Η σφαγή του Διστόμου (10 Ιουνίου 1944)

Τσάμη Αστέρω Λουκά

https://www.youtube.com/watch?v=RyxHyk8uTkE

https://www.youtube.com/watch?v=MQeK1XMBuXE

Ένα μήνα μόλις πριν, την Σφαγή της Κλεισούρας με 273 αμάχους νεκρούς ανάμεσα τους παιδιά και βρέφη ακολουθεί νέα φρικαλεότητα από τους Ναζί στο μικρό χωριό Δίστομο του νομού Βοιωτίας. Στις 10 Ιουνίου 1944 σε λιγότερο από δύο ώρες σκοτώνονται 218 κάτοικοι – γυναίκες, άντρες, γέροι και παιδιά "σαν αντίποινα" για μία επίθεση ανταρτών εναντίον των Γερμανών στην περιοχή. Ο λοχαγός των SS, Fritz Lautenbach (Φριτς Λάουτενμπαχ) ήταν ο άνθρωπος που εκτέλεσε την εντολή για τη σφαγή του Διστόμου, ο οποίος και μετά το τέλος της συνέταξε ψευδή αναφορά ότι οι άνδρες του δέχθηκαν επίθεση "με όλμους, αυτόματα όπλα και τουφέκια από τη μεριά του Διστόμου". 

Συγκεκριμένα ο λοχαγός των SS του 2ου λόχου του 1ου τάγματος του 7ου τεθωρακισμένου συντάγματος της αστυνομίας Φριτς Λάουτενμπαχ, έλαβε διαταγή να μετακινήσει τον λόχο του από την Λειβαδιά προς τα χωριά Δίστομο, Στείρι και Κυριάκι με σκοπό τον εντοπισμό ανταρτών στον Ελικώνα. Οι Ναζί είχαν επιτάξει ακόμη δύο φορτηγά γεμάτα με άνδρες των SS μεταμφιεσμένους σε χωρικούς, που προπορεύονταν της κύριας φάλαγγας. Ταυτόχρονα ο 10ος και 11ος λόχος του 3ου τάγματος από την Άμφισσα κατευθυνόταν προς το Δίστομο για να συναντήσουν τον 2ο λόχο. Οι τρεις λόχοι συναντήθηκαν χωρίς να έχουν εντοπίσει αντάρτες εκτός από 18 παιδιά που κρύβονταν σε γύρω στάνες και έξι από τα παιδιά που προσπάθησαν να δραπετεύσουν εκτελέστηκαν. Οι Γερμανοί μπαίνουν στο Δίστομο και εκφοβίζοντας τους κατοίκους μαθαίνουν ότι αντάρτες κρύβονταν στο Στείρι. Αμέσως ο 2ος λόχος κατευθύνεται προς τα εκεί και στην θέση Λιθαράκι, περιοχή του Στειρίου, πέφτουν σε ενέδρα των ανταρτών του ΕΛΑΣ. Η μάχη του Στειρίου είναι σκληρή και κρατά περίπου μέχρι τις δύο το μεσημέρι αναγκάζοντας τους Γερμανούς σε οπισθοχώρηση. Τελικά ο 2ος λόχος του 8ου Συντάγματος της 4ης Αστυνομικής Τεθωρακισμένης Μεραρχίας Γρεναδιέρων των Ες-Ες επιστρέφει στο Δίστομο και αρχίζει την σφαγή όσων κατοίκων έβρισκαν στο χωριό. Η μανία τους ήταν τόσο μεγάλη, ώστε δεν ξεχώριζαν από το μακελειό ούτε τα γυναικόπαιδα ούτε τους ηλικιωμένους. Τον ιερέα του χωριού τον αποκεφάλισαν, βρέφη εκτελέστηκαν και γυναίκες βιάστηκαν πριν θανατωθούν. Η σφαγή σταμάτησε μόνον όταν νύχτωσε και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στην Λειβαδιά, αφού πρώτα έκαψαν τα σπίτια του χωριού. Οι εκτελέσεις συνεχίστηκαν και κατά την επιστροφή των Γερμανών στην βάση τους, καθώς σκότωναν όποιον άμαχο έβρισκαν στον δρόμο τους. Ενδεικτική και η μαρτυρία του απεσταλμένου του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού Eλβετού George Wehrly ο οποίος έφτασε στο Δίστομο μετά λίγες μέρες και αναφέρεται σε 600 νεκρούς στην ευρύτερη περιοχή, με πτώματα να κρέμονται ακόμα και από δέντρα περιμετρικά του δρόμου που οδηγεί στο χωριό. Οι νεκροί του Δίστομου έφτασαν τελικά τους 228, εκ των οποίων οι 117 γυναίκες και 111 άντρες, ανάμεσά τους 53 παιδιά κάτω των 16 χρόνων. Στις 24 Ιουνίου οι Ναζί επανέρχονται για να συνεχίσουν το βίαιο έργο τους, όμως οι κάτοικοι προλαβαίνουν να κρυφτούν σε γειτονικές δύσβατες περιοχές του χωριού γλυτώνοντας νέα σφαγή. Οι Γερμανοί πυρπολούν τα σπίτια και τις καλλιέργειες και φεύγουν.

