ΓΡΑΜΜΟΣ - ΒΙΤΣΙ

"Όπως το ένδοξο σαράντα

θα μείνει αθάνατο για πάντα,

έτσι οι Γράμμοι και τα Βίτσια δεν θα σβήσουνε

και πάντα αγέραστα στην μνήμη μας θα ζήσουνε."

Μίμης Τραϊφόρος

Οι μάχες στο Βέρνο (Βίτσι) και στο Γράμμο τον Αύγουστο του 1949 αποτέλεσαν τη τελευταία πράξη του εμφυλίου πολέμου που σπάραζε την Ελλάδα από τις αρχές του 1946. Από το 1947 ο Γράμμος και το Βίτσι κατέχονταν από τους κομμουνιστές οι οποίοι την είχαν οχυρώσει με ένα δαιδαλώδες δίκτυο πολυβολείων, συρματοπλεγμάτων, καταφύγων ναρκοπεδίων και κάθε είδους αμυντική κατασκευή η οποία μεγιστοποιούσε στο έπακρο τις φυσικές δυσκολίες του χώρου. Οι δυνάμεις του ΔΣΕ στην κεντρική Ελλάδα είχαν ητηηθεί και μόνο ο Γράμμος και το Βίτσι στη βορειοδυτική Ελλάδα παρέμειναν υπό τον έλεγχό τους ενώ και η γιουγκοσλαβική βοήθεια προς τον ΔΣΕ είχε σταματήσει, τον Φεβρουάριο του 1949, μετά την δημόσια καταγγελία του Τίτο από την Κομινφόρμ για τις πολιτικές του. 

Ο ΔΣΕ διέθετε 6.500 μαχητές στον Γράμμο και 8.500 στο Βίτσι και 2.500 σε εφεδρεία στο αλβανικό έδαφος και πίστευε ότι θα καταφέρει να εμπλέξει τον Εθνικό Στρατό σε πόλεμο φθοράς και ελιγμών. Κατείχε επίσης 45 ορειβατικά πυροβόλα, 15 αντιαεροπορικά και 27 αντιαρματικά. Αρχηγός του ΔΣΕ ήταν ο Μάρκος Βαφειάδης. 

Οι δυνάμεις του Εθνικού Στρατού είχαν συγκεντρώσει 150,000 έως 180.000 άνδρες, και αποτελούνταν από 2 Σώματα Στρατού τα οποία απαρτιζόταν από: 7 μεραρχίες Πεζικού, 1 μεραρχία Ορεινών Καταδρομών που περιλάμβανε τις VIII, I, X, II, III μοίρες καταδρομών, 2 ανεξάρτητες Ταξιαρχίες και 14 ελαφρά τάγματα πεζικού, 150 περίπου πεδινά και ορειβατικά πυροβόλα, πλήθος αεροπλάνων και 200 άρματα μάχης. Το A' Σώμα Στρατού, διοικούσε ο Θρασύβουλος Τσακαλώτος και το Β' Σώμα Στρατού, ο Στυλιανός Μανιδάκης. Η Επιχείρηση πήρε την κωδική ονομασία «Πυρσός» και προβλεπόταν να διεξαχθεί σε τρεις φάσεις:

• Πυρσός Α΄ (2-8 Αυγούστου): Στην πρώτη φάση προβλέπονταν σποραδικές παραπλανητικές επιθέσεις στον Γράμμο, με σκοπό να δημιουργηθεί η αίσθηση στον ΔΣΕ ότι εκεί θα εκδηλωνόταν η κύρια επίθεση του αντιπάλου και να καθηλωθούν οι δυνάμεις του.
• Πυρσός Β΄(10-16 Αυγούστου): Η δεύτερη φάση του σχεδίου προέβλεπε ότι η κύρια ενέργεια του Εθνικού Στρατού, μετά την εφαρμογή του Πυρσός Α΄, θα εξελισσόταν στην περιοχή του όρους Βίτσι με σκοπό την κατάληψή της και την εξόντωση ή αιχμαλωσία των δυνάμεων του ΔΣΕ. 
• Πυρσός Γ΄ (24-30 Αυγούστου): Η τρίτη και τελική φάση προέβλεπε αποφασιστική ενέργεια στην περιοχή του όρους Γράμμου, με σκοπό την κατάληψή της και την εξόντωση ή αιχμαλωσία των δυνάμεων του ΔΣΕ, καθώς και την απόφραξη των αλβανικών συνόρων, για να μην υπάρχει καμία διέξοδος στις δυνάμεις του ΔΣΕ.

Ο Εθνικός Στρατός ξεκίνησε λοιπόν την επίθεση στον Γράμμο και την κύρια δύναμή του στο Βίτσι. Πέντε ημέρες πάλης κόστισαν στον Εθνικό Στρατό 1.682 θύματα και 1.182 στον ΔΣΕ, ενώ πάνω από 1.000 τραυματίες είχαν περάσει στα αλβανικά σύνορα. Στις 25 Αυγούστου, η αλβανική κυβέρνηση του Ενβέρ Χότζα διακόπτει τη βοήθειά της στον ΔΣΕ και αφοπλίζει τους μαχητές του ΔΣΕ στο έδαφός της. Στις 29 Αυγούστου ο ΔΣΕ μετά από σφοδρή επίθεση εγκαταλείπει το βουνό και διαφεύγει προς Αλβανία. Η επιχείρηση ολοκληρώνεται στις 10 π.μ. στις 30 Αυγούστου. Με την κατάληψη του Κάμενικ, τελειώνει το πολεμικό σκέλος του Εμφυλίου ενώ στις 15 Οκτωβρίου του 1949, η εξόριστη πλέον, «Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση»  δίδει τέλος στις εχθροπραξίες, με διάγγελμα, που μεταδόθηκε από ραδιοσταθμό του Βουκουρεστίου. Ο Κομμουνιστικός κίνδυνος για την χώρα είχε πλέον εκλείψει.

