Ο Πάνος Ζήδρος ή Ζιούδρος υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους κλεφταρματολούς του Ολύμπου. Ήταν γόνος μεγάλης οικογένειας κλεφτών και αρματολών της Πίνδου, από μικρός ακολούθησε τα χνάρια των προγόνων του και έγινε τρανός πολεμιστής. Ξεχώριζε για τη διορατικότητά του, τη σύνεσή του, αλλά και τις διοικητικές του ικανότητες.
Γεννήθηκε στα Γρεβενά αλλά η ημερομηνία γέννησής του δεν είναι ακριβής, καθώς πολλοί λένε πως γεννήθηκε το 1630 ενώ άλλοι λένε το 1700. Πάντως, σχεδόν όλοι, συμφωνούν πως πέθανε κάπου το 1750.
Στα 1700 ο Ζήδρος ανέλαβε πρώτος καπετάνιος στο αρματολίκι του Ολύμπου και Δυτικής Μακεδονίας, που είχε έδρα το Λιβάδι και βρισκόταν στη γραμμή Ολύμπου, Πιερίων και Τιτάρου. Ο Ζήδρος αναγνωρίστηκε ως αρματολός με σουλτανικό φιρμάνι. Διένειμε μικρότερες περιοχές από το αρματολίκι του σε άλλους κλέφτες της περιοχής και σε πρωτοπαλίκαρά του, όπως ο Έξαρχος Τόλιος Λάζος, ο Πάνος Τσάρας, ο Βλαχοθόδωρος και άλλοι. Ειδικότερα, η Πιερία δόθηκε στον Λάζο και ο Πλαταμώνας στον Σύρο, με τα Χάσια να πηγαίνουν στον Βλαχάβα και τα Γρεβενά στον Τόσκα. Μετά τον Ζήδρο, το αρματολίκι διοικήθηκε από τον Πάνο Τσάρα, τον Βλαχοθόδωρο, τους Λαζαίους, τον Γκέγκα και πολλούς άλλους. Μετά το 1740, οι αρματολοί, που μεταπήδησαν στις τάξεις των κλεφτών, έκαναν συντονισμένη επίθεση στην Κάλλιανη, τότε τσιφλίκι στα Σέρβια. Ο καπετάν Ζήδρος από το Λιβάδι ήταν εκ των ανθρώπων που ηγήθηκαν της επιχείρησης αυτής. Αυτή η ομαδική δράση των κλεφτών απέφερε 94 φορτώματα ζώων με πλούσια λεία σε χρήματα.
Κατά την Επανάσταση των Ορλωφικών, ο Ζήδρος και οι υπόλοιποι κλέφτες συγκρούστηκαν ξανά με τους Οθωμανούς και κατέφυγαν στο Αιτωλικό, όπου πολιορκούνταν επί τρεις μήνες και υπέφεραν από τις κακουχίες. Επέστρεψαν όμως στον Όλυμπο, στα Πιέρια και στο Βέρμιο, και μετά τη Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774) αμνηστεύτηκαν. Ο Ζήδρος επέστρεψε στο Λιβάδι και έφερε τον τίτλο «Έξαρχος του Ολύμπου και της Δυτικής Μακεδονίας».
Ο Πάνος Ζήδρος πέθανε από φυσικό θάνατο, περί το 1750. Κληρονόμος στο αρματολίκι θα ήταν ο γιος του, Φώτης, ωστόσο ο πατέρας του όρισε τους κηδεμόνες του, τον Πάνο Τσάρα από την Ελασσόνα και τους Γκέγκα και Βλαχοθόδωρο από το Λιβάδι, να έχουν περισσότερη εξουσία. Αυτό έγινε γιατί ο Πάνος Ζήδρος θεωρούσε ότι ο γιος του ήταν ανίκανος να διοικήσει το αρματολίκι. Ο Φώτης δολοφονήθηκε και το αρματολίκι ανέλαβε ο Πάνος Τσάρας, ο πατέρας του περίφημου Νικοτσάρα.
Του Ζήδρου (Κλέφτικο τραγούδι) https://youtu.be/KSRrVHyLXpo?is=EhrYVnpn1UZU-9kBΠαραδοσιακό τργούδι Από τον πολιτιστικό σύλλογο Μεταμόρφωσης Κοζάνης.
Ο αγώνας της ΕΟΚΑ ήταν, ακόμα και στα ψευδώνυμα των
αγωνιστών της, μια αναβίωση των εθνικών αγώνων των Ελλήνων και προ πάντων του Εικοσιένα. Ο Γρηγόρης Αυξεντίου, ο οποίος φοίτησε στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού (ΣΕΑΠ) και ως Έφεδρος ΑνθυπολοχαγόςΠεζικού υπηρέτησε στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα επέλεξε το ψευδώνυμο "ΖΗΔΡΟΣ", προς τιμήν του θρυλικού αρματολού της Πίνδου Πάνου Ζήδρου ή Ζήτρου, που με την ανδρεία του είχε φυλάξει για χρόνια ελεύθερη την Ελασσόνα από τους Τούρκους στο 18ο αιώνα.