Τελικά η αναφορά του λοχαγού Lautenbach αμφισβητήθηκε αμέσως καθώς ένας πράκτορας της μυστικής υπηρεσίας o οποίος συνόδευε επίσης το τάγμα, υπέβαλλε ξεχωριστή αναφορά κατά την οποία βεβαίωσε ότι το τάγμα έπεσε σε ενέδρα αλλά πολλά μίλια έξω από το Δίστομο. Ο πράκτορας προσθέτει επίσης ότι μόνο αφού το τάγμα είχε αποτελεσματικά απωθήσει τους "αντάρτες", έκανε μεταβολή προς το Δίστομο για να διεκπεραιώσει τη σφαγή. Τελικά στην ανάκριση που ακολούθησε, ο Λάουτενμπαχ υπερασπίστηκε τις επιλογές του λέγοντας ότι προτίμησε συνειδητά να ακολουθήσει το πνεύμα των διαταγών, παρά το γράμμα και δήλωσε ότι γνώριζε πως η επιλογή του μπορούσε να θεωρηθεί ανυποταξία, ωστόσο ήλπιζε να εγκριθεί εκ των υστέρων, βάσει των ανθρωπιστικών και στρατιωτικών ιδανικών.


Εδώ το λένε Δίστομο
https://www.youtube.com/watch?v=1MslEf4pIgY
Τραγούδι: Λουκάς Τζιτζώκος

Δίστομο - για τον Αργύρη Σφουντούρη¨
https://www.youtube.com/watch?v=ZAHmUfIv74Q
Στίχοι: Δημήτρης Πανούσης
Μουσική: Λευτέρης Σταμπούλογλου Εκτέλεση: Κώστας Σμοκοβίτης

Τέλος ένας από τους ελάχιστους επιζώντες της Σφαγής του Διστόμου ήταν και ο τετραετής τότε Αργύρης Σφουντούρης, ο οποίος έχασε εκείνη τη μέρα τους γονείς του και άλλα 30 συγγενικά του πρόσωπα. Για τα γεγονότα του Διστόμου αλλά και του προσωπικού του δράματος γυρίστηκε ελβετικό ντοκιμαντέρ το Ein Lied für Argyris (δηλ. Ένα τραγούδι για τον Αργύρη) αλλά και ένα τραγούδι από τον Κώστα Σμοκοβίτη.

Νίκος Παπακλεοβούλου

Ο Πάφιος Νίκος Παπακλεοβούλου έχει τάξει σαν σκοπό της ζωής του να τιμηθούν οι ήρωες της ΕΟΚΑ και να μάθει ο κόσμος για την δράση και την θυσία τους. Στα πλαίσια αυτό έχει κυκλοφορήσει ένας διπλός ψηφιακός δίσκος υπό το γενικό τίτλο "ΑΓΙΑ ΚΥΠΡΟΣ 204 ΠΝΟΕΣ" το οποίο περιλαμβάνει 30 τραγούδια και αναφέρεται σε 31 ήρωες της ΕΟΚΑ. Η μουσική είναι του Γιάννη Δημητρά, υπάρχει σε όλα μικρό εισαγωγικό κείμενο και τα τραγουδούν συνολικά 12 γνωστοί καλλιτέχνες από Ελλάδα και Κύπρο. Στην πραγματικότητα το "Αγία Κύπρος 204 Πνοές" (2016) αποτελεί την συνέχεια ενός άλλου παλαιότερου μουσικού έργου του Ν. Παπακλεοβούλου το "ΚΥΠΡΟΣ ΑΕΙΖΩΗ" (1994) το οποίο αναφέρεται σε 8 ήρωες της ΕΟΚΑ αλλά και στην τουρκική εισβολή του 1974. Τέλος ετοιμάζεται η συνέχεια των "ΠΝΟΩΝ" η οποία θα περιέχει άλλους 17 ήρωες του Απελευθερωτικού μας Αγώνα, διότι είναι χρέος να μάθουν και οι νεώτερες και επόμενες γενιές αλλά και να μην λησμονούν οι μεγαλύτερες γενιές ώστε να αναβαπτιστούν από το μεγαλείο της θυσίας τους. Οι "204 Πνοές" συμβολίζουν τους 108 νεκρούς ήρωες της ΕΟΚΑ και τους 96 πεσόντες.

Δεν προσκυνώ Αγαρινό

https://www.youtube.com/watch?v=sHJaizu2PTA

Ηχογράφηση από συναυλία καταδίκης του ψευδοκράτους Νοέμβριος 1994 θέατρο Παλλάς.
Στίχοι-Μουσική: Αντρέας Αντρέου
Εκτέλεση: Κώστας Σμοκοβίτης
Απαγγελία: Γιάννης Παπαϊωάννου, Διευθυντής ορχήστρας Νίκος Ανεμοδουριότης.
Το τραγούδι περιέχεται στο cd ΚΥΠΡΟΣ ΑΕΙΖΩΗ.

Κύπρος Ελλήνων Νήσος

https://www.youtube.com/watch?v=F3v57Dy-BAM

Μουσική-Ερμηνεία: Γιάννης Δημητράς
Στίχος: Νίκος Παπακλεοβούλου
Συμμετέχει η χορωδία Φωνητικό Σύνολο Τεχνοτροπία υπό την διεύθυνση του Αγγελου Βελεγράκη

Το τραγούδι περιέχεται στο CD ΑΓΙΑ ΚΥΠΡΟΣ 204 ΠΝΟΕΣ.

