Νίκος Σφυρόερας (1913-1989)

ΝΙΚΟΣ ΣΦΥΡΟΕΡΑΣ  Ναξιώτης λογοτέχνης, λαογράφος, συγγραφέας, ποιητής, δημοσιογράφος και σεναριογράφος. Αδελφός του ιστορικού Βασιλείου Σφυρόερα.

Γεννήθηκε στις 6 Ιανουαρίου 1913 στην Απείρανθο της Νάξου και σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών αλλά και θέατρο στη σχολή της Ελληνικής Σκηνής Κουν-Δεβάρη. Πριν ασχοληθεί με τη λογοτεχνία και τη λαογραφία του τόπου του, άρχισε τη σταδιοδρομία του ως ηθοποιός, στους θιάσους της Μαρίκας Κοτοπούλη και του Καρόλου Κουν. Από τα φοιτητικά του χρόνια εξάλλου ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία, συνεργαζόμενος με εφημερίδες και περιοδικά, και αναλαμβάνοντας τελικώς αρχισυντάκτης του περιοδικού Ελληνική Δημιουργία του Σπύρου Μελά. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής έλαβε ενεργό μέρος στην εθνική αντίσταση, στο πλευρό του ΕΑΜ και για τον λόγο αυτό τιμήθηκε μετά την απελευθέρωση με το Μετάλλιο Ανδρείας του Στρατάρχη Αλεξάντερ «για τη συμβολή του στην απελευθέρωση της Ευρώπης». Επίσης, ήταν ο στιχουργός του ύμνου του ΕΑΜ της Νάξου. Υπήρξε συνεργάτης του Ε.Ι.Ρ. και μετέπειτα του Ε.Ι.Ρ.Τ.. Υπεστήριξε τον απελευθερωτικό αγώνα της Κύπρου (1955-1959) γράφοντας άρθρα και ποιήματα, και παρουσιάζοντας ραδιοφωνικές εκπομπές. Για τη δράση του αυτή τιμήθηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, όταν αυτός έγινε ο πρώτος πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πέθανε στις 17 Σπετεμβρίου 1989 στην Αθήνα.

Η Κωνσταντινιά

https://www.youtube.com/watch?v=COEeV0x11PQ

Ποίηση: Νίκος Σφυρόερας

Μελοποίηση: Γιάννης Γλέζος

Απόδοση: Μιχάλης Βιολάρης

Κώστας Κινδύνης (1932-1998)

Ο στιχουργός Κώστας Κινδύνης γεννήθηκε στο Μιλάνο το 1932. Σε ηλικία δύο ετών ήρθε στην Αθήνα και από νωρίς ασχολήθηκε με τη στιχουργική και την ποίηση, φτάνοντας στη μεγαλύτερη ακμή του στις δεκαετίες του '60 και του '70. Στιχουργός με έντονη δραστηριότητα και αξιόλογη παρουσία συνεργάστηκε με μερικούς από τους σπουδαιότερους συνθέτες, Κουγιουμτζή, Ξαρχάκο, Σπανό,  Γλέζο, Πλέσσα κ.ά. "Να 'χα τη δύναμη", "Πώς να σωπάσω μέσα μου", "Μια φορά μονάχα φτάνει", "Βάλε το κόκκινο φουστάνι", "Εδώ τελειώνει ο ουρανός", "Ελένη του Μάη", "Λαϊκή αγορά" είναι ορισμένα από τα τραγούδια που πρόσφερε η πένα και η ευαισθησία του. Εξέδωσε ποιητικές συλλογές "Δεύτερη γέννηση", "Μετά τα μεταφυσικά", "Αναψηλάφηση " κ.α. Πέθανε σε ηλικία 66 χρόνων χτυπημένος από τον καρκίνο.