Η Ανατολική Ρωμυλίαήταν μια αυτόνομη περιοχή (όμπλαστ στα Βουλγαρικά, βιλαέτ στα τουρκικά) της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που δημιουργήθηκε το 1878 από τη Συνθήκη του Βερολίνου και καταργήθηκε de factoτο 1885, οπότε ενοποιήθηκε με το Πριγκιπάτο της Βουλγαρίας, επίσης υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου. Συνέχισε να είναι de jureΟθωμανική επαρχία μέχρι το 1908, οπότε η Βουλγαρία ανακηρύχτηκε ανεξάρτητη. Οι Βούλγαροι αποτελούσαν πλειοψηφία του πληθυσμού στην Ανατολική Ρωμυλία, αλλά υπήρχαν σημαντικές τουρκικές και ελληνικές μειονότητες. Η Ανατολική Ρωμυλία αποτελείτο από έξι συνολικά διαμερίσματα (σαντζάκια). Πρωτεύουσά της Ανατολικής Ρωμυλίας ήταν η Φιλιππούπολη (Πλόβντιβ, στα βουλγαρικά).
Οι Έλληνες κάτοικοι της Ανατολικής Ρωμυλίας ήταν συγκεντρωμένοι στα παράλια της Μαύρης Θάλασσας, όπου αποτελούσαν σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού, καθώς και σε ορισμένες πόλεις στο εσωτερικό, όπως στη Φιλιππούπολη, όπου σχημάτιζαν σημαντική μειονότητα. Σύμφωνα πάντα με την επαρχιακή απογραφή του 1884, η εθνοτική σύνθεση της Αν. Ρωμυλίας ήταν η εξής:
Εθνότητα(απογραφή 1884)
Πληθυσμός
Ποσοστό
Βούλγαροι
681.734
70,0%
Τούρκοι
200.489
20,6%
Έλληνες
53.028
5,4%
Ρομά
27.190
2,8%
Εβραίοι
6.982
0,7%
Αρμένιοι
1.865
0,2%
Σύνολο
975.030
100%
Η Ανατολική Ρωμυλία είναι περιοχή της Βόρειας Θράκης και όχι το αντίθετο. Σε ολόκληρη την περιοχή ζούσαν πάνω από 300.000 Έλληνες πριν το 1900. Την περίοδο 1878-1885 που η Ανατολική Ρωμυλία ήταν αυτόνομη, η υπόλοιπη Βόρεια Θράκη ήταν μοιρασμένη στη Βουλγαρία και την Τουρκία. Σημαντικές εστίες του Ελληνισμού ήταν η περιοχή της Φιλιππούπολης με πολλές πόλεις και χωριά, το Ορτάκιοϊ και το Χάσκιοϊ, τα χωριά της περιοχής (Επαρχία) Καβακλίου, τα μαυροθαλασσίτικα παράλια από την Αγαθούπολη έως και τον Άσπρο, η περιοχή της Βάρνας και Καβάρνας, το Ρούσε, το Ντόμπριτς και πολλά άλλα.
Για λόγους μυστικότητας οι αξιωματικοί του ελληνικού στρατού χρησιμοποίησαν διαβατήρια με ψευδή στοιχεία για να μην γίνον αντιληπτοί από τις τουρκικές αρχές. Ο Παύλος Μελάς συγκεκριμένα επέλεξε το όνομα «Ζέζας», το οποίο στα αρβανίτικα σημαίνει «μαύρος» ή «μελαχρινός» και το οποίο είχε δώσει στον Μελά ο Αλ. Κοντούλης, που μιλούσε τη γλώσσα.
"Λάζαρος Μαύρος"
(Αμπτουλάχ Οτσαλάν)
Ο ηγέτης του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος (PKK) συνελήφθη το 1999 στην Κένυα έχοντας μαζί του κυπριακό διαβατήριο (βλπ. φωτό). Ο Οτσαλάν βρισκόταν προηγουμένως στην Ελλάδα από όπου και τον έδιωξε η ελληνική κυβέρνησς.
Χριστάκης Ζόππος
(Αλέξανδρος Παναγούλης)
Ο Παναγούλης υπηρετούσε στο 85ο Σύνταγμα Πεζικού, στη Βέροια, όταν αποφάσισε να λιποτακτήσει από το στράτευμα και να ετοιμάσει αντιδικτατορική του δράση. Για να διαφύγει της σύλληψης ζήτησε από την Κύπριο φοιτητή Χριστάκη Ζόππο να του δώσει το διαβατήριο του.
Ο Παναγούλης πέταξε για Κύπρο με το διαβατήριο του Ζόππου. Όταν όμως ο Ζόππος δήλωσε στις αρχές ότι "έχασε" το διαβατήριό του, οι άρχες κατάλαβαν ότι ο λιποτάκτης Παναγούλης βρισκόταν στην Κύπρο.
"Μάριος Αντρέου"
(Αλέξανδρος Παναγούλης)
Ο Παναγούλης αφού κατέληξε για λίγο στο σπίτι του πατέρα του Ζόππου στην Πάφο ήρθε σε επαφή με άλλους Κυπρίους που ήταν πρόθυμοι να τον βοηθήσουν στον αγώνα του. Παράλληλα οι ελληνικές αρχές ζήτησαν από τις κυπριακές να βρουν και να συλλάβουν το λιποτάκτη Παναγούλη. Όταν ο Μακάριος έμαθε ότι ο Παναγούλης κρυβόταν στην Κύπρο διέταξε τον Γιωρκάτζη να τον βρει και να του δώσει "λεσέ πασέ" για φύγει από την Κύπρο. Ο Γιωρκάτζης όμως αποφάσισε όχι μόνο να τον βοηθήσει να διαφύγει από την Κύπρο αλλά και να τον συνδράμει έμπρακτα στο παράτολμο σχεδιό του να δολοφονήσει τον Γ. Παπαδόπουλο. Έτσι μετά από εξάμηνη παραμονή στην Κύπρο ο Παναγούλης φεύγει με κυπριακό διαβατήριο για Ιταλία σαν "Μάριος Αντρέου".