Αλέκα Αλιμπέρτη

Ο Μάνος Λοΐζος είχε ήδη συνεργαστεί δισκογραφικά τρεις φορές με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο και ήταν πλέον έτοιμος να δοκιμάσει και κάτι διαφορετικό τόσο σε περιεχόμενο όσο και σε ύφος. Συνεργάζεται τότε με τον Δημήτρη Χριστοδούλου για τον δίσκο του "Καλημέρα Ήλιε" και εμπιστεύεται τον εξαιρετικά φέρελπη Κώστα Σμοκοβίτη αλλά του έλειπε και μία γυναικεία φωνή που να θυμίζει αυτή της Μαρίας Φαραντούρη, η οποία από το 1967 βρισκόταν στο εξωτερικό μαζί με τον Μίκη Θεοδωράκη. Ο συνθέτης άρχισε να ακούει διάφορες κοπέλες, μέχρι να καταλήξει στην άγνωστη Αλέκα Αλιμπέρτη που αν και εντελώς άπειρη τα πήγε περίφημα. Ο Σμοκοβίτης αναφέρει πως ο δίσκος κυκλοφόρησε ανεπίσημα τον Δεκέμβρη του 1973 και συνέπεσε με τα γεγονότα του Πολυτεχνείου. Πάντω επίσημα ο δίσκος κυκλοφόρησε στις αρχές του επόμενου χρόνου ενώ η Αλιμπέρτη συνεργάζεται ξανά με τον Λοΐζο στο δίσκο "Τα τραγούδια του δρόμου" με τρία τραγούδια. Η επιστροφή όμως στην Ελλάδα του Μίκη Θεοδωράκη και της Μαρίας Φαραντούρη με την μεταπολίτευση και πραγματοποίηση συναυλιών επισκίασει πλήρως την Αλιμπέρτη. 

Η τελευταία αξιόλογη δισκογραφική της απόπειρα έγινε το 1977 στο δίσκο του συνθέτη Βασίλης Δημητρίου για το αφιέρωμα του στον Pablo Neruda "Δόξα και Θάνατος" που όμως δεν έτυχε ιδιαίτερης προσοχής. 

Ο αρχηγός
https://www.youtube.com/watch?v=ZCF6TJMTqH0
Στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος
Μουσική: Μάνος Λοΐζος
Εκτέλεση: Αλέκα Αλιμπέρτη
Από το δίσκο "Τα τραγούδια του δρόμου" 1974

Καλημέρα ήλιε
https://www.youtube.com/watch?v=4_uvx1h0w98
Στίχοι-Μουσική: Μάνος Λοΐζος
Εκτέλεση: Κώστας Σμοκοβίτης - Αλέκα Αλιμπέρτη - Χορωδία του Εθνικού Ωδείου Κακίτση
Από το δίσκος "Καλημέρα Ήλιε" (1974)

Αντρέας Αντρέου

Ο Κύπριος μουσικοσυνθέτης Αντρέας Αντρέου, ο δικηγόρος Νίκος Κλεοβούλου και ο τραγουδιστής Κώστας Σμοκοβίτης δημιούργησαν το 1994 ένα δίσκο αφιέρωμα στους αγωνιστές της ΕΟΚΑ με τίτλο "Κύπρος Αείζωη". Η συνεργασία τους όμως ξεκίνησε από πολύ παλαιότερα, το 1975 με ένα μικρό δισκάκι 45 στροφών με ποιήματα του Γιώργου Κανλή. Ο Αντρέας Αντρέου γράφει κυρίως τραγούδια για την Κύπρο και την μητέρα Ελλάδα. Τραγούδια του τραγούδησαν ο Σμοκοβίτης, ο Γιάννης Δημητράς, ο Μεκατώρος κ.α. Τα περισσότερα του τραγούδια είναι σε στίχους Κανλή ενώ σημαντικό ρόλο έχει διατελέσει και στους νέους δίσκους "Ο Κώστας Σμοκοβίτης δεν ξεχνά και τραγουδά" και "Αγία Κύπρος 204 Πνοές".

Μάνα μην κλάψεις σήμερα
https://www.youtube.com/watch?v=DpHqKGAZPpk
Στίχοι-Μουσική: Αντρέας Αντρέου
Ερμηνεία: Κώστας Σμοκοβίτης
Από το μουσικό έργο "ΚΥΠΡΟΣ ΑΕΙΖΩΗ"

Το τραγούδι "Μάνα μην κλάψεις σήμερα" αναφέρεται στις μάνες των αγωνιστών της ΕΟΚΑ.
Ο "Μιχάλης" είναι ο Μιχαλάκης Καραολής και ο "Γιακουμής" είναι ο Ιάκωβος Πατάτσος, οι αγωνιστές της Αγχόνης.

Μπήκανε στον Καραβά

https://www.youtube.com/watch?v=YU-yShzK6ac

Ποίηση: Γιώργος Κανλής
Μουσική: Αντρέας Αντρέου
Εκτέλεση: Γεράσιμος Μπεκατώρος
Δίσκος 45 στροφών βινυλίου-1975

