιήματα στο περιοδικό Χαραυγή και στην εφημερίδα του Πύργου Αυγή ενώ ήταν μαθητής. Ασχολήθηκε με την πεζογραφία, την ποίηση, το δοκίμιο, τη μελέτη και τη μετάφραση και για την δραστηριότητά του αυτή τιμήθηκε με το Έπαθλο Κυπριακών Γραμμάτων, το έπαθλο Νίκου Καββαδία και το Β΄ Κρατικό Βραβείο Διηγήματος. Υπήρξε ιδρυτής των εκδόσεων Πρόσπερος και του λογοτεχνικού περιοδικού Ανακύκληση. Πέθανε στις 2 Δεκεμβρίου 1994.

Μικραίνει ο κόσμος
https://www.youtube.com/watch?v=wlcGJLLZ7MU
Ποίηση: Τάσος Κόρφης
Μελοποίηση: Σταύρος Κουγιουμτζής
Εκτέλεση: Αντώνης Καλογιάννης

Λιλή Ζωγράφου & Ρένα Χατζηδάκη

Λιλή Ζωγράφου, συγγραφέας - δημοσιογράφος από την Κρήτη. Δημοσίευσε 24 βιβλία (μυθιστορήματα, νουβέλες και δοκίμια) που έχουν κάνει αλλεπάλληλες εκδόσεις. Έγραψε σημαντικά δοκίμια για Έλληνες και ξένους συγγραφείς. Το μυθιστόρημά της «Η αγάπη άργησε μια μέρα» διασκευάστηκε για την ελληνική τηλεόραση. Γνωστά της έργα: Νίκος Καζαντζάκης – Ένας τραγικός (1959), Ο ηλιοπότης Ελύτης (1971), Κ. Καρυωτάκης – Μ. Πολυδούρη, Η αρχή της αμφισβήτησης (1977), Επάγγελμα: Πόρνη (1978), Η Συβαρίτισσα (1987) κ.ά.

Γεννήθηκε στις 17 Ιουνίου 1922 στο Ηράκλειο της Κρήτης από πλούσια και αριστοκρατική οικογένεια. Φοίτησε στο «Καθολικό Γυμνάσιο Ουρσουλινών» της Νάξου. Σπούδασε φιλολογία στην Ελλάδα και μετά στο εξωτερικό. Κατά την διάρκεια της γερμανικής κατοχής κλείστηκε στις φυλακές και αφέθηκε ελεύθερη λίγες μήνες πριν γεννήσει. Μετά την απελευθέρωση, εργάσθηκε σε διάφορες δουλειές αλλά και ως δημοσιογράφος σε γνωστά περιοδικά και εφημερίδες, ταξιδεύοντας παράλληλα πολύ στην Ευρώπη και στις Ανατολικές χώρες. Αρχικά δημοσίευσε μικρά έργα της σε λογοτεχνικά περιοδικά και πρωτοεμφανίστηκε στην βιβλιογραφία το 1949 με την συλλογή από νουβέλες με τίτλο «Αγάπη». Γνωστή θα γίνει 10 χρόνια αργότερα με την κυκλοφορία του βιβλίου της «Νίκος Καζαντζάκης, ένας τραγικός». Kατά τη διάρκεια της δικτατορίας δημοσίευε στο δεκαπενθήμερο περιοδικό ΓΥΝΑΙΚΑ άρθρα με ανατρεπτικό και πολιτικά τολμηρό περιεχόμενο που έκρυβαν τον κίνδυνο να εξοργίσουν την στρατιωτική εξουσία. Τα άρθρα εκείνα έμπασαν στον Τύπο της εποχής ένα καινούργιο ρεύμα ελευθερίας και ανανεώσεως και έγιναν σημεία αναφοράς και ελπίδας για ένα καλύτερο μέλλον – όχι μόνον για τις γυναίκες αναγνώστριες του περιοδικού, που είδε την κυκλοφορία του να απογειώνεται. Το 1971 έγραψε και το βιβλίο της για τον Ελύτη, «Ο ηλιοπότης Ελύτης», το οποίο είχε δώσει στον ίδιο να το διαβάσει πριν αυτό δημοσιευτεί. Ο Ελύτης δεν το ενέκρινε και την απέτρεψε –σχεδόν της απαγόρευσε– να το δημοσιεύσει. Εκείνη όχι απλώς το δημοσίευσε, αλλά και σε δημόσιες διαλέξεις της φανέρωσε, με πολλή στενοχώρια, την αποδοκιμασία του ποιητή για το βιβλίο της. Η Λιλή Ζωγράφου υπερασπίστηκε με τα κείμενα και τις συνεντεύξεις της, πρώτα και κύρια τον εαυτό της, την ελευθερία της και τον ερωτισμό της.  Ο λόγος της και ο χαρακτήρας της απόλυτα ανατρεπτικός και αντισυμβατικός διότι έβλεπε πάντα με θέρμη την εξέγερση από τους νέους και τις νέες εκείνους που αμφισβητούσαν, αντιδρούσαν και αντιστέκονταν ενώ ουδέποτε υποστήριξε η ίδια κάποιο κόμμα ή παράταξη. Πέθανε στις 2 Οκτωβρίου 1998. 