Μια φορά μονάχα φτάνει
https://youtu.be/d-zwUhfME9g?si=w4Sfckx6JfCf29EJ

Στίχοι: Κώστας Κινδύνης
Μουσική: Γιάννης Σπανός
Εκτέλεση: Γιάννης Πουλόπουλος

Να 'χα τη δύναμη
https://youtu.be/5ECyWFg8wBc?si=WfgyO3swPll7iwbk

Στίχοι: Κώστας Κινδύνης
Μουσική: Γιάννης Γλέζος
Εκτέλεση: Γιάννης Πουλόπουλος

Βάλε το κόκκινο φουστάνι
https://youtu.be/qOsLuByj86w?si=AvpxywXtuVFTJuV9

Στίχοι: Κώστας Κινδύνης
Μουσική: Σταύρος Κουγιουμτζής
Εκτέλεση: Ελευθερία Αρβανιτάκη

Γιάννης Γλέζος

Ο μουσικοσυνθέτης, τραγουδιστής και πρόεδρος της ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ και της Ενωσης Μουσικοσυνθετών & Στιχουργών Ελλάδος (Ε.Μ.Σ.) Γιάννης Γλέζος είναι ανεψιός του μεγάλου ποιητή Γιάννη Ρίτσου αλλά και του Μανόλη Γλέζου. Είναι ακόμη αδελφός της τραγουδίστριας Δέσποινας Γλέζου. Σπούδασε στην Ανωτάτη Εμπορική Αθηνών, την οποία εγκατέλειψε για χάριν της μουσικής, πρωτοεμφανιζόμενος σε μπουάτ της Πλάκας. Πήρε μαθήματα πιάνου  και θεωρητικών. Προσανατολίστηκε στο λεγόμενο έντεχνο τραγούδι επηρεασμένος από τον Μ. Θεοδωράκη. Στη διάρκεια της Δικτατορίας κατέφυγε στο εξωτερικό (Αγγλία, Γαλλία, Ελβετία, ΗΠΑ). Στη Ν. Υόρκη ανέλαβε τη διεύθυνση της Ελληνικής Λαϊκής Χορωδίας. Στις ΗΠΑ παρακολούθησε μαθήματα σύνθεσης, διεύθυνσης ορχήστρας και φωνητικής. Μετά την πτώση της Δικτατορίας επέστρεψε στην Ελλάδα και συνεργάστηκε με την Μαρίζα Κωχ, τον Γιάννη Πουλόπουλου, την Μαριά Δημητριάδη, την Αλέκα Μαβίλη, τον Μιχάλη Βιολάρη, την Αρλέτα κ.α. Εγραψε Κύκλους τραγουδιών σε στίχους μεγάλων Ελλήνων και ξένων ποιητών (Ρίτσου, Καβάφη, Καρυωτάκη, Ελύτη, Λόρκα, Νερούντα, Χάινε, Χιμένεθ, κ.ά.) με 30 ώς 60 τραγούδια ανά Κύκλο. Πληθωρικός στις εμπνεύσεις του, έχει συνθέσει πολύ περισσότερα από 1.000 τραγούδια. Οι σπουδαιότεροι δίσκοι του: "Η Ελένη του Μάη" (1968), "12 Τραγούδια του Λόρκα" (1969), "Emiliano Zapata" (1971), "Αντόνιο Τόρρες Χερέδια" (1974), "Χαρούμενος Πηγαίνω", "Αυτά που αγαπήσαμε" (1979), "Περιμένοντας τους βαρβάρους" (1979), κ.λπ.

Από έρωτα πεθαίνουν τα κλαρίνα
Στίχοι: Federico G. Lorca
Μουσική-Εκτέλεση: Γιάννης Γλέζος
Από το "12 Τραγούδια του Λόρκα"

Εγώ κι Κατερίνα
Στίχοι Άκος Δασκαλόπουλος
Μουσική: Γιάννης Γλέζος
Εκτέλεση: Μιχάλης Βιολάρης

Αρχίλοχος (περ. 680-630 π.Χ.)