"Μιχάλης Οικονόμου"
(Αλέξανδρος Γιωτόπουλος)
Ο Γιωτόπουλος, κατά τη διάρκεια της δράσης του ως ηγετικό στέλεχος της τρομοκρατικής οργάνωσης «17 Νοέμβρη», χρησιμοποιούσε πλαστά έγγραφα για να κρύβει την ταυτότητά του. Κατά τη σύλληψή του το καλοκαίρι του 2002, διαπιστώθηκε ότι έφερε πλαστή ταυτότητα με το όνομα Μιχαήλ Οικονόμου. Ο Γιωτόπουλος χρησιμοποιούσε τα πλαστά αυτά στοιχεία (Μιχαήλ Οικονόμου) για τις καθημερινές του συναλλαγές, ακόμη και για να ψηφίζει. Οι μήτρες για την κατασκευή των πλαστών εγγράφων βρέθηκαν σε γιάφκα της οργάνωσης
Οι μεγαλύτερες εθνικές τραγωδίες και δυστυχήματα από ιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας
Η Κύπρος έχει βιώσει πολλές τραγωδίες, με κάποιες να παραμένουν ανεξίτηλες στη μνήμη του λαού.
Ο βομβαρδισμός της Τηλλυρίας τον Αύγουστο του 1964 ήταν μια βίαιη στρατιωτική επιχείρηση της Τουρκίας κατά τη διάρκεια των διακοινοτικών ταραχών, με εκτεταμένη χρήση βομβών ναπάλμ. Η επίθεση προκάλεσε 55 θανάτους (στρατιώτες και πολίτες) και 125 τραυματισμούς, μετά από συμπλοκές της νεοσυσταθήσας Εθνικής Φρουράς με τουρκοκυπριακές ένοπλες ομάδες στα Κόκκινα. Οι πρώτοι που δέχθηκαν τα πυρά της τουρκικής αεροπορίας ήταν το πλήρωμα της ακταιωρού «Φαέθων» στον όρμο του Ξερού, στις 8 Αυγούστου. Επτά Έλληνες ναυτικοί (2 υπαξιωματικοί και 5 ναύτες) έχασαν τη ζωή τους κατά την άνιση μάχη.
Το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974: Οι νεκροί του Πραξικοπήματος αγγίζουν τους 90 και οι απώλειες και από τις δύο πλευρές ήταν περίπου ίσες.
Η Τουρκική Εισβολή του 1974:Η μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία της Κύπρου. Περίπου 5000 Ε/κ έχασαν την ζωή τους εκ των οποίων 1619 δηλώθηκαν ως αγνοούμενοι. 200.000 δηλ. περίπου το 1/3 του συνολικού πληθισμού υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τις πατρογονικές τους εστίες. Το 37% του εδάφους να βρίσκεται έκτοτε υπό τουρκική κατοχή με 40.000 τουρκικά στρατεύματα να βρίσκονται στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού. Εκατοντάδες χιλιάδες έποικοι από την Ανατολία εγκαταστάθηκαν εκεί αλλάζοντας πλήρως τη δημογραφική δομή του νησιού. Εκδίωξη και τελευταίων ηρωικών εγκλωβισμένων.
Επιχείρηση Νίκη είναι η κωδική ονομασία που δόθηκε σε μυστική στρατιωτική αποστολή της Ελλάδος την 21η προς 22η Ιουλίου 1974 προς την Κύπρο με σκοπό την αερομεταφορά καταδρομέων στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας. Λόγω όμως της μη έγκυρης ενημέρωσης του αεροδρομίου τα πρώτα αεροπλάνα δέχθηκαν τα φίλια πυρα με αποτέλεσμα 4 αεροπόροι και 28 καταδρομείς να χάσουν την ζωή τους ενώ τραυματίες καταδρομείς ήταν 9.
Η δολοφονίες των Ισαάκ (11/8/1996) και Σολωμού (14/8/1996): ΟΤάσος Ισαάκ (24 ετών) ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου από Τούρκους εθνικιστές στη νεκρή ζώνη. Ο Σολωμός Σολωμού (26 ετών) ξάδερφος του Ισαάκ, δολοφονήθηκε εν ψυχρώ ενώ προσπαθούσε να κατεβάσει την τουρκική σημαία.
Η πτώση του ελικοπτέρου Bell 206 της Εθνικής Φρουράς στις 10 Ιουλίου 2002 κοντά στο χωριό Κούκλια της Επαρχίας Πάφου, από το οποίο ανασύρθηκε νεκρός ο αρχηγός της Εθνικής Φρουράς αντιστράτηγος Ευάγγελος Φλωράκης, ο Διοικητής της Αεροπορίας Στ. Δεμένεγας και τρεις ακόμη αξιωματικοί.
Η Πτήση 522 των Κυπριακών αερογραμμών Helios Airways ήταν ένα Boeing 737-31S που συνετρίβη στις 14 Αυγούστου2005 στις 12:03 ώρα Ελλάδας σε λοφώδη περιοχή πλησίον του Γραμματικού Αττικής. Συνολικά οι 115 επιβάτες και τα 6 μέλη του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους.