Χρυσούλα Στεφανάκη -Κάνε κουράγιο Ελλάδα μου (Διασκευή) 

https://www.youtube.com/watch?v=m2ZRpP5C_MU

Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος

Μουσική: Μιχάλης Σουγιούλ

Εκτέλεση: Σοφία Βέμπο

Όπως το ένδοξο '40

θα μείνει αθάνατο για πάντα,

έτσι οι Γράμμοι και τα Βίτσια δεν θα σβήσουνε

και πάντα αγέραστα στην μνήμη μας θα ζήσουνε.

Και εχθροί καινούργιοι αν μας χτυπάνε,

κι αν τα παιδιά μας, μας αρπάνε,

για το ψωμάκι μας και πάλι ζητιανεύουμε

και δανεικά απ' τους μεγάλους αν γυρεύουμε

κι αν την πατρίδα μας την ζώνουν μαύρα νέφη

εμείς και πάλι τραγουδάμε όλο κέφι:

ΚΑΝΕ ΚΟΥΡΑΓΙΟ ΕΛΛΑΔΑ ΜΟΥ

ΤΟ ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ 1948-1949

"Το τραγούδι αυτό το απλό, 

το πικρό το λυπημένο, 

είναι αφιερωμένο στα παιδιά μας 

που τ’ αρπάξαν κάποια μαύρη νύχτα οι Σλαΰοι, 

στα παιδιά μας 

που δε γίναν κι ούτε θα γινούνε σκλάβοι…" Μίμης Τραϊφόρος

Ως Παιδομάζωμα, αναφέρεται η μεταφορά 28000 περίπου παιδιών ηλικίας 2 έως 14 ετών κατά τη διάρκεια του ελληνικού "εμφύλιου" πολέμου, την περίοδο 1948-1949, κυρίως από τη Βόρεια Ελλάδα, σε χώρες του Ανατολικού μπλοκ (Γιουγκοσλαβία, Βουλγαρία, Τσεχοσλαβακία, Ρουμανία, Αλβανία) από την λεγόμενη "Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση", προκειμένη να προστατευτούν τα παιδιά από την πείνα, τις αεροπορικές επιδρομές και τις επιθέσεις των κυβερνητικών δυνάμεων. Η πραγματικότητα όμως ήταν εντελώς διαφορετική καθώς ο ΔΣΕ αντιμετώπιζε σοβαρότατο πρόβλημα στρατολόγησης νέων μαχητών έτσι προχώρησε στην υποχρεωτική στρατολογία γυναικών και εφήβων. Υπολογίζεται μάλιστα ότι το τριάντα τοις εκατό του ΔΣΕ αποτελείτο από γυναίκες και εν πέμπτο του ήταν κάτω των 18 ετών. Συνεπώς τα αληθινά αίτια της αποστολής των παιδιών, ήταν περισσότερο στρατιωτικά, λιγότερο ανθρωπιστικά και αποτελούσε μία ιδιόρρυθμη διαδικασία, η οποία εξασφάλιζε την αφοσίωση των γονέων στο αντάρτικο, ενώ μείωνε τον κίνδυνο της λιποταξίας.

Την βάρβαρη αυτή τακτική του ΚΚΕ κατέκρινε δριμύτατα η Ελληνική Κυβέρνηση και στις 27 Φεβρουαρίου 1948 κατήγγειλε στην Ειδική Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Βαλκάνια ότι η μετακίνηση των παιδιών προς τις σοσιαλιστικές χώρες (Γιουγκοσλαβία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Τσεχοσλαβακία, Αλβανία) γινόταν δια της βίας και είχε ως απώτερο στόχο την μύηση των παιδιών στην κομμουνιστική ιδεολογία, την καταστροφή της ελληνικής φυλής και την διάλυση της ελληνικής οικονομίας.

Μετά το τέλος του Εμφυλίου τα περισσότερα παιδιά επανενώθηκαν με τους γονείς τους είτε στους ουτοπικούς σοσιαλιστικό "παραδείσους" είτε με την επιστροφή περίπου 1500-2000 από αυτά πίσω στην πατρίδα. 

Τα παιδιά μας που τ' αρπάξανε
https://www.youtube.com/watch?v=VEdTirLLq_s

Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος
Μουσική: Μιχάλης Σουγιούλ
Εκτέλεση: Σοφία Βέμπο

Λεό Ραπίτης (1906-1957)