O αρχαίος λυρικός ποιητής Αρχίλοχος έζησε τον 7ο αιώνα μεταξύ του 680 και 630 π.Χ. Γεννήθηκε στη Πάρο και γνώρισε τη μεγαλύτερη του ακμή περίπου το 650 π.Χ.. Συνέθεσε ελεγείες, ύμνους και ποιήματα σε ιαμβικό και τροχαϊκό μέτρο. Θεωρείται ο δημιουργός του λόγιου ιάμβου και της χρήσης του με σκοπό τη σάτιρα. Από το ακρωτηριασμένο έργο του μπορούμε να σχηματίσουμε μια εικόνα για τον ποιητή, είναι κρίμα όμως που δεν μας σώθηκαν περισσότεροι στίχοιν του. Αυτοί που έχουμε, και που μας επιτρέπουν μια άνετη πρόσβαση στο έργο του, μόλις που ξεπερνούν τους 200 στίχους. Από τα άλλα αποσπάσματα έχουμε μόνο σπαράγματα στίχων, λέξεις ή μικρές φράσεις. 

Ο πατέρας του, Τελεσικλής, καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια και υπήρξε αρχηγός της αποικιστικής εκστρατείας στη Θάσο. Από αυτόν κληρονόμησε το ριψοκίνδυνο χαρακτήρα και το θαρραλέο αποικιστικό πνεύμα. Μητέρα του ήταν η δούλα Ενιπώ. Έζησε πολυτάραχη ζωή και αναγκάστηκε να γίνει μισθοφόρος. Πολέμησε στην Ιωνία, στη Θράκη, στη Μακεδονική Τορώνη και στην Εύβοια. Σκοτώθηκε πολεμώντας τους Νάξιους, χωρίς να γνωρίζουμε ακριβώς αν ο Νάξιος Κόρακας τον σκότωσε στη Νάξο ή στην αποικία της,

Ο Αρχίλοχος είναι μάλλον ο πρώτος Ευρωπαίος ποιητής που έστρεψε την ποίηση στον εσωτερικό άνθρωπο, αποσπώντας την από τις ατέρμονες περιπλανήσεις του έπους στη μυθική παράδοση και στις ευκλεείς πράξεις των ηρώων. Είναι ο πρώτος ποιητής που κατόρθωσε να αποδεσμευθεί από την τεράστια ποιητική κληρονομία του επικού κόσμου, ενώ βρισκόταν άμεσα κάτω από την επίδραση του –χρονικά και ποιητικά. Με τον Αρχίλοχο έχουμε την πρώτη αποφασιστική τομή στην αρχαία ποίηση. Οι στίχοι του απηχούν και εκφράζουν βιώματα της προσωπικής ζωής του και των περιπετειών του. Στην ποίηση του μιλά με ειλικρίνεια, χωρίς επιφυλάξεις και χωρίς να υπολογίζει την καλή γνώμη του κόσμου και την υστεροφημία. Χλευάζει και σκώπτει, επικρίνει και αποδοκιμάζει και κινείται πέρα και έξω από σκοπιμότητες και συμβατικότητες. Γνωρίζει καλά ότι τα ανθρώπινα πράγματα είναι αβέβαια και ασταθή και ότι στον κόσμο των ανθρώπων όλα μεταβάλλονται διότι ο άνθρωπος καταδυναστεύεται από πανίσχυρες δυνάμεις, που είναι πάνω και έξω από αυτόν. Η μόνη δυνατότητα που έχει ο άνθρωπος είναι όχι να αποφύγει τα κακά αλλά να τα αντέξει. Αυτή η αντίληψη του ποιητή για την ανημποριά του ανθρώπου είναι διάχυτη σε πολλούς στίχους του. Ο Αρχίλοχος, όταν μιλά για τον έρωτα, μιλά πάντοτε για τον άτυχο έρωτα, που δεν τον παρουσιάζει περιγραφικά, αλλά ως έντονο και οδυνηρό βίωμα.

Ψυχή μου
Απόδοση στα Νέα Ελληνικά: Εύα Λίττινα
Εκτέλεση: Γιάννης Γλέζος

Σόλων ο Αθηναίος (περ. 639 - 559 π.Χ.)

