Ο Πάφιος Νίκος Παπακλεοβούλου έχει τάξει σαν σκοπό της ζωής του να τιμηθούν οι ήρωες της ΕΟΚΑ και να μάθει ο κόσμος για την δράση και την θυσία τους. Στα πλαίσια αυτό έχει κυκλοφορήσει ένας διπλός ψηφιακός δίσκος υπό το γενικό τίτλο "ΑΓΙΑ ΚΥΠΡΟΣ 204 ΠΝΟΕΣ" το οποίο περιλαμβάνει 30 τραγούδια και αναφέρεται σε 31 ήρωες της ΕΟΚΑ. Η μουσική είναι του Γιάννη Δημητρά, υπάρχει σε όλα μικρό εισαγωγικό κείμενο και τα τραγουδούν συνολικά 12 γνωστοί καλλιτέχνες από Ελλάδα και Κύπρο. Στην πραγματικότητα το "Αγία Κύπρος 204 Πνοές" (2016) αποτελεί την συνέχεια ενός άλλου παλαιότερου μουσικού έργου του Ν. Παπακλεοβούλου το "ΚΥΠΡΟΣΑΕΙΖΩΗ" (1994) το οποίο αναφέρεται σε 8 ήρωες της ΕΟΚΑ αλλά και στην τουρκική εισβολή του 1974. Τέλος ετοιμάζεται η συνέχεια των "ΠΝΟΩΝ" η οποία θα περιέχει άλλους 17 ήρωες του Απελευθερωτικού μας Αγώνα, διότι είναι χρέος να μάθουν και οι νεώτερες και επόμενες γενιές αλλά και να μην λησμονούν οι μεγαλύτερες γενιές ώστε να αναβαπτιστούν από το μεγαλείο της θυσίας τους. Οι "204 Πνοές" συμβολίζουν τους 108 νεκρούς ήρωες της ΕΟΚΑ και τους 96 πεσόντες.
Δεν προσκυνώ Αγαρινό
https://www.youtube.com/watch?v=sHJaizu2PTA
Ηχογράφηση από συναυλία καταδίκης του ψευδοκράτους Νοέμβριος 1994 θέατρο Παλλάς.
Στίχοι-Μουσική: Αντρέας Αντρέου
Εκτέλεση: Κώστας Σμοκοβίτης
Απαγγελία: Γιάννης Παπαϊωάννου, Διευθυντής ορχήστρας Νίκος Ανεμοδουριότης.
Το τραγούδι περιέχεται στο cd ΚΥΠΡΟΣ ΑΕΙΖΩΗ.
Κύπρος Ελλήνων Νήσος
https://www.youtube.com/watch?v=F3v57Dy-BAM
Μουσική-Ερμηνεία: Γιάννης Δημητράς
Στίχος: Νίκος Παπακλεοβούλου
Συμμετέχει η χορωδία Φωνητικό Σύνολο Τεχνοτροπία υπό την διεύθυνση του Αγγελου Βελεγράκη
Το τραγούδι περιέχεται στο CD ΑΓΙΑ ΚΥΠΡΟΣ 204 ΠΝΟΕΣ.
Ο Άγιος Νεόφυτος γεννήθηκε στην Κύπρο και συγκεκριμένα στα Λεύκαρα κατά τα μέσα του έτους 1134, όπου τότε η Κύπρος ανήκε ακόμη στο Βυζάντιο και Αυτοκράτωρ ήταν ο
Μανουήλ ο Κομνηνός. Οι γονείς του Αγίου, Αθανάσιος και Ευδοξία,
απέκτησαν οκτώ παιδιά, αγόρια και κορίτσια, αλλά, λόγω φτώχιας, κυρίως,
δεν βρήκαν τον τρόπον να τους δώσουν σχολική μόρφωση, και για αυτό ο
Νεόφυτος μεγάλωσε τελείως αγράμματος. Για να κερδίζει, δε, τα προς το
ζην και να βοηθά την πολυμελή πατρική οικογένεια εργαζόταν σε γεωργικές
εργασίες, ενώ ειδικευόταν στην αμπελουργία. Ωστόσο οι γονείς του, του
έδωσαν μόρφωση πνευματική μέσω της χριστιανικής ανατροφής, και του
ενέπνευσαν την αγάπη προς τα θεία. Ο
Άγιος Νεόφυτος σε ηλικία 18 ετών
εγκατέλειψε τους γονείς του και το γάμο που του ετοίμαζαν και αναχώρησε
για τη Μονή του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου στους πρόποδες του
Πενταδάκτυλου, µε σκοπό να γίνει μοναχός γιατί έβλεπε το μάταιο του
κόσμου τούτου, όπως ο ίδιος αφηγείται. Στη
Μονή του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, έμαθε τα πρώτα γράµµατα και αποστήθισε ολόκληρο το Ιερό
Ψαλτήριο. Στο
Μοναστήρι του ανέθεσαν το διακόνηµα του εκκλησιάρχη και έτσι ερχόταν σε
επαφή µε πολύ κόσμο, πράγμα που το δυσαρεστούσε. Έτσι μετά από επτά
χρόνια παραμονής του εκεί, αποφάσισε να φύγει για πιο ήσυχο τόπο.