Ο συνθέτης του Ελαφρού Τραγουδιού και στενός συνεργάτης της Σοφίας Βέμπο, Λεό Ραπίτης γεννήθηκε το 1906 στη Μυτιλήνη. Σε ηλικία πέντε ετών ξεκίνησε μαθήματα πιάνου και αμέσως αναγνωρίστηκε σαν παιδί-θαύμα. Ο πατέρας του όμως μετά το σχολείο τον έστειλε στο Μάντσεστερ για να σπουδάσει υφαντουργός με σκοπό να ακολουθήσει την οικογενειακή επιχείρηση. Τελικά επιστρέφει στην Ελλάδα στις αρχές του ΄30 και ξεκινά τη καλλιτεχνική του καριέρα. Στην πρώτη αυτή φάση της δημιουργίας του παταγωγής συνεργάζεται με τον στιχουργό Μίμη Τραϊφόρου και την Σοφία Βέμπο, η οποία τον αγαπούσε πολύ και εκτιμούσε το ταλέντο του, αφού τα τραγούδια του ήταν γραμμένα και έδεναν με τη φωνή της. Κατά την Κατοχή συναντήθηκε στη Μέση Ανατολή με το ζεύγος Τραϊφόρου-Βέμπο και συνεργάστηκαν στο ανέβασμα πατριωτικών επιθεωρήσεων. Ο Ραπίτης που ήταν ήδη στην Παλαιστίνη, μαζί με τον επίσης εξαίρετο μουσικό Μένιο Μανωλιτσάκη σχημάτισαν ορχήστρα. Μετά την απελευθέρωση επέστρεψε και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και ανέβασαν στο «Κεντρικό» την επιθεώρηση «Ελλάδα μου κουράγιο» για την οποία έγραψε το τραγούδι «Κάνε κουράγιο Ελλάδα μου» ο Μιχάλης Σουγιούλ και «Μια φορά μονάχα ζούμε» ο Κώστας Γιαννίδης. Ακολούθησαν δύο ακόμη επιθεωρήσεις στο θέατρο «Λυρικόν» οι: «Ξανανθίζουν τα ρόδα» και «Ρωμαίοι και Ιουλιέτες» (μουσική κωμωδία), στην οποία ακούγεται για πρώτη φορά και το τραγούδι «Πάντα μαζί» τραγουδημένο από την Αλίκη Βέμπο και τον Κώστα Μανιατάκη. Το 1948 ταξιδεύει στην Αμερική συνοδεύοντας πάντα την Σοφία Βέμπο. Όταν όμως εκείνη επιστρέφει, ο Ραπίτης παραμένει στη Νέα Υόρκη όπου παίζει πιάνο σε κάποιο νυκτερινό κέντρο. Εκεί κάνει και έναν εικονικό γάμο για να αποκτήσει την Αμερικανική υπηκοότητα. Το 1950 με τη δημιουργία του θεάτρου «Βέμπο» ο Λεό Ραπίτης ξαναγυρίζει στην Αθήνα όπου και θα παρουσιάσει τα τελευταία του «αθηναϊκά» τραγούδια. Ο Ραπίτης συνεργάστηκε πολλές φορές και με τις αδελφές Καλουτά από το ξεκίνημά τους ενώ μαζί τους συνεργάστηκε και ακολούθησε στην περιοδεία τους στην Αφρική. Ο Ραπίτης παρέμεινε στο Βελγικό Κονγκό, στο Στάνλεϋβιλ και στο Ελίζαμπεθβιλ, όπου έπαιζε πιάνο. Εκεί, σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, όπως μεταφέρεται από τον ανιψιό του Φρέντυ Γερμανό, ο οποίος ήταν γιος της αδελφής του Αθηνάς Ραπίτη-Γερμανού), πυροβόλησε κατά λάθος κάποιον και νομίζοντας ότι τον σκότωσε, αυτοκτόνησε. Χρόνια αργότερα ο Γιώργος Παπαστεφάνου εξήγησε ότι το φονικό έγινε πάνω σε μια στιγμή ερωτικής αντιζηλείας αφού ο συνθέτης είχε πυροβολήσει τον εραστή του και μετά, νομίζοντας πως τον σκότωσε, αυτοπυροβολήθηκε και ο ίδιος και εξηγεί ακόμη ότι ο λόγος για τον οποίο ο Φρέντυ Γερμανός άλλαξε το τέλος της ιστορίας αποδίδοντας την αυτοκτονία στην μοναξιά που ένοιωθε ο συνθέτης ήταν γιατί η μητέρα του, ήταν ακόμη τότε εν ζωή. [1]

Σοφία Βέμπο -Καινούρια τώρα ζωή (1944)
https://www.youtube.com/watch?v=bGNc4CzLN8E

Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος

Μουσική: Λεό Ραπίτης

Εκτέλεση: Σοφία Βέμπο

Λόντρα, Παρίσι, Αθήνα (1944) 
https://www.youtube.com/watch?v=d6EZIUpoS7c
Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος
Μουσική: Λεό Ραπίτης
Εκτέλεση: Σοφία Βέμπο