19 Αυγούστου 2005 – Επτά Κύπριοι νεκροί από την ανατροπή μικρού λεωφορείου στο Σαρμ Ελ Σέιχ.
Η έκρηξη στη ναυτική βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» σημειώθηκε την 11η Ιουλίου 2011 στο Μαρί. Η έκρηξη σημειώθηκε σε εμπορευματοκιβώτια με πολεμικό υλικό, τα οποία είχαν κατασχεθεί από πλοίο το 2009 και φυλάγονταν στην ναυτική βάση. Από την έκρηξη 13 άνθρωποι έχασαν την ζωή τους και 63 τραυματίστηκαν ενώ καταστράφηκε και ο γειτονικός ηλεκτροπαραγωγός σταθμός. Η οικονομική επιβάρυνση στην Κύπρο ήταν αρκετά σημαντική.
Ο όρος αναφέρεται στην οργανωμένη άσκηση βίας από το ΕΑΜ (που κατευθυνόταν κυρίως από το ΚΚΕ) και από τις ένοπλες οργανώσεις του, τον ΕΛΑΣ στην ύπαιθρο και την ΟΠΛΑ στα αστικά κέντρα, την περίοδο της Κατοχής, της Εθνικής Αντίστασης και των Δεκεμβριανών και μέχρι την επικράτηση των ελληνικών κυβερνητικών δυνάμεων, ιδιαίτερα από τα μέσα του 1943 έως τις αρχές του 1945.
Αλίκη Βουγιουκλάκη
Δεκέμβριο του 1943, ο πατέρας της Ιωάννης Βουγιουκλάκης, ο οποίος ήταν Νομάρχης, συνελήφθη από τον ΕΛΑΣ, κρατήθηκε όμηρος μαζί με άλλους 64 και την 31 Δεκεμβρίου εκτελέστηκε. Πηγή:
Ζωή Λάσκαρη
Ήταν η μοναχοκόρη του στρατιωτικού Δημητρίου Κουρούκλη, ο οποίος σκοτώθηκε από τον ΕΛΑΣ το 1943, δηλαδή όταν η Λάσκαρη ήταν οκτώ μηνών. Η μητέρα της σκοτώθηκε και αυτή κατά την διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου το 1948, όταν ίδια ήταν έξι ετών. Πηγή:
Δημήτρης Μαλαβέτας
Ο πατέρας του ηθοποιού και σκηνοθέτη Δημήτρη Μαλαβέτα, Θωμάς Μαλαβέτας, δημοσιογράφος, εκδότης εφημερίδων και συγγραφέας, δολοφονήθηκε από τους κομμουνιστές στις 12 Δεκεμβρίου του 1944. Πηγή:
Νίκος Γκατζογιάννης
Η μητέρα του Ελένη Γκατζογιάννη εκτελέστηκε από το ΔΣΕ αφού κατηγορήθηκε για την οργάνωση φυγάδευσης των τεσσάρων παιδιών της και συγγενών της ενάντια στη τότε πολιτική του ΔΣΕ. Πηγές:
Ελένη Παπαδάκη
Το βράδυ της 21ης Δεκεμβρίου 1944, συνελήφθη από μέλη της Εθνικής Πολιτοφυλακήςκατά την διάρκεια των Δεκεμβριανών. Μετά από σύντομο δίκη - παρωδία, καταδικάστηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε.Πηγή:
Ανδρέας Μακέδος
Ο θεατρικός επιχειρηματίας Ανδρέας Μακέδος -ο άνθρωπος που έστησε την ελληνική επιθεώρηση στα χρόνια του Μεσοπολέμου-, στα Δεκεμβριανά είχε την τύχη της Ελένης Παπαδάκη και μάλιστα το άψυχο σώμα του βρέθηκ στον ίδιο ομαδικό τάφο με την σπουδαία ηθοποιό.