Κώστας Σμοκοβίτης

Το επίσημο ιστολόγιο του Κ.Σμοκοβίτη
http://ksmokovitis.blogspot.com/

Ο Κώστας Σμοκοβίτης γεννήθηκε στις 15 Απριλίου 1951 στη Λαμία. Από μικρή ηλικία τραγουδούσε με τους φίλους του και μόνος του έμαθε να παίζει φυσαρμόνικα. Τα πρώτα του ακούσματα τα κληρονόμησε από τη μητέρα του και από δημοτικούς συνθέτες και τραγουδιστές αλλά και από διάφορα λαϊκά πανηγύρια της περιοχής του. Όταν τελείωσε το λύκειο, έδωσε εξετάσεις στην Ανωτέρα Σχολή Ηλεκτρονικών. Η αγάπη του όμως για τη μουσική και για το τραγούδι άλλαξαν τη ρότα των φιλοδοξιών του παρά τις αντιδράσεις των γονιών οι οποίοι ήταν εκπαιδευτικοί. Το 1972 καθώς κέρδισε το πρώτο βραβείο σε τοπικό διαγωνισμό τραγουδιού στη Λαμία, ο Κώστας Βενετσάνος και ο Χρήστος Μουραμπάς του πρότειναν να συμμετάσχει σε μια ακρόαση στην Αθήνα στα στούντιο της Κολούμπια για λογαριασμό της ΜΙΝΟΣ και υπογράφει το πρώτο του συμβόλαιο. Μετά από αυτή τη διάκριση άνοιξαν πόρτες για την καριέρα του πραγματοποιώντας μια πλούσια σειρά από εμφανίσεις σε μπουάτ, αναψυκτήρια, θεατρικές μουσικές παραστάσεις, συναυλίες σε Ελλάδα και εξωτερικό. Έχει συνεργαστεί με ηθοποιούς και τραγουδιστές. Μεγαλήτερη του επιτυχία το "Καλημέρα Ήλιε" του Μάνου Λοΐζου. Έχει τιμηθεί με βραβεία και διακρίσεις σε Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης καθώς και σε τοπικές πολιτιστικές εκδηλώσεις διαφόρων περιοχών της Ελλάδος. Για την αφιλοκερδή συμμετοχή του τιμήθηκε από την Ιερά Μητρόπολη των Αθηνών και από τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο με τον χρυσό μετάλλιο Α' Τάξεως του Αποστόλου Παύλου. Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει ο δίσκος του "Ο ΚΩΣΤΑΣ ΣΜΟΚΟΒΙΤΗΣ ΔΕΝ ΞΕΧΝΑ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΑ" αφιερωμένο στην Κύπρο.

Συνέντευξη του Κώστα Σμοκοβίτη στην Γιώτα Κουφαλίδου στην "Όμορφη Μέρα"

https://www.youtube.com/watch?t=674&v=3Yst_VkVDCM

Δίστομο
https://www.youtube.com/watch?t=20&v=qfuFCWo58ns
Μουσική: Λευτέρης Σταμπούλογλου
Στίχοι: Δημήτρης Πανούσης
Εκτέλεση: Κώστας Σμοκοβίτης - Ρέτα Κρανιώτη ( Ντοέτο )

Θα βρούν καυτό το χώμα μας

https://www.youtube.com/watch?v=mFfiyZ0eRl4

Στίχοι: Αντρέας Αντρέου και Γιώργος Κανλής

Μουσική:  Αντρέας Αντρέου

Εκτέλεση: Κώστας Σμοκοβίτης

Δημητρίου και Καραολής: Οι πρωτομάρτυρες της Αγχόνης

"Τα Ελληνόπουλα δεν ξέρουν
μόνο πως πρέπει να ζουν

ξέρουν πως να πεθαίνουν

και την πατρίδα να τιμούν." Μ.Κ.

"Λυπούμαι που δεν θα δώ την Κύπρο μας ελεύθερη. Όμως δε με φοβίζει ο θάνατος, γιατί η ζωή είναι περιττή μέσα στη σκλαβιά." Α.Δ

Ο Μιχαλάκης Καραολής (Παλαιχώρι 13 Φεβρουαρίου 1934 - Κεντρικές Φυλακές 10 Μαΐου 1956), εντάχθηκε από τους πρώτους στη Ε.Ο.Κ.Α. πολύ πριν από την 1η Απριλίου 1955 και ήταν μέλος της ομάδας του Πολύκαρπου Γιωρκάτζη. Προσέφερε ποικίλες υπηρεσίες στον αγώνα και έλαβε μέρος στη διανομή της πρώτης προκήρυξης του Διγενή. Δούλεψε στο τμήμα πληροφοριών της Οργάνωσης, στη μεταφορά και απόκρυψη οπλισμού και ανέλαβε βομβιστικές επιθέσεις εναντίον του εχθρού. Στις 28 Αυγούστου 1955 ανέλαβε μαζί με το συναγωνιστή του Ανδρέα Παναγιώτου την εκτέλεση του αστυνομικού Ηρόδοτου Πουλλή, ενός χαφιέ των Εγγλέζων που παρακολουθούσε στενά τις διάφορες συγκεντρώσεις. Η απόπειρα πέτυχε, όμως λόγω της σύγχυσης και της αναστάτωσης που προκλήθηκε, οι Ακελικοί νομιζόμενοι ότι πυροβολισμοί ήταν κατά του Εζ. Παπαϊωάννου του αρχηγού του κόμματος τους, προσπαθούν να συλλάβουν τον Καραολή ρίχνοντας τον κάτω από το ποδήλατο του. Ο Παναγιώτου που πυροβόλησε τον Πουλλή διέφυγε ενώ ο Καραολής του οποίου προδόθηκε η ταυτότητα του στους Άγγλους καταζητήθηκε και συνελήφθη σε ενέδρα από τις αγγλικές δυνάμεις ενώ ετοιμαζόταν να ενωθεί με την αντάρτικη ομάδα του Αυξεντίου. Καταδικάστηκε σε θάνατο παρόλο που η σφαίρα που σκότωσε τον Πουλλή προερχόταν από το όπλο του Παναγιώτου. Και αυτό το γνώριζαν οι Άγγλοι. Ο Διγενής σε πολλά μηνύματα του έγραφε: «κάντε το αδύνατο δυνατό, ελευθερώστε τον Καραολή». Ο νομπελίστας Αλμπέρ Καμύ αρθρογραφεί κατά της καταδίκης και ζητά να "Αποδωθεί η Κύπρος στον Καραολή" . Μαζικές διαδηλώσεις υπέρ του Καραολή, την παραμονή της εκτέλεσης του . [1] Με τον τίτλο ο "τελευταία νύχτα" ο Καραολής γράφει τους κάτωθι στίχους. "Έχε γειά γλυκειά Πατρίδα / δουλομένο μου νησί / τρανή πουχες και μεγάλη / την αδούλωτη ψυχή. /Έχετε γειά λαγκάδια /κάμποι βουνά βρυσούλες / έχετε γειά Κυπριόπουλα / και σεις Κυπριοπούλες.   