Διάλεξε τους Αγίους Τόπους, τους οποίους και επισκέφθηκε, προσκύνησε τον
Πανάγιο Τάφο και µη βρίσκοντας κατάλληλο τόπο για άσκηση, επέστρεψε
στην Κύπρο, µε σκοπό να πάει στο όρος Λάτρους στη Μικρά Ασία. Στο
λιμάνι της Πάφου οι τότε κρατικοί υπάλληλοι τον ταλαιπώρησαν γι' αυτό
και άλλαξε γνώμη και αποφάσισε να μείνει στην Κύπρο. Επισκέφθηκε τον
Μελισσόβουνο που βρίσκεται βορειοδυτικά της πόλης της Πάφου, βρήκε ένα
μικρό σπήλαιο και έμεινε εκεί τέσσερις μήνες, για να βεβαιωθεί ότι ο
τόπος είναι ήσυχος. Αφού βεβαιώθηκε για το απόμερο του τόπου,
εγκαταστάθηκε οριστικά στο σπήλαιο το οποίο ονόμασε Εγκλείστρα και το
αφιέρωσε στον Τίμιο Σταυρό. Αργότερα μεγάλωσε την Εγκλείστρα και τη
χώρισε σε Ναό, Τράπεζα και άλλα βοηθητικά μέρη και τα αγιογράφησε. Η
φήμη της αγιότητας του Νεοφύτου έφθασε σε όλα τα μέρη της Κύπρου και η
Εγκλείστρα έγινε προσκύνημα για πολλούς πιστούς. Ο άγιος ποτέ δεν έφυγε
από την Εγκλείστρα του, μάλιστα όταν οι επισκέπτες άρχισαν να
πληθαίνουν, ανέβηκε πιο ψηλά σε άλλο σπήλαιο και συμβούλευε από εκεί.
Παρά το γεγονός όμως ότι δεν έφυγε ποτέ από το ασκητήριό του, είχε πλήρη
εικόνα των γεγονότων της εποχής του, τα οποία και κατέγραψε. Οι
πληροφορίες του είναι και ακριβείς και σημαντικές για τα γεγονότα της
εποχής εκείνης και τον καθιστούν ένα από τους σημαντικότερους ιστορικούς
των χρόνων του. Ανάμεσα σ' άλλα µας πληροφορεί για την πτώση της
Ιερουσαλήμµ από το στρατό του Σαλαδίνου το 1187, θρηνεί για την πτώση
της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους το 1204, ζει και υποφέρει από τα
δεινά που έπληξαν την Κύπρο µε τον αποστάτη τύραννο Ισαάκιο Κοµνηνό και
την παράδοση της Κύπρου στο Ριχάρδο το Λεοντόκαρδο, το 119-1, την
πώληση της μετά από λίγο στους Ναίτες και τους Λουζινιανούς και την αρχή
της Φραγκοκρατίας στην Κύπρο. Πραγματικός
αναχωρητής και ασκητής, πρότυπο για όλους τους μοναχούς ο Άγιος
Νεόφυτος έζησε για 60 ολόκληρα χρόνια στο ασκητήριό του, συνέγραψε πάρα
πολλά έργα, ερμηνευτικά στην Αγία Γραφή, τυπικές διατάξεις για τη σωστή
λειτουργία των Μονών, ιστορικά, λόγους για διάφορες µνήµες Αγίων στις
οποίες διασώζει και βιογραφικά πολλών γνωστών και αγνώστων Αγίων της
Κύπρου, ακολουθίες για µνήµες Αγίων και άλλα πολλά.
Ο
Άγιος άφησε την πρόσκαιρη ζωή' και αναχώρησε για την αιωνιότητα σε
μεγάλη ηλικία, στις 12 Απριλίου 1219. Πριν την κοίμηση του οργάνωσε την
Εγκλείστρα και θεμελίωσε το Ναό που υπάρχει μέχρι σήμερα στη Μονή και
είναι αφιερωμένος στην Κοίµηση της Παναγίας. Στις
28 Σεπτεμβρίου 1750 βρέθηκε ο τάφος του Αγίου που είχε ξεχασθεί µε την
πάροδο του χρόνου και έγινε ανακομιδή των λειψάνων του. Αυτή τη µέρα,
στις 28 Σεπτεμβρίου, γίνεται και μεγάλη πανήγυρις στη Μονή του
που είναι σήμερα µια από τις τεσσερις Σταυροπηγιακές Μονές της Κύπρου.