Η Κύπρια Υψίφωνος και ηθοποιός Μάρα Θρασυβουλίδου

"Γεννήθηκα στην Κύπρο, στη Λευκωσία. Η μητέρα μου, Ελένη Αυλωνίτου ήταν ηθοποιός του Εθνικού Θεάτρου, κόρη του Γιάννη Αυλωνίτη, πρωταγωνιστού του Εθνικού Θεάτρου και ανιψιά του Βασίλη Αυλωνίτη (του γνωστού και δημοφιλούς κωμικού του θεάτρου και του κινηματογράφου). Σ' ένα ταξίδι που έκανε ένα κλιμάκιο του Εθνικού στην Κύπρο για να συνεργαστεί με το Κυπριακό Θέατρο, η μητέρα μου γνώρισε τον Ανδρέα Θρασυβουλίδη και η συνεργασία τους στο θέατρο εξελίχθηκε σε συνεργασία ζωής! Οι γονείς μου ήταν προικισμένοι άνθρωποι, ταλαντούχοι στην τέχνη και με αξίες ζωής, που με αγάπη μετέδωσαν στην αδελφή μου και σε μένα, εκτός απ' όλη την άλλη καλλιέργεια και μόρφωση που φρόντισαν να πάρουμε. Έτσι, στα 15 μου χρόνια πήρα πτυχίο πιάνου από την Κυπριακή Μουσική Ακαδημία (Πρόεδρος της επιτροπής ο Μουσουργός Σόλων Μιχαηλίδης). Οι πραγματικά άριστες επιδόσεις μου στο σχολείο με αναγνώριση από το Υπουργείο Παιδείας με την απονομή βραβείων (Βραβείο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, με γενικό βαθμό 19 και 12/13!) και πολλά άλλα στα επιμέρους μαθήματα, στη ζωγραφική, σε διαγωνισμό ποίησης αλλά και στον αθλητισμό, που μου διαμόρφωσε έναν πειθαρχημένο χαρακτήρα και μου χάρισε πολλά μετάλλια και αναγνωρισιμότητα από τα εφηβικά μου χρόνια, με συνεντεύξεις και καταχώρηση στο βιβλίο του ΣΕΓΑΣ με τίτλο "Οι καλύτεροι αθλητές όλων των εποχών", αλλά και αγάπη από πολύ κόσμο, συνετέλεσαν στη διαμόρφωση της προσωπικότητας και του χαρακτήρα μου. Ήρθα, λοιπόν, στην Αθήνα για πανεπιστημιακές σπουδές- είμαι απόφοιτος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών- Φιλοσοφική Σχολή και παράλληλα, συνέχισα τις μουσικές μου σπουδές με υποτροφία στο Ωδείο Αθηνών (πιάνο) και στο Ελληνικό Ωδείο (Δίπλωμα Μονωδίας με την υψίστη βαθμολογία και διάκριση: Άριστα Παμψηφεί και Βραβείο Μάριου Βάρβογλη). Τελείωσα, επίσης, με υποτροφία τη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών και συνέχισα τις σπουδές μου στο χορό και στις ξένες γλώσσες (Δίπλωμα proficiency στην Αγγλική και Ιταλική γλώσσα). Στο θέατρο και στην τηλεόραση βγήκα πολύ νωρίς, όταν ο Κώστας Πρετεντέρης (συγγραφέας-σεναριογράφος και στιχουργός) με είδε τυχαία στο δρόμο να περπατώ, του έκανε εντύπωση όπως μου είπε εκείνη η αυτοπεποίθηση ανάμεικτη με παιδικότητα αλλά και χάρη και με ρώτησε αν σπούδαζα σε Δραματική Σχολή και εάν μ' ενδιέφερε να κάνω ένα δοκιμαστικό για ένα καινούργιο σήριαλ για την ελληνική τηλεόραση. Το δοκιμαστικό πέτυχε κι έτσι βγήκα αμέσως σε πρωταγωνιστικό ρόλο στην τηλεόραση, που μου άνοιξε τη μεγαλύτερη πόρτα στο ελεύθερο θέατρο και μια θέση στη μαρκίζα με φωτεινά γράμματα στο θέατρο "ΑΛΙΚΗ". Η συνεργασία με την Αλίκη μού άφησε γλυκιές αναμνήσεις!! Συνεργάστηκα μαζί της 4 σαιζόν και πήρα τις πρώτες μου θεατρικές κριτικές με αποκορύφωμα το μιούζικαλ "ΑΝΝΥ". Στο θερινό μάλιστα θέατρο "ΑΛΙΚΗ" και στο έργο "ΕΥΘΥΜΗ ΧΗΡΑ" νγνώρισα τον μετέπειτα σύζυγο μου, τον μαέστρο Γιώργο Νιάρχο με τον οποίο συνεργάστηκα και με την ορχήστρα της Ραδιοφωνίας και συνεργάζομαι με επιτυχία μέχρι σήμερα!! Μετά από μία επιτυχημένη πρωταγωνιστική καριέρα στο θέατρο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, έδωσα εξετάσεις το 1991 στη καλλιτεχνική επιτροπή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και άρχισα μια δεύτερη καριέρα σαν λυρική σοπράνο με πρωταγωνιστικούς ρόλους στην οπερέτα, που μου αρέσει πολύ γιατί έχει και πρόζα και χορό εκτός από τα λυρικά μέρη. Είναι ένα απαιτητικό λυρικό είδος που αγαπά πολύ και το κοινό!! Αγαπώ πολύ, επίσης, τις συναυλίες και τα ρεσιτάλ και έχω συμμετάσχει σε πολλά φεστιβάλ σ' όλη την Ελλάδα (Ηρώδειο, Διεθνές Φεστιβάλ Ναυπλίου-Γιάννη Βακαρέλλη κ.α.) και στο εξωτερικό(Βιέννη, 'Οπερα Αλεξάνδρειας παρουσία του Πατριάρχου Θεόδωρου Β')." 

Πηγή:

ΟΠΕΡΕΤΑ "Η ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΗ" ΜΑΡΑ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΙΔΟΥ

https://www.youtube.com/watch?v=k0htl15VP8A

"ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΘΕΑΤΡΙΝΑΣ" ΜΑΡΑ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΙΔΟΥ
ΟΠΕΡΕΤΑ "Η ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΗ " ΤΟΥ ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΔΗ

ΕΡΗΝΗ (ERINI)ΜΑΡΑ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΙΔΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ

https://www.youtube.com/watch?v=Hd0Ed_mqKJQ

Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος
Μουσική: Κώστας Γιαννίδης(1959)

Χαρά Κεφαλά

Η ηθοποιός Χαρά Κεφαλά διαθέτει ένα εξαιρετικό βιογραφικό αφού κατέχει δίπλωμα Χορού ως απόφοιτος Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Δ. Γρηγοριάδου, Δίπλωμα Vaganova-Superieur, κατέχει πτυχίο Ωδικής αποφοιτώντας με άριστα από το Εθνικό Ωδείο, πτυχίο πιάνου και δίπλωμα Μονωδίας με βαθμό άριστα. Φοίτησε ακόμη στις σχολές Educational Arts School και Musical Theatre Performer στο Urdang Academy του Λονδίνου. Έχει πρωταγωνιστήσει στην Εθνική Λυρική Σκηνή- Εθνικό Θέατρο ενώ έχει συνεργαστεί ως σολίστ με μεγάλες ορχήστρες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει συνεργαστεί με σημαντικούς Έλληνες συνθέτες (όπως οι Μαμαγκάκης,  Μικρούτσικος και Παπαδημητρίου) συμμετέχοντας σε δισκογραφικές τους δουλειές. Το 2008 κυκλοφόρησε η πρώτη της προσωπική δισκογραφική δουλειά με τίτλο "Μια Χαρά στο φουαγιέ". Από το 1995 διδάσκει Φωνιτική - Θεατρικό Τραγούδι (Musical). Δίδαξε στην Ανωτέρα Σχολή  Δραματικής Τέχνης του Εθνικού Θεάτρου (2007-2008, 2010-2015). Διδάσκει στην Ανωτέρα Δραματική σχολή Ίασμος. Έχει  πρωταγωνιστήσει σε σειρές της κρατικής και της ιδιωτικής τηλεόρασης με πιο μεγάλες επιτυχίες το "Δύο μαμάδες" (Mega) και "Θα σε δω στο πλοίο" (Alpha).