Ο αρχαίος Αθηναίος νομοθέτης, φιλόσοφος και ποιητής Σόλων ανήκε σε πλούσια και αριστοκρατική οικογένεια που απέδιδε την καταγωγή της στη γενιά του μυθικού βασιλιά της Αθήνας Κόδρου. Ο Σόλων έχασε την περιουσία του, στράφηκε προς το εμπόριο και ταξίδεψε στην Αίγυπτο και τη Μ. Ασία. Επωφελούμενος από τα ταξίδια του αυτά μελέτησε ξένους πολιτισμούς και νόμους, καθώς και τον πολιτικοοικονομικό βίο των άλλων χωρών. Τα εφόδια που απέκτησε τα χρησιμοποίησε αποτελεσματικά για την κοινωνική και οικονομική ανόρθωση της πατρίδας του και έτσι κατόρθωσε να αναδειχτεί στο σπουδαιότερο άνδρα της εποχής του και ήταν και ένας από τους επτά σοφούς της αρχαίας Ελλάδας.

Την εμπιστοσύνη του λαού την κέρδισε πρώτα με το ποιητικό του έργο, αφού προσποιούμενος τον τρελό συνέθεσε μία ελεγεία με τίτλο «Σαλαμίς», στην οποία προέτρεπε τους Αθηναίους να ανακτήσουν το επίνειο τους, την Σαλαμίνα. Διότι τόσος ήταν ο πόνος των Αθηναίων για το αγαπημένο τους νησί που απαγορευόταν στους πολίτες ακόμη και η συζήτηση περί της Σαλαμίνας. Από την ελεγεία αυτή σώζονται μόνο οκτώ στίχοι. Ο Σόλων έγραψε επίσης πολιτικές ελεγείες, από τις οποίες έχουμε μεγαλύτερα αποσπάσματα. Σε αυτές εκφράζει τα πολιτικά του φρονήματα και αντανακλά τη φιλοπατρία του και την αγάπη του προς τη δικαιοσύνη. Οι ελεγείες του ονομάστηκαν «γνωμικές», επειδή περιέχουν πολλές γνώμες. Με τους φλογερούς του στίχους επηρέασε την αθηναϊκή κοινή γνώμη, συμβουλεύοντας, ενθαρρύνοντας και ενθουσιάζοντας τους Αθηναίους. Στα ποιήματά του έκανε τη διαπίστωση ότι η κακοδαιμονία της πόλης και οι φιλονικίες οφείλονται στον αγώνα των τάξεων, λόγω και του ότι οι Αθηναίοι πολίτες έχαναν την ελευθερία τους εξαιτίας χρεών, και υποσχόταν τη θεραπεία του κακού. Γι' αυτό οι Αθηναίοι τον επέλεξαν ως νομοθέτη, για να αποκαταστήσει την ειρήνη με τη μεταβολή των θεσμών.

Ως συνέπεια βίαιης και μακροχρόνιας εξέγερσης των πολιτών ενάντια στους ευγενείς, ο Σόλων κλήθηκε κοινή συναινέσει των αντιμαχόμενων μερών. Τα νομοθετικά του μέτρα ήταν πολύ τολμηρά, αλλά και δραστικά και αντικατοπτρίζουν το μέγεθος της κρίσης που κλήθηκαν να θεραπεύσουν. Το νομοθετικό έργο του Σόλωνα περιελάμβανε πρώτα μέτρα επανόρθωσης της υπάρχουσας κατάστασης, πολιτειακές μεταρρυθμίσεις που αφορούσαν στο πολιτικό σώμα, στη λαϊκή κυριαρχία και στα δικαστήρια, καθώς και νομοθετήματα σε συγκεκριμένους τομείς. Επιδίωξη του Σόλωνα ήταν τέλος να καταστούν όλοι οι πολίτες συνυπεύθυνοι για την τήρηση των νόμων και την καταστολή παρανομιών. Οι νόμοι του δημοσιεύτηκαν ίσως το 592/1 π.Χ. καταγραμμένοι σε ξύλινες τετράγωνες στήλες, οι οποίες στένευαν προς τα πάνω και στρέφονταν γύρω από άξονα, γι' αυτό και ονομάστηκαν "άξονες" ή "κύρβεις". Η νομοθεσία του απέκτησε φήμη και επέδρασε θετικά στην εξέλιξη του δικαίου αλλά και στην κοινωνική, οικονομική, πολιτική και πολιτειακή εξέλιξη της Αθήνας. Ο Σόλων, για να αποφύγει μεταβολές της νομοθεσίας του και για να μην αναμειχθεί στην εφαρμογή της, απεδήμησε για δέκα χρόνια. Ο Σόλων κατά τη διάρκεια των δέκα χρόνων της αυτοεξορίας του επισκέφτηκε, μεταξύ άλλων, και το βασιλιά των Σάρδεων Κροίσο, ο οποίος τον ρώτησε αν γνώριζε κανέναν άνθρωπο πιο ευτυχισμένο από αυτόν. Ο Σόλων αφού ανέφερε τρεις περιπτώσεις ευτυχισμένων ανθρώπων, τον συμβούλεψε με το γνωστό: «Μηδένα προ του τέλους μακάριζε». Όταν ξαναγύρισε στην Αθήνα, τη βρήκε σε πολύ καλή κατάσταση χάρη στα δικά του νομοθετικά μέτρα και πέθανε ευτυχισμένος σε βαθιά γεράματα.