Συβαρίτισσα

https://www.youtube.com/watch?v=8fvHII-Kvdc

Στίχοι-Μουσική-Εκτέλεση: Μιλτιάδης Πασχαλίδης

Το 1987 η Λιλή Ζωγράφου γράφει το μυθιστόρημα "Συμβαρίτισσα". Η λέξη επανήλθε σαν αντιδάνειο από την γαλλική sybarite < αρχαία ελληνική Συβαρίτης. Ο Συβαρίτης ήταν ο κάτοικος της πόλης Σύβαρις της Κάτω Ιταλίας και όρος ήταν καθαρά ειρωνικός καθώς οι κάτοικοι της πόλης αυτής χαρακτηρίζοντο γενικά σαν μαλθακοί, τρυφηλοί και φιλήδονοι.

Η ποιήτρια Ρένα Χατζηδάκη, ήταν κόρη της συγγραφέως Λιλής Ζωγράφου και γεννήθηκε το 1943. Το 1958 εξέδωσε την πρώτη ποιητική της συλλογή με πρωτοβουλία της μητέρας της. Σπούδασε νομικά. Ήταν συνεργάτιδα της εφημερίδας «Πανσπουδαστική» και του περιοδικού «Επιθεώρηση Τέχνης». Κατά το διάστημα 1963-1966 ήταν παντρεμένη με τον Ιωσήφ-Ευγένιο Βεντούρα. Έζησαν μαζί επί ένα έτος σχεδόν στην πόλη Ρεχόβοτ του Ισραήλ. Τον Μάιο του 1967 εντάχθηκε στο «Πατριωτικό Αντιδικτατορικό Μέτωπο» (ΠΑΜ). Το καθεστώς των συνταγματαρχών τη συνέλαβε στις 10 Οκτωβρίου 1967. Σημειωτέον ότι είχε, όταν συνελήφθη, αποχωρήσει, επειδή διαφωνούσε με τις ενέργειες να τεθεί η οργάνωση υπό τον έλεγχο του ΚΚΕ. Κρατήθηκε 43 μέρες στα κρατητήρια της οδού Μπουμπουλίνας και 4 μήνες στις γυναικείες φυλακές Αβέρωφ. Αφέθηκε ελεύθερη τον Μάρτιο του 1968. Κατά το διάστημα της κράτησής της στις φυλακές Αβέρωφ έγραψε το ποίημα «Κατάσταση Πολιορκίας» χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο "Μαρίνα". Το ποιήματα μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης. Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1968 στο Ρόουντ Χάουζ του Λονδίνου και τραγουδούσαν η Μαρία Φαραντούρη και ο Αντώνης Καλογιάννης. Όταν η Ρένα βγήκε από τη φυλακή εργάστηκε ως μεταφράστρια και επιμελήτρια εκδόσεων. Ήταν στενή συνεργάτις του Ασαντούρ Μπαχαριάν στη γκαλερί "Ώρα". Από το 1980 παρακολούθησε το θεραπευτικό πρόγραμμα και το πρόγραμμα διδακτικής ανάλυσης του «Ανοικτού Ψυχoθεραπευτικού Κέντρου». Σ' αυτό παρέμεινε γύρω στα εφτά χρόνια ως θεραπευόμενη, εκπαιδευόμενη και θεραπεύτρια. Το 1987 άνοιξε δικό της γραφείο, και εργάστηκε ως ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεύτρια μέχρι το θάνατό της. Το 1988 υπέστη οξύ εγκεφαλικό επεισόδιο από το οποίο όμως συνήλθε. Στις 13 Αυγούστου 2003 ενώ κολυμπούσε στη θάλασσα της Τζιας παθαίνει ανακοπή καρδιάς και πεθαίνει.