Χαρά Κεφαλά -Χαράμι

https://www.youtube.com/watch?v=QVNVl2Esjfo
Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος
Μουσική: Μιχάλης Σουγιούλ

Χαρά Κεφαλά -Αναπνοή μου

https://www.youtube.com/watch?v=1EnXPLgj3pk

Στίχοι:  Βασίλης Σπυρόπουλος
Μουσική:  Γιώργος Μουζάκης

Μίμης Τραϊφόρος (1913-1998)

Ο Μίμης Τραϊφόρος γεννήθηκε στον Πειραιά στις 16 Οκτωβρίου 1913. Απο μικρός ασχολήθηκε με το θέατρο, τη συγγραφή, τη σκηνοθεσία και την ποίηση. Πήρε το δίπλωμα του ηθοποιού απ' τη Δραματική Σχολή του Βασιλικού Θεάτρου ενώ φοιτούσε ταυτόχρονα και στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1934 πήγε στη Μάντρα του Αττίκ (Κλέων Τριανταφύλλου) όπου εργάστηκε σαν ποιητής και κονφερανσιέ και δύο χρόνια αργότερα (το 1936) στην μπουάτ "Όαση". Το 1940, κατά την περίοδο του Ελληνοϊταλικό πόλεμο γράφει για τη Σοφία Βέμπο το κλασικό "Παιδιά της Ελλάδος παιδιά". Τότε γνώρισε τη θρυλική τραγουδίστρια, αγαπήθηκαν και αρκετά χρόνια αργότερα, το 1957, τελικά παντρεύτηκαν. Τα τραγούδια του ανήκουν στο χώρο του Ελαφρού Τραγουδιού αφού στίχους του μελοποιήσε ο Σουγιούλ, ο Ιακωβίδης ο Λεό Ραπίτης κ.α. ενώ σχεδόν τα περισσότερα του τραγούδια ερμήνευσε η ίδια η Σοφία Βέμπο. Ο Τραϊφόρος έχει γράψει και τους στίχους του επίσημου ύμνου του Π.Α.Ο.Κ. Πέθανε στις 28 Μαρτίου του έτους 1998 στο Νοσοκομείο Ευαγγελισμός στην Αθήνα.

Μεγάλες Επιτυχίες του: Παιδιά της Ελλάδος, Κάνε κουράγιο Ελλάδα μου, Η ταμπακέρα, Αν ερχόσουν για λίγο, Χαράμι, Αθήνα και πάλι Αθήνα, Ειρήνη κ.α

Αφιέρωμα στον Μίμη Τραϊφόρο "Στο έχει γούστο"

https://www.youtube.com/watch?v=ESPnQHgWvvk

Η ταμπακέρα
https://www.youtube.com/watch?v=zhBAx3ovhtk 
Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος & Γιώργος Γιαννακόπουλος
Μουσική: Ιωσήφ Ριτσιάρδης
Πρώτη εκτέλεση: Σοφία Βέμπο

Χαράμι να γίνουν τα ξενύχτια μου
https://www.youtube.com/watch?v=Ov9K8Sw-ix8
Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος
Μουσική: Μιχάλης Σουγιούλ
Πρώτη Εκτέλεση: Σοφία Βέμπο

Δανάη Στρατηγοπούλου "Το αηδόνι του Αττίκ" (1913-2009)