Φαίνη Ξύδη
Στις 11 Δεκεμβρίου 1944 κι ενώ η αθλήτρια της αντισφαίρισης Φαίνη Ξύδη βρισκόταν στο πατρικό σπίτι της στην Κηφισιά με τον μητριό της Αντώνιο Κριεζή, τη μητέρα της Αλεξάνδρα και την αδελφή της Ρωξάνη, απήχθησαν από Ελασίτες. Ένα μήνα μετά, στη Συκάμινο κοντά στον Ωρωπό, δολοφονήθηκαν ο Αντώνιος Κριεζής και η Φαίνη. Πηγή:
Ιωάννης Θεοφανόπουλος
Τον Δεκέμβριο του 1944 ΕΛΑΣίτες απαγάγουν από την οικία του τον Πρύτανη του Μετσόβιου Πολυτεχνείου Ι. Θεοφανόπουλο. Την 12 Ιανουαρίου 1945 αφού τον πέρσαν από λαϊκό δικαστήριο τον απογυμνώνουν και τον εκτελούν μαζί με άλλες προσωπικότητες (Σπύρος Τρικούπης, Στ. Κορυζής, Γ. Κερασιώτης κ.ά.). Άλλοι δύο καθηγητές του ΕΜΠ δολοφονήθηκαν την ίδια περίοδο (Γ. Σαρρόπουλος, Σ. Κορώνης). Πηγή:
Ιερέας Γεώργιος Σκρέκας
Μεγάλη Παρασκευή, 11 Απριλίου 1947. Εκείνη την ημέρα τον σταύρωσαν ζωντανό. Τον πυροβόλησαν στο μέτωπο και στους κροτάφους, του έβγαλαν τα μάτια, ενώ τον λόγχισαν στην δεξιά πλευρά. Όταν ξεψύχησε, τον πέταξαν σε μια χαράδρα και τον σκέπασαν με πέτρες και κλαδιά. Πηγή:
Δημήτριος Ψαρρός
Ηγετική μορφή της Εθνικής Αντίστασης (1941-44), συνιδρυτής της σοσιαλδημοκρατικής αντιστασιακής οργάνωσης ΕΚΚΑ και αρχηγός του συντάγματος 5/42. Δολοφονήθηκε στις 17 Απριλίου του 1944 από τονΕΛΑΣ. Πηγή:
Υπόθεση Μαραθέας
Τη νύχτα της 9ης Ιουλίου 1942 ο Κλάρας δολοφονεί τον Νίκο Μαραθέα.Επιπλέον, απήγαγε τον δεκατετράχρονο γιο του και τον γιο του επιστάτη, ζητώντας από τη χήρα του Μαραθέα την καταβολή λύτρων. Παρά τη ρητή διαταγή του Σιάντου,η οποία έγινε γνωστή στον Βελουχιώτη, ο γιος του Μαραθέα είχε φονευθεί. Πηγή:
Υπόθεση Πολκ
Τζορτζ Πολκ, Αμερικανός δημοσιογράφοςστη μεταπολεμική περίοδο του οποίου η δολοφονία συγκλόνισε την Ελλάδα και είχε τεράστιες διεθνείς προεκτάσεις. Πίσω από την δολοφονία του Πολκ κρυβόταν το ΚΚΕ. Πηγή:
«Εγώ πεθαίνω· όμως εσείς να είστε μονοιασμένοι και να βαστήξετε την πατρίδα».
Ο Καραϊσκάκης έγινε περισσότερο γνωστός μετά την ενηλικίωσή του. Νεαρός έπεσε στα χέρια του Αλή Πασά και αρχικά υπηρέτησε στην αυλή του και τον ακολούθησε στην εκστρατεία του κατά του πασά Πασβάνογλο στη Βουλγαρία. Στη εκστρατεία εκείνη ο Καραϊσκάκης αιχμαλωτίσθηκε από τις δυνάμεις του Πασβάνογλου και κρατήθηκε για κάποιο χρόνο. Στη συνέχεια επέστρεψε στην αυλή του Αλή Πασά. Το καλοκαίρι του 1820 όταν πολιορκήθηκε ο Αλή Πασάς από τα σουλτανικά στρατεύματα, ο Καραϊσκάκης παρέμεινε μαζί του και αγωνίστηκε υπέρ του. Αργότερα, όμως, προσχώρησε στους πολιορκητές, αλλά γρήγορα απομακρύνθηκε και από αυτούς.
Κατά τους πρώτους μήνες του 1821 προσπάθησε να εξεγείρει σε επανάσταση κατά των Τούρκων την περιοχή της Βόνιτσας, στην αρχή ανεπιτυχώς, διότι οι προύχοντες της περιοχής θεωρούσαν πως δεν ήταν ακόμη κατάλληλος χρόνος. Στη συνέχεια πήγε στα Τζουμέρκα, όπου ύψωσε τη σημαία της Επανάστασης, η οποία διαδόθηκε πολύ γρήγορα στις όμορες επαρχίες και από εκεί στο Μακρυνόρος όπου και συμμετείχε ο ίδιος στις γενόμενες εκεί συμπλοκές.
Στα πρώτα χρόνια της Επανάστασης θα βρεθεί στα Άγραφα δίπλα στον θείο του Γώγω Μπακόλα και το Γιαννάκη Ράγκο με τον οποίον όμως θα έρθει σε εντονη προστριβή αφού αξίωνε και αυτός την αρχηγία των Αγράφων. Η πρώτη σημαντική νίκη του οπλαρχηγού Γεώργιου Καραϊσκάκη, δόθηκε στονΆη Βλάση, όπου με 800 περίπου άνδρες εμπόδισαν τις δυνάμεις του Κιουταχή να διέλθουν μέσω των Αγράφων στο πολιορκούμενο Μεσολόγγι. Η νίκγ αυτή έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην εδραίωση της φήμης του Καραϊσκάκη και είχε αποφασιστική σημασία για τη στάση του εντός του επαναστατικού αγώνα των Ελλήνων και στην μετέπειτα ανάδειξή του σε έναν από τους κύριους πρωταγωνιστές της.
Ο Καραϊσκάκης ζήτησε επίμονα να διορισθεί αρχηγός των ελληνικών όπλων της επαρχίας των Αγράφων. Αλλά ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος δεν δέχθηκε προκρίνοντας ως καταλληλότερο τον Ράγκο. Μάλιστα τα πράγματα οδηγήθηκαν στα άκρα όταν ο Μαυροκορδάτος κατηγόρησε τον Καραϊσκάκη ότι είχε στείλει επιστολή στον Ομέρ Βρυώνη με την οποία τκυ υποσχόταν να του παραδώσει το Μεσολόγγι και το Αιτωλικό. Τελικά στις 25 Ιουνίου 1824 η Κυβέρνηση του αναγνώρισε όλους τους βαθμούς και τα αξιώματά του.