Η πόλη και οι Τυράννοι (Σόλων)
https://www.youtube.com/watch?v=d7CNIAE_R9k
Ελεύθερη Απόδοση: Εύα Λίτινα
Εκτέλεση: Γιάννης Γλέζος

 

Βακχυλίδης (518-452π.Χ.)

Ο αρχαίος λυρικός ποιητής Βακχυλίδης έζησε μεταξύ του 518 και 452 π.Χ. στην νήσο Κέα και ήταν ανεψιός του διάσημου ποιητή και επιγραμματοποιού Σιμωνίδη του Κείου. Ο Βακχυλίδης υπήρξε ιδιαίτερα δημοφιλής και στους ελληνιστικούς και μεταχριστιανικούς χρόνους ενώ αναφερόταν και στον Κανόνα των Αλεξανδρινών με τους 9 πιο αξιομνημόνευτους ποιητές της αρχαιότητας. Παρά την ξεχωριστή του γραφή, ανάλαφρη και καλοδουλεμένη, με ιδιαίτερο λεξιλογικό πλούτο και εικονοπλαστική δύναμη, είχε την ατυχία να συγκρίνεται αδιάκοπα με τον θείο του τον Σιμωνίδη αλλά και τον άσπονδο εχθρό του τον Πίνδρο. Άλλωστε είναι γνωστός και ο ανταγωνισμός των θείου και ανεψιού με τον Πίνδαρο ενώ οι Αλεξανδρινοί λόγιοι θεωρούν ότι ο ανταγωνισμός των δύο δημιουργών ήταν τόσο έντονος, ώστε μερικές στροφές του Πίνδαρου αποτελούσαν ουσιαστικά επιθέσεις εναντίον του Βακχυλίδη και του Σιμωνίδη ενώ και φράσεις ή νύξεις του Βακχυλίδη λειτούργησαν σαν ανταπάντηση του, σε μια άτυπη μάχη που κράτησε 30 ολόκληρα χρόνια. Ο Βακχυλίδης ήταν σύγχρονος του Πινδάρου και πολύ νέος πήγε στη Θεσσαλία και στην αυλή των Αλευαδών συνάντησε τον Πίνδαρο. Τον Βακχυλίδη συνέστησε σε πλούσιες οικογένειες της Θεσσαλίας και στον τύραννο της Σικελίας Ιέρωνα, ο Σιμωνίδης. Ο ανταγωνισμός του με τον Πίνδαρο, έφτασε στο αποκορύφωμα του το 476π.Χ. όταν και οι δύο συνέθεσαν Επινίκια για την νίκη του τύραννου Ιέρωνα στους αγώνες της Ολυμπίας. Το 470π.Χ. ο Ιέρωνας ζήτησε από τον Βακχυλίδη να συντάξει νέο Επίνικο για τη νίκη του στα Πύθια, για την οποία συνέταξε αντίστοιχο και ο Πίνδαρος κάνοντας του όμως και παραινέσεις για ανοχή και μετριοπάθεια.  Το 468π.Χ. ο Ιέρωνας νίκησε στους αγώνες της Ολυμπίας και ζήτησε να γράψει τον επίνικο ο Βακχυλιδης και πιθανόν το αντικίνητρο του Ιέρωνα να μην ήταν αποκλειστικά η άσκηση κριτικής από τον Πίνδαρο, αλλά απλώς η προτίμησή του στην πιο γλαφυρή, κατανοητή, προσιτή και απλή γλώσσα που χρησιμοποιούσε ο Βακχυλίδης. Ο Πλούταρχος στο Περι φυγής αναφέρει ότι ο ποιητής εξορίστηκε γισ χρόνια στην Πελοπόννησο χωρίς να γνωρίζουμε όμως ούτε το πότε ούτε το γιατί.
 