Η Δανάη Στρατηγοπούλου (8 Φεβρουαρίου 1913 - 17 Ιανουαρίου 2009) ήταν Ελληνίδα τραγουδίστρια, μουσικός, συγγραφέας, καθηγήτρια της ελληνικής λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Σαντιάγο της Χιλής καθώς και φωνητικής μουσικής σε ωδεία. Γεννήθηκε μεν στην Αθήνα στις 8 Φεβρουαρίου του 1913 αλλά τα παιδικά της χρόνια τα πέρασε στο Παρίσι και τη Μασσαλία. Τελειώνοντας τις γυμνασιακές της σπουδές παρακολούθησε για ένα χρόνο οικονομικές επιστήμες και γράφτηκε στη Σχολή Πολιτικών Επιστημών, ενώ έλαβε δίπλωμα της Γαλλικής Ακαδημίας. Από πολύ νωρίς όμως ακολούθησε το ελαφρό τραγούδι και σπούδασε ορθοφωνία και φωνητική μουσική. Το 1935 πρωτοεμφανίζεται ως δημοσιογράφος ενώ ένα χρόνο μετά το 1936 ασχολείται πλέον επαγγελματικά με το καλλιτεχνικό της πάθος, το τραγούδι. Τη τέχνη του τραγουδιού διδάχθηκε από την εξαίρετη τότε καλλιτέχνιδα Μάγγη Καρατζά. Έτσι αργότερα συμμετέχει στη Μάντρα του Αττίκ με ίδιο καλλιτεχνικό όνομα Δανάη όπου και διέπρεψε ως η καλύτερη ερμηνεύτρια των αξιόλογων συνθέσεων του Αττίκ και Χαιρόπουλου, αποδίδοντας επίσης με εξαιρετική επιτυχία ελληνικά δημοτικά τραγούδια καθώς και ιδιότυπες ισπανικές μελωδίες. Όταν ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος η Δανάη κατέφυγε στα Τρίκαλα όπου και διέμενε η αδελφή της. Το 1946 βρίσκεται καθηγήτρια φωνητικής μουσικής στο Ελληνικό Ωδείο Αθηνών και στη Δραματική Σχολή Ευγ. Χατζίσκου. Στην περίοδο της Χούντας διετέλεσε καθηγήτρια "τιμής ένεκεν" στην έδρα Ελληνικής Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Σαντιάγο και κατά την περίοδο 1972-1973 τακτική έμμισθη καθηγήτρια στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Ήταν μέλος της Εταιρίας Στιχουργών και Μουσικοσυνθετών Ελλάδος, της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών, της Επιτροπής Αλληλεγγύης με την Χιλή, του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών κ.ά. Επίσης η Δανάη είχε δώσει σειρά διαλέξεων σε Πανεπιστήμια της Χιλής καθώς και πολλά ρεσιτάλ με ελληνικά τραγούδια. Είχε τιμηθεί με πολλές καλλιτεχνικές διακρίσεις, επαίνους, δύο βραβεία για τους στίχους της καθώς και ειδικό βραβείο της Προεδρίας της Χιλής επί Αλλιέντε στο Φεστιβάλ του Χιλιανού ελαφρού τραγουδιού το 1972. Η Δανάη μιλούσε επίσης γαλλικά, ισπανικά και αγγλικά και ήταν μόνιμος κάτοικος Ραφήνας. Διατηρούσε δε άριστες σχέσεις με την Χιλιανή Πρεσβεία των Αθηνών, μέχρι το θάνατό της στις 18 Ιανουαρίου του 2009. Στο πλούσιο συγγραφικό της έργο ξεχωριστή θέση κατέχουν οι μεταφράσεις της, στίχων του Πάμπλο Νερούδα, όπως και του επικού ποιήματός του Canto General. Είχε εκδώσει πολλά βιβλία καθώς και τον δίσκο «Τα πιο όμορφα τραγούδια του Αττίκ». Επίσης διατηρούσε το ψευδώνυμο «Αργυρώ Καλιγά».

Είχε παντρευτεί τον δημοσιογράφο Γιώργο Χαλκιαδάκη (πέθανε το 1954) με τον οποίον απέκτησε μια κόρη, την ερμηνεύτρια του ντουέτου Λήδα-Σπύρος, τραγουδοποιό και ποιήτρια Ειρήνη-Λήδα Χαλκιαδάκη.

Δανάη Στρατηγοπούλου: συνέντευξη στην Έλενα Κατρίτση

https://www.youtube.com/watch?v=gPqWdNSWd5Q&spfreload=10   

Λίγες καρδιές αγαπούνε

https://www.youtube.com/watch?v=_O5mN5yY36c&spfreload=10
Στίχοι: Κώστας Κοφινιώτης

Μουσική: Μιχάλης Σουγιούλ

Εκτέλεση: Δανάη Στρατηγοπούλου

Ας ερχόσουν για λίγο

https://www.youtube.com/watch?v=u_49zgOVifY
Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος

Μουσική: Μιχάλης Σουγιούλ

Εκτέλεση: Δανάη Στρατηγοπούλου

Σοφία Βέμπο (1910-1978) Η τραγουδίστρια της Νίκης

"Η Έφη Μπέμπο, όπως ήταν το πραγματικό της όνομα, γεννήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1910 στην Καλλίπολη της Αν. Θράκης. Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, η οικογένειά της εγκαταστάθηκε στην Τσαριτσάνη του νομού Λαρίσης και κατόπιν στο Βόλο. Ξεκίνησε την καλλιτεχνική της πορεία τυχαία το 1930, τραγουδώντας σ' ένα ζαχαροπλαστείο της Θεσσαλονίκης για να συνεισφέρει οικονομικά στο σπίτι της. Τρία χρόνια αργότερα κατέβηκε στην Αθήνα, όπου προσελήφθη από τον θεατρικό επιχειρηματία Φώτη Σαμαρτζή στο «Κεντρικόν», προκειμένου να συμμετάσχει στην επιθεώρηση «Παπαγάλος 1933». Την ίδια περίοδο υπέγραψε και το πρώτο της συμβόλαιο, ερμηνεύοντας ερωτικά τραγούδια της εποχής και λόγω της ιδιαίτερης μπάσας φωνής της η καταξίωση δεν άργησε να έρθει." 

Η έκρηξη στην καριέρα της ήρθε με την κήρυξη του πολέμου στις 28 Οκτωβρίου 1940. Τότε όλες οι επιθεωρήσεις προσαρμόζουν το θέμα τους στην πολεμική επικαιρότητα και τα τραγούδια επανεγγράφονται με πατριωτικούς στίχους. Η Βέμπο τραγουδά σατιρικά και πολεμικά τραγούδια και η φωνή της γίνεται η εθνική φωνή που εμψυχώνει τους Έλληνες στρατιώτες στο μέτωπο και συγκλονίζει το πανελλήνιο. Την ίδια εποχή σε μία συμβολική πράξη προσφέρει στο Ελληνικό Ναυτικό 2000 χρυσές λίρες, ενώ όταν τα ναζιστικά στρατεύματα θα μπούν στην Αθήνα φυγαδεύτηκε στη Μέση Ανατολή μεταμφιεσμένη σε καλόγριαστη, όπου συνέχιζε να τραγουδά για τα εκεί ελληνικά και συμμαχικά στρατεύματα. Έγινε σύμβολο του έθνους, ταύτισε το όνομά της με το αλβανικό έπος και χαρακτηρίστηκε «Τραγουδίστρια της Νίκης»".