ΤΟΝ ΕΙΔΑ ΤΟΝ ΚΑΡΑΟΛΗ / Από το cd ΚΥΠΡΟΣ ΑΕΙΖΩΗ

https://www.youtube.com/watch?v=vfEqksIH_9U
Μουσική-Στίχος: Αντρέας Αντρέου
Ερμηνεία: Κώστας Σμοκοβίτης, Γιάννης Δημητράς
Απαγγελία: Γιάννης Παπαϊωάννου
Ηχογράφηση από Αντικατοχική Εκδήλωση Καταδίκης του ψευδοκράτους Νοέμβριος 1994

Ο Ανδρέας Δημητρίου καταγόταν από τον Άγιο Μάμα Λεμεσού. Γεννήθηκε το 1934. Η δράση του Δημητρίου στην ΕΟΚΑ ήταν πολυσήμαντη. Μια από τις επιχειρήσεις στις οποίες πρωταγωνίστησε ήταν και η αρπαγή όπλων από τις στρατιωτικές αποθήκες Αμμοχώστου, στις οποίες εργαζόταν. Η επιχείρηση πέτυχε απόλυτα και η Ε.Ο.Κ.Α. ενισχύθηκε σημαντικά. Δικάστηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο έχοντας κατηγορηθεί για την εκτέλεση ενός Άγγλου στην Αμμόχωστο στις 28 Νοεμβρίου 1955. Έκανε έφεση η οποία απορρίφθηκε, όπως απορρίφθηκε και η αίτηση για χάρη, την οποία υπέβαλαν οι δικηγόροι στον Κυβέρνητη Χάρνιγκ. Απαγχονίστηκε μαζί με τον συναγωνιστή του Μιχαλάκη Καραολή την πέμπτη μετά το Πάσχα στις 10 Μαΐου 1956 με το ίδιο παράπονο.

Ο Μιχαλάκης Καραολής μαζί μαζί με τον Αντρέα Δημητρίου στις 3 το πρωι της 10ης Μαϊου 1956 οδηγούνται στην αγχόνη. «Παίρνουν τους!... Αυτή η ανώνυμη φωνή, έσκισε τη σιωπή. Ακούστηκε σαν μαχαιριά. Και αμέσως μετά, μια άλλη, μοναξιασμένη, μελωδική, αλλά συνάμα παράφωνη φωνή, υψώθηκε μέσα στο μεσονύκτιο σκοτάδι και μέσα στη νεκρική σιγή...

...Σε γνωρίζω από την όψη...

Ανδρέας Δημητρίου
https://www.youtube.com/watch?v=Rjhxhc8JJJU&spfreload=10

Στίχος-Μουσική Αντρέας Αντρέου
Ερμηνεία Μιχάλης και Ξένια Χατζημιχαήλ

CD "Ηρωομάνα ΕΟΚΑ"

Οι Άγγλοι δεν επέτρεψαν στις οικογένειες των δύο ηρώων να πάρουν τα σώματά τους και να τα θάψουν, αλλά αντ' αυτού τα έθαψαν οι ίδιοι σε ένα περιφραγμένο χώρο εντός των φυλακών, τα λεγόμενα Φυλακισμένα Μνήματα. Η εκτέλεση αυτών των Κυπρίων αγωνιστών προκάλεσε εντονότατο ρεύμα αγανάκτησης σ΄ ολόκληρο τον κόσμο. Στην Αθήνα πραγματοποιήθηκαν ξανά συγκεντρώσεις και πορείες. [2] 

"Χείμαρρος ο Αθηναϊκός λαός στην λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας για να πορευθεί προς την Αγγλική Πρεσβεία, προς την πρεσβεία των δημίων της Κύπρου, των βασανιστών. Πόσοι θυμούνται ότι εκείνο το βράδυ από πυρά της Ελληνικής Αστυνομίας είχαμε 5 νεκρούς και 200 τραυματίες. Βάφτηκαν οι δρόμοι και τα πεζοδρόμια από το αίμα του Αθηναϊκού λαού που βγήκε να διαδηλώσει για τα αδέλφια του που απηγχονιζοντο. Και κάτω από την θηλιά της αγχόνης τραγουδούσαν τον Ελληνικό Εθνικό Ύμνο, δεν είχαν και δεν έχουν, δεν είχαν ποτέ δικό τους Κυπριακό εθνικό ύμνο. Για την Ένωση πολεμούσαν και με το "σε γνωρίζω από την όψη" πέθαιναν δεν είναι μύθος δεν είναι εθνικισμός είναι η πραγματικότης. " Σπύρος Παπαγεωργίου  [3].