Γύρω στο 490π.Χ. φέρεται να έχει αρχίσει να γράφει, αφού συνέθεσε ωδή για τη Δήλο  αλλά και εγκώμιο για ένα συμπόσιο στη Μακεδονία προς τιμή του νεαρού τότε πρίγκιπα Αλέξανδρου του Α΄ του Φιλέλληνα. Υπήρξε εκπρόσωπος της χορικής ποίησης, και ειδικότερα για το έργο του ελάχιστα ήταν γνωστά μέχρι το 1897 όταν και βρέθηκε αναπάντεχα σε αιγυπτιακό τάφο από ιδιώτες μια μούμια που περίειχε ένα μεγάλο κομμάτι παπύρου από το οποίο συνετέθησαν κυρίως από Βρετανούς άλλες 1.382 αράδες του ποιητή και προέκυψαν από αυτόν σχεδόν 6 ολοκληρωμένα έργα και πολλά αποσπασματικά προσφέροντας όχι μόνο γνώσεις για τον ποιητή, αλλά και πάνω από εκατό καινούργιες λέξεις της ελληνικής γλώσσας που μέχρι τότε δεν είχαν μνημονευτεί σε λεξικά.

Τέλος ένα από τα αντιπροσωπευτικότερα έργα του είναι ο παιάνας του για την ειρήνη.

ΕΙΡΗΝΗ
https://www.youtube.com/watch?v=985tOEVN1a0
Ποίηση: Βακχυλίδης (απόδοση Άκος Δασκαλόπουλος)
Μουσική: Μιχάλης Τερζής Απόδοση: Νικόλας Μητσοβολέας

Τίκτει δε τε θνατοίσιν

ειρήνα μεγάλα

πλούτον μελιγλώσσων

τα’ αοιδάν άνθεα...

Τα πλούτη και τα πιο όμορφα

γλυκά τραγούδια

δώρα για τους θνητούς

απ’ τη μεγάλη ειρήνη

Ο ύμνος για την ειρήνη
https://www.youtube.com/watch?v=-SJiNtjccpk
Απόδοση στα νέα Ελληνικά: Εύα Λίτινα
Εκτέλεση: Γιάννης Γλέζος

Σε πιο ελεύθερη απόδοση:

Η ειρήνη γεννά για τους θνητούς πλούτο από σθένος και λουλούδια από γλυκόφωνα τραγούδια. Πάνω στους επιδέξια σκαλιστούς βωμούς των θεών η φλόγα η δυνατή καίει κρέατα πυκνόμαλλων αρνιών και μοσχαριών. Οι νέοι έχουν στο μυαλο τους την παλαίστρα, τον αυλό και το γλέντι. Στη λαβή της ασπίδας τη δεμένη με σίδερο, πλέκονται λαμπεροί ιστοί αράχνης και τα δίκοπα σπαθιά, τις λόγχες απ τα ξίφη και τα δόρατα, τα νικάει η μούχλα.....δεν ακούγεται ο χάλκινος ήχος της σάλπιγγας ούτε ληστεύει μές το χάραμα απ' τα βλέφαρα τον ύπνο που γλυκαίνει το μυαλό και μαλακώνει την καρδιά. Γεμίζουν οι δρόμοι με ερωτικές γιορτές και όλους τους καταπίνουν σαν φλόγες οι φωνές από τα παιδικά τραγούδια

Κώστας Καρυωτάκης (1896-1928)

Η ποίηση του Καρυωτάκη δεν έχει ίχνος φιλολογίας, αισθηματισμού και φιλαρέσκειας, που υπάρχει σε αφθονία στους παλιότερους ποιητές. Αποπνέει την αίσθηση του μάταιου, του χαμένου, η στάση του είναι αντιηρωική και αντιδανική. Ο Καρυωτάκης γράφει ποιήματα για το άδοξο, το ασήμαντο, ακόμα και το γελοίο, ως διαμαρτυρία, που φθάνει στο σαρκασμό.