Αμέσως μετά την αποκατάστασή του διατάχθηκε από την Κυβέρνηση να εκστρατεύσει στην Ανατολική Στερεά επικεφαλής 300 μισθοφόρων. Επίσης, χωρίσθηκε και η περιοχή των Αγράφων σε δύο τμήματα και το μεν ανατολικό αποδόθηκε στον Καραϊσκάκη, το δε δυτικό στον Γιαννάκη Ράγκο.
Στα τέλη όμως του 1824 ο Καραϊσκάκης έλαβε μέρος μαζί με τον Κίτσο Τζαβέλλα και άλλους Ρουμελιώτες στον δεύτερο εμφύλιο πόλεμο. Στις αρχές του Μαΐου του 1825 ο Καραϊσκάκης επανέρχεται στη Στερεά και κατά τα μέσα του καλοκαιριού βρίσκεται σε πλήρη δράση διορισμένος ως γενικός αρχηγός όλων των εκτός Μεσολογγίου ελληνικών στρατευμάτων. Αντίπαλοί του πλέον είναι ο Ιμπραήμ Πασάς της Αιγύπτου στην Πελοπόννησο και ο Κιουταχής. Οι μάχες που μένονται σε όλα τα μέτωπα είναι σκληρές όμως στο τέλος η Πολιορκία της Ακρόπολης και η Μάχη της Αράχωβας θα αποδειχθούν αποφασιστικής σημασίας νίκες για τους Έλληνες.
Στις 23 Φεβρουαρίου 1827 ο Καραϊσκάκης επιστρέφει στην Ελευσίνα αφού είχε ελευθερώσει όλη την Στερεά Ελλάδα, εκτός του Μεσολογγίου, της Βόνιτσας και της Ναυπάκτου. Στις αρχές του Απριλίου του 1827 προσήλθαν και οι, διορισμένοι από τη Συνέλευση της Τροιζήνας, Κόχραν ως "στόλαρχος πασών των ναυτικών δυνάμεων" και Τσωρτς, ως "διευθυντής χερσαίων δυνάμεων", προκειμένου να συνδράμουν τον Αγώνα. Με τους δύο αυτούς ξένους ο Καραϊσκάκης βαθμιαία περιήλθε σε έριδες, τόσο για την τακτική του πολέμου, όσο και κατά την οργάνωση για την κατά μέτωπο επίθεση. Οι διορισμοί των ξένων εκείνων προσώπων υπήρξαν αναμφίβολα το μοιραίο σφάλμα που ανέτρεψε την έκβαση του Αγώνα. Και τούτο διότι προσπαθούσαν να εφαρμόσουν τακτικές οργανωμένου στρατού αγνοώντας τις τακτικές των Ελλήνων, την ψυχολογία τους, αλλά και τις μορφολογικές δυνατότητες της περιοχής, επιζητώντας την έξοδο με κατά μέτωπο επίθεση σε πεδιάδα, επειδή ακριβώς, δεν γνώριζαν το είδος αυτό του πολέμου που επιχειρούσαν μέχρι τότε οι Έλληνες. Έτσι η ανάμιξη αυτών στις πολεμικές ενέργειες με ταυτόχρονες διαταγές του ενός και του άλλου παρέλυσαν τις διαταγές του Καραϊσκάκη. Αυτό οδήγησε τον Αρχιστράτηγο να επεμβαίνει προσωπικά μέχρι αυτοθυσίας σε όλες τις συμπλοκές, ακόμη και τις μικρότερες, ένα ακόμη μοιραίο σφάλμα των περιστάσεων εκείνων. Αντίθετα ο Κολοκοτρώνης του τόνιζε ότι είναι ανάγκη «να σώσει τον εαυτόν του για να σωθεί και η πατρίδα».
Το απόγευμα της 22ας Απριλίου, ακούστηκαν πυροβολισμοί από ένα Κρητικό οχύρωμα. Οι Κρήτες είχαν προκαλέσει τους Τούρκους σε μάχη και καθώς εκείνοι απαντούσαν οι εχθροπραξίες γενικεύτηκαν. Ο Καραϊσκάκης, παρότι άρρωστος βαριά με πυρετό, έφτασε στον τόπο της συμπλοκής. Εκεί μια σφαίρα τον τραυμάτισε θανάσιμα στο υπογάστριο. Ο ήρωας μεταφέρθηκε στο στρατόπεδό του στο Κερατσίνι και αφού μετάλαβε των Αχράντων Μυστηρίων, υπαγόρευσε τη διαθήκη του που ιδιόχειρα υπέγραψε, πέθανε.
Ένας Κύπριος αγωνιστής ονόματι Σταυριανός Ιωάννης από τη Λόφου, περιγράφει στα απομνημονεύματά του, το τέλος του Καραϊσκάκη, υποστηρίζοντας ότι αυτό προήλθε από όχι από τουρκικό βόλι αλλα από ελληνικό χέρι, υπονοώντας δύο Σουλιώτες οπλαρχηγούς.