https://www.youtube.com/watch?v=5x-CIjzpWXg

Μάνος Κατράκης (1910-1984)

Επιβλητική φυσιογνωμία, ψηλός, ευθυτενής, με χαρακτηριστική ηχηρή φωνή και έναν αέρα αριστοκρατικότητας, υποδυόταν συνήθως χαρακτήρες στην κορυφή της κοινωνικής ιεραρχίας (βασιλείς, γαιοκτήμονες-τσιφλικάδες, εφοπλιστές, βιομηχάνους, πολιτικούς κλπ). Ο Μάνος Κατράκης συνεργάστηκε με ιερά τέρατα του ελληνικού θεάτρου όπως ο Μυράτ και η Κοτοπούλη κερδίζοντας τον θαυμασμό και των πιο απαιτητικών κριτικών, ενώ μέσω του κινηματογράφου έγινε γνωστός και αγαπητός σε όλους τους Έλληνες. Ο Κατράκης εντάχθηκε στο ΕΑΜ και στο ΚΚΕ κατά τη διάρκεια της Κατοχής, και πολέμησε στην Εθνική Αντίσταση. Η πεισματική άρνησή του να υπογράψει "δήλωση μετανοίας και αποκήρυξης των κομμουνιστικών ιδεών" οδήγησε σε διώξεις, βασανιστήρια και εξορία στη Μακρόνησο και τον Άη Στράτη για σχεδόν επτά χρόνια. Η φιλία του και η κοινή πορεία με συναγωνιστές του, όπως ο Γιάννης Ρίτσος και ο Γιάννης Χοντζέας, τον βοήθησαν να αντιμετωπίσει τις δραματικές αυτές στιγμές. Ταυτόχρονα είχε τη δύναμη να εμψυχώνει όποιον σύντροφό του συναντούσε στη Μακρόνησο και στον Άη Στράτη. Οι μεγάλες αγάπες του Μάνου Κατράκη ήταν, εκτός από το θέατρο και την τέχνη (σκιτσάριζε και έγραφε ποίηση), οι γυναίκες και ο ιππόδρομος. Πολλά έχουν ειπωθεί για αυτά του τα πάθη, ωστόσο το μόνο αναμφισβήτητο είναι το αστείρευτο και φυσικό του ταλέντο, η υπέροχη φωνή του (π.χ. όταν απαγγέλλει το «Άξιον Εστί» του Ελύτη ή το «Πέντε η ώρα που βραδιάζει» από τον Θρήνο για τον Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας του Λόρκα), τα αδιαπραγμάτευτα ιδανικά του.

Ελάτε μ΄ένα πόθo (Προδομένος λαός)
https://www.youtube.com/watch?v=C-KYCLYHU_U

Στίχοι: Βαγγέλης Γκούφας Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

Εκτέλεση: Μάνος Κατράκης & Χορωδία
Δίσκος: "Προδομένοι λαοί", 1974

 Δεύτερη φωνή κάνει ο Κώστας Σμοκοβίτης, ο οποίος συμμετέχει στο δίσκο με τη Χαρούλα Αλεξίου, τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου, τον Μάνο Κατράκη, την Αλίκη Βουγιουκλάκη και όλο τον θίασο. ksmog 

Η Μάχη της Κρήτης

https://www.youtube.com/watch?v=-eQZ_Mpj6aU

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΟΝΟΜΑΖΕΤΑΙ ΚΑΤΟΧΗ - ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΜΠΟΥΜ ΤΟΥ ΜΠΑΜΠΗ ΠΡΑΜΑΤΕΥΤΑΚΗ & ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΕΤΟΥΔΑΚΗ : Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ
ΤΡΑΓΟΥΔΑ Ο ΨΑΡΑΝΤΩΝΗΣ ΛΥΡΑ ΠΑΙΖΕΙ Ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΣΠΥΡΙΔΑΚΗΣ
Η ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΑΠΑΓΓΕΛΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΚΑΤΡΑΚΗ

Τρία Τραγούδια για τον Στρατηγό Γεώργιο Γρίβα-Διγενή (1897-1974)

 Έλληνες,

Όπου και αν ευρίσκεσθε, ακούσατε την φωνή μας.

Εμπρός! Όλοι μαζί για την λευτεριά της Κύπρου μας.

Ε.Ο.Κ.Α.

Ο 

ΑΡΧΗΓΟΣ ΔΙΓΕΝΗΣ 

«Ανέλαβον τον Αγώνα εναντίον των παλαιών φίλων και συμμάχων μου, δια να υπεραμυνθώ των ιδίων ακριβώς ιδεωδών, δια τα οποία είχομεν συμπολεμήσει μετ' αυτών εις τα πεδία του πρώτου και δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Ο αγώνας της Κύπρου ουδέν αντιβρετανικόν ελατήριον υπέκρυπτεν. Υπηγορεύθη από αδήριτον ανάγκην και κατέστη αναγκαίος μετά την διάψευσιν των ελπίδων και των προσδοκιών του Ελληνικού και ιδιαιτέρως του Κυπριακού λαού».