"Δὲν ἀντιγράφεται. Καλὸς ἢ κακός, μικρὸς ἢ μεγάλος, ἀποτελεῖ μιὰ ὁλοκληρωμένη προσωπικότητα."

(Ἰ. Μ. Παναγιωτόπουλος)

Οι τελευταίες στιγμές και η αυτοκτονία:

Στην Πρέβεζα, ο Κώστας Καρυωτάκης έφτασε με καράβι στις 18 Ιουνίου 1928, μετά από δυσμενή μετάθεση. Η σπιτονοικοκυρά του Καρυωτάκη, Πηνελόπη Λυγκούρη, νεαρή κοπέλα το 1928, δήλωσε στο ντοκιμαντέρ του Φρέντυ Γερμανού ότι «στο σπίτι ο Καρυωτάκης δεν είχε καθόλου βιβλία, παρά μόνο χειρόγραφα δικά του, τα οποία μετά το θάνατό του δεν ήξερε ότι ήταν ποιήματα και τα πέταξε!». Συνεχίζοντας αναφέρει ότι "ο Καρυωτάκης ήρθε σε ρήξη με τον τότε Νομάρχη, ο οποίος πιθανώς χρηματιζόταν με λίρες Μικρασιατών στο θέμα της μη ισότιμης και δίκαιης παροχής αγροτεμαχίων". Στο ντοκιμαντέρ ο γιος του οπλοπώλη Ιωάννη Αναγνωστόπουλου, δηλώνει ότι «την προηγουμένη ημέρα τής αυτοκτονίας (σ.σ  20 Ιουλίου 1928) ο Καρυωτάκης αγόρασε από το κατάστημα του πατέρα του ένα περίστροφο» (Pieper Bayard 9mm). Τελικά, στις 21 Ιουλίου 1928, το απόγευμα 4.30 μ.μ., και σε ηλικία μόλις 32 ετών, ο Κώστας Καρυωτάκης περπάτησε από το καφενείο «Ουράνιος Κήπος» προς τη θέση Βαθύ της Μαργαρώνας, μια απόσταση περίπου 400 μέτρων. Ξάπλωσε κάτω από έναν ευκάλυπτο και αυτοκτόνησε με πιστόλι στην καρδιά. Η τότε χωροφυλακή τράβηξε φωτογραφία του πτώματος η οποία έχει δημοσιευθεί και τον δείχνει κουστουμαρισμένο, με ψαθάκι και με το χέρι με το πιστόλι στο στήθος. Στη θέση αυτή βρίσκεται σήμερα το στρατόπεδο των καυσίμων της 8ης Μεραρχίας Πεζικού και υπάρχει εκεί αναμνηστική μαρμάρινη επιγραφή. Η πινακίδα γράφει:  

«Εδώ, στις 21 Ιουλίου 1928, βρήκε τη γαλήνη με μια σφαίρα στην καρδιά ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης».

Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες

https://www.youtube.com/watch?v=2p9HyeGDkWA

Ποίηση: Κώστας Καρυωτάκης
Μελοποίηση: Βασίλης Δημητρίου

Εκτέλεση: Χρήστος Θηβαίος
Δίσκος. "Κ.Γ. Καρυωτάκης ", 2009



Πρέβεζα

https://www.youtube.com/watch?v=_SaaOkBHIdM

Ποίηση: Κώστας Καρυωτάκης
Μελοποίηση: Γιάννης Γλέζος

Εκτέλεση: Θανάσης Γκαϊφύλλιας
Δίσκος: "Ατέλειωτη Εκδρομή", 1975

http://users.uoa.gr/~nektar/arts/tributes/kwstas_karywtakhs/

Νεκτάριος ἐλάχιστος® ἐποίει. ©2004.