Ο Καραϊσκάκης https://www.youtube.com/watch?v=xx80VMNx7c8
Στίχοι: Πυθαγόρας
Μουσική: Γιώργος Κριμιζάκης
Εκτέλεση: Γιάννης Πουλόπουλος
Της καλογριούλας γιε, έλα στα όνειρά μας
κι έτσι ματωμένος, πες μας Στρατηγέ
πόσα απέχει ο θάνατος απ’ τη λευτεριά μας
Ωδή στο Γεώργιο Καραϊσκάκη https://youtu.be/YIlSrilFbos?si=DtAuthyhNPHw6QdR Μουσική-Εκτέλεση: Διονύσης Σαββόπουλος
"Εγεννήθηκα εις ένα χωριό Μεγάλη Αναστασίτσα αποδώθε από του Μυστρά προς την Καλαμάτα. Ο προπάππος μου ήτον Προεστός και ο πατέρας μου έφυγε δεκαέξι χρόνων και επήγε με τα στρατεύματα τα Ρούσικα στην Πάρο και ήτον πολεμικός. Τον εσκότωσαν εις την Μονεμβασιά μαζί με έναν αδελφό και μ' έναν κουνιάδο μου. Από ένδεκα χρόνων, μαζί με τον πατέρα μου, έσερνα άρματα. Ετουφέκισα ένα Τούρκο στο Λεοντάρι."
Ο Νικήτας Σταματελόπουλος -όπως είναι και το πλήρες ονοματεπώνυμό του- γεννήθηκε το 1781 στη Μεγάλη Αναστάσοβα (Νέδουσα), ένα μικρό χωριό που βρίσκεται στους πρόποδες του Ταΰγτου, 25 χλμ από την πόλη της Καλαμάτας. Γονείς του ήταν ο Σταματέλος "Τουρκολέκας" αγωνιστής της περιοχής του Λεονταρίου και μητέρα του η Σοφία Δημητρίου Καρούτσου από τον Άκοβο του Λεονταρίου, δευτερότοκη θυγατέρα και αδελφή της γυναίκας του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Το 1805, κατά τον ανηλεή διωγμό των κλεφταρματολών της Πελοποννήσου, ο πατέρας του σκοτώθηκε από τους Τούρκους και ο Νικηταράς ακολούθησε τον θείο του Θ. Κολοκοτρώνη στα Επτάνησα, όπου εντάχθηκε στα Ρωσικά τάγματα και μετέβη στην Ιταλία για να πολεμήσει κατά του στρατού του Ναπολέοντα. Στη συνέχεια επέστρεψε στα Επτάνησα και υπηρέτησε τους Γάλλους, οι οποίοι στο μεταξύ τα είχαν καταλάβει με τη συνθήκη του Τίλσιτ.
Στις 18 Οκτωβρίου 1818, ενώ βρισκόταν στην Καλαμάτα, μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία. Με τον Κολοκοτρώνη και τον Παπαφλέσσα συνέβαλε στην προετοιμασία του Εθνικού Ξεσηκωμού και στις 23 Μαρτίου 1821 μπήκε στην Καλαμάτα μαζί με τους άλλους οπλαρχηγούς. Από την αρχή ενστερνίσθηκε το στρατηγικό σχέδιο του Κολοκοτρώνη για την κατάληψη της Τριπολιτσάς και πήρε μέρος σε όλες τις επιχειρήσεις για την κατάληψη του διοικητικού κέντρο των Οθωμανών στην Πελοπόννησο. Διακρίθηκε στη Μάχη του Βαλτετσίου (12 Μαΐου 1821), ενώ αποφασιστική ήταν η συμβολή του στη Μάχη των Δολιανών (18 Μαΐου 1821), όπου ανέδειξε στο έπακρο τις στρατιωτικές του ικανότητες. Επικεφαλής μόλις 600 ανδρών κατανίκησε τον στρατό του Κεχαγιάμπεη που ανήρχετο σε 6.000 άνδρες και σχεδόν τον αποδεκάτισε. Γι' αυτόν τον πραγματικό του άθλο, οι συμπολεμιστές του τον ονόμασαν «Τουρκοφάγο». Ο αγωνιστής που συνετέλεσε στην υποχώρηση του Δράμαλη και σύμφωνα με ιστορικές πηγές, έσπασε τρεις ππάλες με τη δύναμη με την οποία χτυπούσε, ενώ στο τέλος της μάχης, το χέρι του «μαρμάρωσε» και δεν μπορούσε να αφήσει την ππάλα! Μέχρι το τέλος του Αγώνα ο Νικηταράς ήταν στην πρώτη γραμμή, πολεμώντας είτε στην Πελοπόννησο είτε στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα, όπου συνεργάστηκε με τον Οδυσσέα Ανδρούτσο και τον Γεώργιο Καραΐσκάκη. Πήρε μέρος στην Άλωση της Τριπολιτσάς (23 Σεπτεμβρίου 1821) και ήταν από τους λίγους αρχηγούς που αρνήθηκε να συμμετάσχει στη διανομή των λαφύρων. Διακρίθηκε στη Μάχη του Αγιονορίου (26-28 Ιουλίου 1822), που αποτελείωσε τη στρατιά του Δράμαλη δύο μέρες μετά τη Μάχη στα Δερβανάκια. Η ανιδιοτέλεια του ανδρός φάνηκε για μία ακόμη φορά, όταν από το πλήθος των λαφύρων της μάχης πείστηκε να δεχθεί ένα πανάκριβο σπαθί, το οποίο αργότερα προσέφερε στον έρανο για την ενίσχυση του Μεσολογγίου. Κατά τη διάρκεια του Εμφύλιου Πολέμου τάχθηκε στο πλευρό του Κολοκοτρώνη, αλλά φρόντισε πάντα να επιδιώκει τον συμβιβασμό και τη συνεννόηση. Μετά την Απελευθέρωση τάχθηκε στο πλευρό του Καποδίστρια κι έγινε ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Κυβερνήτη. Πήρε μέρος στην Δ' Εθνοσυνέλευση του Άργους (1829), ως πληρεξούσιος του Λεονταρίου. Επί Όθωνα κατηγορείται για συνωμοσία κατά του βασιλιά και φυλακίζεται στην Αίγινα το 1839. Ήταν μεταξύ εκείνων οι οποίοι «κυνηγήθηκαν» μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια. Άλλωστε, το κατηγορητήριο αφορούσε και στον αδελφό του πρώτου Κυβερνήτη, Γεώργιο Καποδίστρια. Κατόπιν της «απειλητικής επέμβασης του Μακρυγιάννη» ο Νικηταράς αποφυλακίζεται μετά από σχεδόν δύο χρόνια.