«Διηύθυνα τον αγώνα μόνος άνευ επιτελείου. Ήμην ο αόρατος αρχηγός, εις τον οποίον άπαντες επειθάρχουν με εμπιστοούνην, αλλά και πάντοτε ησθάνοντο την σκιάν μου. Είναι ίσως μοναδικόν παράδειγμα εις την Ιστορίαν επιβολής ενός αρχηγού προς ένα λαόν και πειθαρχία ενός λαού προς αόρατον αρχηγόν».

"Ο Γρίβας είναι εξαιρετικός οργανωτής και ειδικός αρχηγός ανταρτών. Είναι θαρραλέος και ανήρ μεγάλης επιμονής και αντοχής. Είναι αυστρώς πειθαρχικός και τραχύς εις τας συνηθείας του. Φέρεται αμειλίκτως τόσον προς τους υποστηρικτάς του όσον και προς τον ίδιον τον εαυτόν του. Με το όνομα "ΑΡΧΗΓΟΣ ΔΙΓΕΝΗΣ" ο Γρίβας κατέστη μία θρυλική μορφή διά τους Κυπρίους. Με τον Γρίβαν ελεύθερον να δρά εις την Κύπρο, η ΕΟΚΑ η τρομοκρατική οργάνωσις την οποία ο ίδιος εδημιούργησε, θα διατηρήσει δύναμιν ανασυντάξεως και κατά συνέπειαν προκλήσεως αναταραχής ανεξαρτήτως των σοβαρών απωλειών που έχει υποστεί εις το πεδίο της μάχης" («Daily Telegraph» Χάρτινγκ Ιανουάριος 1958).

Ο διεθνής τύπος έγραφε και τα ακόλουθα: "Η ΕΟΚΑ στρατηγικώς είναι αήττητος" (Στρατάρχης Μοντγκόμερυ).«Η ΕΟΚΑ δεν αποτελείται απλώς από ένα σκληρό πυρήνα στα βουνά και ένα δύο άνδρες σε κρυψώνες στις πόλεις. Η ΕΟΚΑ είναι η κορυφή του παγόβουνου η οποία φαίνεται πάνω από το νερό, ο δε υπόλοιπος ελληνικός πληθυσμός αποτελεί την υπόγεια μάζα του αντιστασιακού κινήματος.»(Πήτερ Μπένενσον). «Η ΕΟΚΑ είναι αδύνατο να ηττηθεί» («Ομπσέρβερ», «Ντέιλι Χέραλντ»). «Ένας στρατάρχης, τρεις στρατηγοί και 40.000 Βρετανοί στρατιώται δεν απεδείχθησαν ικανοί να νικήσουν της ΕΟΚΑ («Ημερήσιος Κήρυκας»). «Ο Διγενής μεταξύ των μεγαλυτέρων ανταρτών ηγετών όλων των εποχών» («Ντέλι Μέιλ»).«Οι πολιτικές και στρατιωτικές Αρχές της Κύπρου παραδέχονται τώρα ότι η ΕΟΚΑ είναι αδύνατον να συντριβεί» («Ομπσέρβερ»). «Ο Χάρντιγκ απέρχεται ηττημένος» (Σκότσμαν). «Στρατηγέ, ο αγώνας σας με γοήτευσε και αποτέλεσε παράδειγμα για την απελευθέρωση της Πατρίδας μου. Συγχαρητήρια, Εύχομαι η Δημοκρατία και η Δικαιοσύνη να βασιλεύσουν επιτέλους στον κόσμο"» (Φιντέλ Κάστρο, 1959).«Εφήρμοσα κατά τον απελευθερωτικό αγώνα της χώρας μου, τα αντάρτικα σχέδια που είχε χρησημοποιήσει ο στρατηός Γρίβας στον αγώνα της ΕΟΚΑ» (Φιντέλ Κάστρο, 1974) «Ο Διγενής ήταν για μας μυθική μορφή. Ο αγώνας του μάς ενέπνεε. Ήταν μεγάλος ηγέτης»(Σάιμους Μέρφι). «Είμαι συγκλονισμένος από την προσωπικότητα του ασύλληπτου Διγενή» (Σιόν Μακστίφεν).

Ακόμη και μετά το τέλος του Αγώνος η Βασιλική Ακαδημία Αθηνών απονείμει προς τον γενναίο στρατηγό το Χρυσό Μετάλλιο, την ύψιστη δηλαδή τιμή απ' όσες διαθέτει, κατά την πανηγυρική της συνεδρία της 24ης Μαρτίου 1959. Η Ελληνική Βουλή τον ανακηρύσσει ως "Αξιον της πατρίδος", ενώ του απονέμεται και το χρυσό περιδέραιο του Απ. Βαρνάβα από τον Αρχ. Μακάριο τον Γ΄.