Βάζει ο Ντούτσε τη στολή του (1941)
https://www.youtube.com/watch?v=GXNLyBIr19E
Στίχοι: Γιώργος Θίσβιος Μουσική: Θεόφραστος Σακελλαρίδης Εκτέλεση: Σοφία Βέμπο
Το τραγούδι βασίστηκε στην κωμωδία του Θ. Συναδινού "Κομμωτής Κυριών" και συγκεκριμένα στο τραγούδι "Πλέκει η Βάσω το προικιό της".

http://vembosofia.blogspot.com

Κάνε κουράγιο Ελλάδα μου (1947)

https://www.youtube.com/watch?v=FR_bekaD7-0#t=23

Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος Μουσική: Μιχάλης Σουγιούλ Εκτέλεση: Σοφία Βέμπο



Πόσο λυπάμαι
https://www.youtube.com/watch?v=2MiE63RJmDs
Βάλς του 1938 σε μουσική Κώστα Γιαννίδη και στίχους Σπυρόπουλου Παπαδούκα, από την επιθεώρηση "Βιολέττα" την μεγάλη επιτυχία του θιάσου Μηλιάδη Κυριακού στο θέατρο Σαμαρτζή



"Το 1949 η Βέμπο απέκτησε δική της θεατρική στέγη στο Μεταξουργείο. Σε μια εποχή που θέατρα έκλειναν και μετατρέπονταν σε κινηματογράφους, η Βέμπο επανέφερε την επιθεώρηση, ανεβάζοντας έργα που διατήρησαν ζωντανή την παράδοση της λαϊκής σάτιρας και καθιέρωσαν τους μεγάλους κωμικούς μας. Ταυτόχρονα, έβαλε τα θεμέλια μιας καινούριας εποχής για το ελληνικό τραγούδι, λανσάροντας το «αρχοντορεμπέτικο». Όλα αυτά τα χρόνια, η Σοφία Βέμπο διατηρούσε δεσμό με τον συγγραφέα και στιχουργό Μίμη Τραϊφόρο, με τον οποίο παντρεύτηκε τελικά το 1957. Το 1959 πρωταγωνιστεί στην κινηματογραφική ταινία «Στουρνάρα 288», όπου υποδύεται μια διάσημη τραγουδίστρια που ξεχάστηκε από τους θαυμαστές της κι εργαζόταν ως καθηγήτρια πιάνου. Είχε προηγηθεί η συμμετοχή της το 1955 στην κλασσική «Στέλλα» και το 1938 στην «Προσφυγοπούλα», όπου είχε κάνει και το ντεμπούτο της στη μεγάλη οθόνη. Στα μέσα της δεκαετίας του '60 άρχισε να αραιώνει τις θεατρικές εμφανίσεις της και στις αρχές της επόμενης δεκαετίας αποσύρθηκε οριστικά.

Την περίοδο 1967-1974 συμμετείχε στον αντιδικτατορικό αγώνα. Τη βραδιά του «Πολυτεχνείου» άνοιξε το σπίτι της κι έκρυψε φοιτητές, τους οποίους αρνήθηκε να παραδώσει όταν η ασφάλεια χτύπησε την πόρτα της. Πέθανε στις 11 Μαρτίου του 1978 και η κηδεία της μετατρέπεται σ' ένα πάνδημο συλλαλητήριο. http://www.sansimera.gr/biographies/155#ixzz3HGIZKZ3d



Εμβατήρια και πατριωτικά άσματα

Εμβατήριο, ονομάζεται ένα συγκεκριμένο είδος μουσικής με χαρακτηριστικό ρυθμό. Ο λατινικός όρος marcare, σημαίνει το σφυριλατικό βηματισμό. Σκοπός του εμβατηρίου είναι ο συντονισμός του βηματισμού πολυάριθμου πλήθους και κυρίως χρησημοποιείται στο στρατό, αστυνομία κτλ. Παράλληα έχουν δημιουργηθεί και νέα εμβατήρια όπως εκκλησιαστικά, γαμήλια, πένθιμα, γυμναστικά, κλασσικής μουσικής κτλ.

Ιστορική Εξέλιξη: Τα εμβατήρια έχουν αρχαία παράδοση και είναι θούριοι ύμνοι, είναι πολεμικά τραγούδια, τα οποία ήδοντο όταν έμπαιναν οι πολεμιστές στην μάχη εξού και εμβατήριο- εν βαίνω. Μια από τις αρχαιότερες μορφές που συναντάμε στο αρχαίο ελληνικό θέατρο, είναι τη στιγμή που ο χορός εμφανίζεται στην σκηνή με αργό βηματισμό ή για συγχρονισμό των κωπηλατών. Ο παιάνας ήταν περισσότερο θρησκευτικό τραγούδι, υμνητικό. Ο παιάνας πήρε το όνομα του, είτε από την αρχαία φράση «ίε παί» (= κτύπα νέε), αντίστοιχο με το σύγχρονο παράγγελμα «ρίχτου» ή «πυρ», είτε από την φράση «Ιήε Παιάν». Από την εποχή του μεσαίωνα συναντάμε τύμπανα, τρομπέτες και φλογέρες και από τον 16ο αιώνα οι φεουδάρχες κάνουν την εμφάνισή τους ή την περιοδεία τους στην πόλη ή όταν ξεκινούσαν για την μάχη. Εμβατήρια έχουμε επίσης στις λιτανείες και στις περιφορές των εκκλησιαστικών λαβάρων. Οι Σταυροφόροι π.χ. χρησιμοποιούσαν μουσική στις Σταυροφορίες. Στις δυτικές χώρες συναντάμε τοπικά χαρακτηριστικές μουσικές μορφές εμβατηρίων π.χ Τα βρετανικά εμβατήρια έχουν χαρακτηριστικό εντυπωσιακό ρυθμό που κυμαίνεται στους περίπου 112-120 χτύπους ανά λεπτό. Τα εμβατήρια της Γαλλίας διακρίνονται για τα κρουστά και τα χάλκινα όργανα, ιδιαίτερα τις σάλπιγγες. Τα Ολλανδικά έχουν χαρακτηριστικά εισαγωγικά, που συνήθως παίζουν τα τρομπόνια, κρουστά και τούμπες. Ακολουθούν τα άλλα χάλκινα με γοερό και εντυπωσιακό στόμφο κτλ. Τα συνθήματα και τα εμβατήρια χρησιμοποιούνται σήμερα κατά κόρον στον στρατό.