Το 1843, όταν ο Όθωνας αναγκάζεται να δώσει σύνταγμα στην Ελλάδα, του απονέμεται ο βαθμός του υποστράτηγου μαζί με μία πενιχρή σύνταξη.... Το μοναδικό λάφυρο του από τον πόλεμο, ένα αδαμαντοστόλιστο, δαμασκηνό σπαθί που συναγωνιστές του τον έπεισαν να πάρει το είχε προσφέρει σε έρανο που είχε κάνει η προσωρινή κυβέρνηση της Ύδρας για να αρματώσει τον ελληνικό στόλο. Χωρίς περιουσία στην Αρκαδία και στην Αργολίδα, όπου έζησε κάποια χρόνια (στους Μύλους), καταλήγει πάμπτωχος σε ένα ταπεινό σπίτι στην Καστέλλα. Μάλιστα, του δίνεται «άδεια επαιτείας» - ένα είδος ανταμοιβής της ευγνωμονούσας Ελλάδας.
Ο Νικηταράς πεθαίνει σε ηλικία 67 ετών και τάφηκε πλάι στον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη όπως ήταν η επιθυμία του. Τον επικήδειο εκφώνησε ο Νεόφυτος Βάμβας, τον δε επιτάφιο ο Παναγιώτης Σούτσος.
Δρίμακος (μυθικό πρόσωπο, επικεφαλής μιας ομάδας πρώην δούλων.)
Αριστομένης (Αρχηγός και ήρωας των Μεσσηνίων κατά το Β’ Μεσσηνιακό Πόλεμο685 π.Χ. - 668 π.Χ. εναντίο των Σπαρτιατών)
Ονήσιλος (Βασιλιάς της Σαλαμίνας της Κύπρου, που έζησε κατά τα τέλη του 6ου και τις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ.. Επαναστάτησε εναντίον του αδελφού του, φιλόπερσου βασιλιά Γόργου και όταν κατάφερε να τον εκθρονίσει, ηγήθηκε όλων των Κυπρίων (πλην των Αμαθούσιων) σε επανάσταση ενάντια στους Πέρσες (499 π.Χ.)
Στην εποχή της βασιλείας στη Αρχαία Ρώμη οι πληβείοι αγωνίστηκαν για δύο περίπου αιώνες για να αποκτήσουν πολιτικά δικαιώματα. Η Secessio plebis (αποχώρηση των κοινών θνητών, ή Απόσχιση των Πληβείων) ήταν μια άτυπη άσκηση της εξουσίας από τους πληβείους πολίτες της Ρώμης, παρόμοια με μια γενική απεργία που οδηγείται στα άκρα. Τελικά στις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ. κατόρθωσαν να αναδείξουν μια νέα εξουσία, που εκπροσωπούσαν οι Δήμαρχοι. Οι άρχοντες αυτοί που εκλέγονταν για ένα χρόνο είχαν ως κύριο έργο την προστασία των πληβείων από τις αυθαιρεσίες των πατρικίων.
Γ΄ Μεσσηνιακός Πόλεμος(464 π.Χ.), εξέγερση των Μεσσηνίων και των ειλώτων εναντίον των Σπαρτιατών.
Οι Πόλεμοι των Δουλών ήταν μια σειρά τριών εξεγέρσεων σκλάβων στα τέλη της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας. - Πρώτος Πόλεμος των Δουλών (135-132 π.Χ.) ξεκίνησε στη Σικελία, με επικεφαλής τον Εύνο, έναν πρώην σκλάβο που ισχυριζόταν ότι ήταν προφήτης, και τον Κλέωνα από την Κιλικία. -Δεύτερος Πόλεμος των Δουλών (104-100 π.Χ.) και πάλι στη Σικελία, με επικεφαλής τον Αθηνίωνα και τον Τρύφωνα. -Τρίτος Πόλεμος των Δουλών (73-71 π.Χ.) στην ηπειρωτική Ιταλία, με επικεφαλής τον Σπάρτακο.
Βιρίαθος (Λουζιτανός βοσκός, αρχηγός επαναστάτης εναντίον της ρωμαϊκής κυριαρχίας 147 π. Χ.)
Εκτέλεση: Γιώργος Νταλάρας - Βασιλική Λαβίνα (Το 1980 ενώνεται και στη ζωή με την τραγουδίστρια και συνεργάτιδά του Βασιλική Λαβίνα. Γεννιέται η κόρη τους Ελένη). Από το δισκο "Σεργιάνι στο κοσμο" (1979)
.jpeg)
.jpeg)