"Η Βουλή των Ελλήνων τιμώσα τον γενναίον στρατιωτώτην και άπαντας τους λοιπούς υπό την ηγεσία του αγωνισθέντας διά την ελευθερίαν της Κύπρου, αποτίει φόρον τιμής προς τους ηρωϊκούς νεκρούς και τα θύματα του ένδοξου αγώνος, εκφράζει δε την βαθείαν ευγνωμοσύνην του Έθνους προς πάντας τους γενναίους μαχητάς. Κηρύσσει τον ένδοξο και ηρωϊκόν αξιωματικόν του Ελληνικού Στρατού Γεώργιον Γρίβα -Διγενή άξιον της Πατρίδος"   

Γεια και χαρά σας αδελφοί
https://www.youtube.com/watch?v=FzWQ4GSWsHs

 Ο τομεάρχης της Σολέας, υπασπιστής του στρατηγού και αγωνιστής Γρηγόρης Γρηγοράς λέει σχετικά για τον Στρατηγό: "Συναντήθηκα και συνεργάσθηκα μαζί του. Ήταν τρομερά αποφασιστικός, πολύ αυστηρός στις διαταγές αλλά και δίκαιος στις αποφάσείς του. Ποτέ δεν έπερνε αποφάσεις εν βρασμώ ψυχής. Με την ικανότητα, την αγωνιστικότητα και το πείσμα του κατόρθωσε τους απειροπόλεμος Κυπρίους να τους μετατρέψει σε σύντομο χρονικό διάστημα σε καλούς και έξυπνους αντάρτες. Είχε τρομερή αντοχή στο περπάτημα. Στις πορείες δεν τον φτάναμε εμείς οι νέοι. Ας σημειωθεί ότι τρεφόταν κυρίως με φρούτα. Μα πάνω απ΄όλα ο Γεώργιος Γρίβας Διγενής, ο θρυλικός πια αρχηγός της Ε.Ο.Κ.Α., ήταν ένας αγνός πατριώτης, ένας πραγματικός Έλληνας. Καμμίαν άλλην φιλοδοξία δεν είχε. Στόχος του: η Ένωση με την μητέρα Ελλάδα." Από το βιβλίο "Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. 1955-1959 του Γεώργιου Γιάγκου Ασσιώτη σελ 35, εκδόσεις Κ. Επιφανίου  

Πρώτη τ΄ Απρίλη      
https://www.youtube.com/watch?v=q1JPETRcUW0

Ο Διγενής πέθανε στο κρησφύγετό του στις 27 Ιανουαρίου 1974 στη Λεμεσό και τάφηκε στην αυλή του σπιτιού εκείνου. Λίγες μέρες αργότερα, στις 31 Ιανουαρίου και η Κυπριακή Βουλή τον ανακήρυξε "Άξιον τέκνον της Κύπρου, διά τας εξαιρέτους υπηρεσίας τας οποίας προσέφερε πρις την ιδιαιτέρα του πατρίδα", ο δε Μακάριος κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος. Όλα του τα υπάρχοντα, τα δώρησε στο ίδρυμα που είχε δημιουργήσει. Ο Γεώργιος Γρίβας κατά τη διάρκεια της ζωής του έκδωσε τα βιβλία: "Πολιτικαί προβλέψεις", "Τα απομνημονεύματα του αγώνος της ΕΟΚΑ" και "Η τακτική του ανταρτοπολέμου".

Η Λευτεριά κερδίζεται με το σπαθί του σκλάβου
https://www.youtube.com/watch?v=02mTauF_KCo
Στίχοι-Μουσική: Αντρέας Αντρέου Ερμηνεία: Κώστας Σμοκοβίτης
Από το νέο Cd 'Ο Κώστας Σμοκοβίτης Δεν Ξεχνά και Τραγουδά Κύπρος 1974'

Κέρβερος (Σπύρος Παπαγεωργίου) Εφ. «Πατρίς» 28/1/1974
"Έπεσεν ο βαθύσκιος δρυς υπό την σκιάν του οποίου το Έθνος των Ελλήνων εγνώρισε ημέρας μεγαλείου και ανατάσεως. Ο μυθικός Διγενής υπέκυψε χθες εις τα μαρμαρένια αλώνια, αφού εκτυπήθη γενναίως με τον Χάροντα. Ο ακατάβλητος κατεβλήθη από την κοινήν μοίραν των ανθρώπων. Και διήλθε την Αχερουσίαν, όπου ο ψυχοπομπός περιδεής τον ωδήγησε δια να συναντήση τους συντρόφους και τα παλληκάρια του μετά των οποίων ηγωνίσθη αγώνας ωραίους και μεγάλους υπέρ τον ήμισι αιώνα. Να συναντήσει εκείνους που άφησαν τα οστά των να λευκαίνωνται εις τον Σαγγάριον, εκείνους που εις την κατάλευκον απεραντοσύνη της Πίνδου έγραψαν επάνω εις το χιόνι καταπόρφυρον τον Ύμνος εις την Ελευθερίαν, εκείνους οι οποίοι έστησαν τείχος απόρθητον τα ηρωικά στήθη των εις το  Θησείο και εις το Παγκράτι και αλλαχού της Ελλάδος, εκείνους τους αλησμόνητους έφηβους της ΕΟΚΑ τους οποίους μετέτρψε με τη θερμουργόν πνοήν του εις ημίθεους και ήρωας!"

"Κι έτσι θα μείνουμε τώρα με δύο Διγενίδης. Έναν του θρύλου που μαρτυρείται αιώνια από την βράχινη παλάμη του Πενταδακτύλου, κι έναν της πραγματικότητας που ζήσαμε. Και γίνεται τούτο το πρωτοφανές: Για πρώτη φορά κινδυνεύει ένας μυθικός ήρωας, μια και βρέθηκε ένας πραγματικός να του δώση νέες απίθανες διαστάσεις!"  

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΡΙΒΑΣ - ΔΙΓΕΝΗΣ

Ομιλία του Στρατηγού Γεώργιου Γρίβα Διγενή

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΑΡΧΗΓΟΥ ΔΙΓΕΝΗ ΣΤΗΝ ΜΟΡΦΟΥ