Στην νεώτερη, την σύγχρονη και την πρόσφατη ελληνική ιστορία εντοπίζουμε πάρα πολλά εμβατήρια αλλά και διάφορα πατριωτικά άσματα. Πρόκειται για μελοποιημένη εθνική ποίηση και στίχους ποιητών. Ενώ μεγάλο ενδιαφέρον έχει το είδος των επικών δημοτικών τραγουδιών (τα κλέφτικά και ιστορικά). Τα θέματά και τα μοτίβα είναι κατά κανόνα ιστορικοπολιτικά και πολιτικοκοινωνικά και όχι ταξικά. Τόσο τα ιστορικά γεγονότα όσο και οι καθαρά ψυχολογικές δομές αποτελούν τους βασικούς πυλώνες στην ατομική και τη συλλογική λειτουργία,    μορφές ιστορικές, μορφές υπαρκτές που ακριβώς λόγω της προσφοράς και των κατορθωμάτων τους αγγίζουν την σφαίρα του μύθου. Δεν έχουν "κομματικό χαρακτήρα" όσο εθνικό έτσι δεν απευθύνονται σε ένα μικρό ελιτίστικο ή συντεχνιακό κομμάτι του λαού μας άλλα στο σύνολο του. Τα πατριωτικά τραγούδια εκφράζουν κυρίως την χαρά, την αγάπη, την προσφορά προς την πατρίδα, τονίζοντάς μας τόσο το εθνικό μας χρέος για λευτεριά και προκοπή αλλά και συνεχή και διαρκή αγώνα για να μην χαθεί η μαγιά, να μην ξεχάσουμε ποτέ το χρέος μας προς όλους αυτούς τους γνωστούς και άγνωστους Έλληνες που έπεσαν στα πεδία των μαχών, για να μείνουμε ελεύθεροι, ηθικά έτοιμοι και προετοιμασμένοι για το αύριο που μας ξημερώνει. Πηγή έμπνευσης το 1821, ο Μακεδονικός Αγώνας, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, το 1940, η μάχη της Κρήτης, το ΄55-59 και το 1974. 'Ενα από τα σπουδαιότερα που έχουν γραφτεί ποτέ είναι το "Πηδάει η φωτιά".

"Το αίσθημα της Πατρίδας πρέπει να είναι λιγομίλητο και συγκρατημένο, χωρίς κούνημα των χεριών και χωρίς το ξεπέταγμα μπροστά απ' όλους. Το αίσθημα της Πατρίδας είναι μια Μεγάλη Ζεστή Σιωπή" Ρόζανοφ Β.

Ο Γέρος του Μοριά
https://www.youtube.com/watch?v=kYsC8R8r-nA

Στίχοι: Μίμης Τραϊφόρος

Μουσική: Θεόφραστος Σακελλαρίδης

Εκτέλεση: Σοφία Βέμπο

"Μητρός τε καὶ πατρὸς καὶ τῶν ἄλλων προγόνων ἁπάντων τιμιώτερόν ἐστιν πατρὶς καὶ σεμνότερον καὶ ἁγιώτερον καὶ ἐν μείζονι μοίρᾳ καὶ παρὰ θεοῖς καὶ παρ᾽ ἀνθρώποις τοῖς νοῦν ἔχουσι" [[Σωκράτης [Πλάτωνος, Κρίτων κεφ.12]]

"Όποιον πάρει"  
https://www.youtube.com/watch?v=I3kfCCO6gfo&spfreload=10  Στίχοι: Ευαγόρας Παλληκαρίδης Μουσική: Σωτήρης Καραγιώργης Εκτέλεση: Γιάννης Κότσιρας Τους στίχους αυτούς τους τραγουδούν ως σύνθημα οι Κύπριοι Ευέλπιδες την 1η Οκτωβρίου.  
 

 Ω Παίδες Ελλήνων, ίτε ελευθερούτε Πατρίδ', ελευθερούτε δε Παίδας γυναικών, Θεών τε Πατρώων έδη θήκας τε προγόνων. Νυν υπέρ πάντων αγών [Παιάνας Σαλαμινομάχων] [[Αισχύλος [Πέρσαι 402-405]]

«Ύμνος της Εθνικής Φρουράς», Κύπρος (1964)
https://www.youtube.com/watch?v=8DK6BSK9xCI
Στίχοι: Άντης Περνάρης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

Greek Marchies 28 Οκτ 2011: Οι Ευέλπιδες αρνούνται να φύγουν από την παρέλαση κι η γης τρομάζει (Μακεδονία Ξακουστή)
http://www.youtube.com/watch?v=lR0DzwHl5Jo

Το τρενάκι ξεκινάει 

https://www.youtube.com/watch?v=qsvJulSRaFo&spfreload=10