Μακριά πολύ μακριά

https://www.youtube.com/watch?v=rkQbb5jDpGQ

Ποίηση: Ρένα Χατζηδάκη ("Μαρίνα") 

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

Εκτέλεση: Αντώνης Καλογιάννης

Η "Κατάσταση Πολιορκίας" είναι μελοποίηση ποιημάτων της Ρένας Χατζηδάκη (ψευδ. "Μαρίνα"), που ήταν συγκρατούμενη του Μίκη Θεοδωράκη στις φυλακές Αβέρωφ. Η σύνθεση έγινε στο σπίτι του συνθέτη στο Βραχάτι, αμέσως μετά την προσωρινή του αποφυλάκιση το 1968. Χρειάστηκε λίγες μόνο ώρες για να ολοκληρωθεί, γι΄ αυτό ο συνθέτης το αποκαλεί, "τραγούδι-ποταμός". Αποτελείται από τρία μέρη, (1. Καθώς το παιδί, 2. Μακριά, πολύ μακριά, 3. Χρόνος παραμορφώθηκε), αν και στη δισκογραφία η τιτλοφόρηση είναι λίγο διαφορετική, αφού τα κομμάτια προσδιορίζονται ως έξι. Στο LP που κυκλοφόρησε αρχικά, δεν υπήρχε καμία τιτλοφόρηση και το έργο παρουσιαζόταν σχεδόν ενιαίο, στις μετέπειτα όμως εκδόσεις σε cd, τα αυτόνομα "τραγούδια" είναι έξι. 

"Η Μαρίνα έμεινε στο διάδρομο μπροστά στο κελί αρ. 1 . Μαζί με μιαν άλλη κοπέλα που φορούσε παντελόνια. Όταν με ξαναπήγαν πλάι στο παλιό κελί, η Μαρίνα είχε μεταφερθεί στο κελί των γυναικών. Όταν έκανα τη μεγάλη απεργία πείνας, άκουγα τη φωνή της Μαρίνας που φώναζε τον φρουρό να με προσέχει… Η Μαρίνα έγραψε ένα ανυπέρβλητο σε ομορφιά, δύναμη και αλήθεια ποίημα. Κάθε λέξη, εικόνα, νόημα, μπήγονταν στη σάρκα μου. Με πονούσαν. Με ανακούφιζαν. Με λύτρωναν. Ήταν η φωνή μας. Ήταν τα ίδια μου τα λόγια –οι ελπίδες- που έγιναν "σαπισμένα σταφύλια". Ήταν η οργή. Η πίκρα. Κι όμως ήταν η δύναμή μας. Έλαβα αρχικά το πρώτο μέρος. Συνέθεσα δίχως ανάσα τη μουσική. Αργότερα στο Βραχάτι μου ΄στειλαν το δεύτερο και το τρίτο μέρος. Σαν μουσική φόρμα είχα την ευκαιρία να επιβεβαιώσω το δρόμο που άνοιξα με τα ΕΠΙΦΑΝΙΑ-ΑΒΕΡΩΦ. Ήταν ένα καινούριο "τραγούδι-ποταμός" σε τρία μέρη....Το ποίημα αυτό, που είχε πρώτα τον τίτλο Γ.Φ.Α.(Γυναικείες Φυλακές Αβέρωφ), γράφτηκε το Φλεβάρη του 1968 ανάμεσα στους δύο νόμους περί «αμνηστίας»...."  (πηγή: www.mikistheodorakis.gr)