Μεγάλη συγκέντρωση προς τιμή του Αγίου Νεοφύτου γίνεται και στις 24
Ιανουαρίου κάθε χρόνο, σε ανάμνηση της θαυμαστής διάσωσής του το 1198,
όταν έπεσε από τον κρημνό ενώ λάξευε την «Ανωτέραν Εγκλείστραν». Μάλιστα
την ημέρα αυτή τη γιόρταζε ο ίδιος ο Άγιος που έγραψε και σχετική
ακολουθία προς τούτο.
Από
τη Μονή του Αγίου Νεοφύτου προέρχεται και ο σημερινός Αρχιεπίσκοπος
Κύπρου Χρυσόστοµος ο Β', που υπηρέτησε εκεί ως δόκιμος (1953 - 63), ως
διάκονος (1963 - 72) και ως ηγούμενος (1972 - 78).
«Ανέσπερον Φως» 4.10.14 «Ο Άγιος Νεόφυτος Κύπρου, ο Έγκλειστος»
https://www.youtube.com/watch?v=QlS5MrvLTdA
΅ΣΤΙΧΟΙ ΑΠΛΟΪΚΟΙ ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΝΥΞΙΝ΅
https://www.youtube.com/watch?v=zBZ-lqCVy_8
Σε γραφή ΑΓΙΟΥ ΝΕΟΦΥΤΟΥ του Εγκλείστου.
Μουσική-Εκτέλεση: Αντρέας Αντρέου
Αφήγηση Μαρία Διακάκη
Cd: ΅Λόγια της Κύπρου Χάλκινα΅ (εκδ.2006)
Το απολυτίκιο του Οσίου Νεόφυτος του έγκλειστου' (Ηχος α'.)
https://www.youtube.com/watch?v=kRE7trzixec
ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟ
Ήχος α΄.Της ερήµου πολίτης.
Των Λευκάρων τον γόνον, και της Κύπρου το καύχημα, και Μονής Εγκλείστρας
το κλέος, Θεοφόρον Νεόφυτον, τιμήσωμεν εν ύμνοις και ωδαίς, ως σκεύος
ουρανίων αρετών, και ως πρέσβυν ημών μέγαν προς Τον Θεόν, από ψυχής
κραυγάζοντες. Δόξα τω δεδωκότι σοι ισχύν, δόξα τω σε στεφανώσαντι, δόξα
τω ενεργούντι δια σου, πάσιν ιάματα.
Ο Γιώργος Κανλής γεννήθηκε στην Μακρινίτσα
Σιντικής−Σερρών. Ζεί και εργάζεται στο Aachen και είναι ιδιοκτήτης ταξιδιωτικού γραφείου. Από μικρός ασχολείται με την ποίηση και τον στίχο με
αποτέλεσμα, στο γυμνάσιο, να δημοσιευτούν τα πρώτα του ποιήματα από το
περ. "Η Ζωή του Παιδιού". Η ποίηση του Γιώργου Κανλή διακρίνεται σε πανελλήνιους
ποιητικούς αγώνες για την γλαφυρότητα και την ευαισθησία του στίχου. Το 1974 σε μουσική του Αντρέα Αντρέου κυκλοφορεί δυο ποιηματά
του σε δίσκο 45 στροφών, αφιερωμένο στο ολοκαύτωμα της Κύπρου. Τα δύο αυτα τραγούδια ερμήνευσε ο Γιάννης Δημητράς. Ο δίσκος αυτός κυκλοφόρησε υπό την
αιγίδα της Εκκλησίας της Ελλάδας και της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας της Γερμανίας. Οι εισπράξεις διατέθηκαν για την Κύπρο. Τα ποιητικά έργα που προέρχονται από
την πέννα του Γιώργου Κανλή γεμίζουν σιγά−σιγά το συρτάρι του. Τον Μάιο του 1982 στο Φεστιβαλ Τραγουδιού Μελβούρνης οι
στίχοι του "Στους δρόμους του Κόσμου" σε μουσική Αντρέα Αντρέου και ερμηνεία της
τραγουδίστριας Μαργαρίτας, παίρνουν το πρώτο βραβείο. Η μεγάλη του αυτή επιτυχία του δίνει, λίγους μήνες αργότερα,
την δυνατότητα να υλοποιήσει τον πρώτο του μεγάλο δίσκο σε μουσική πάντα του
Αντρέα Αντρέου. Τον Αύγουστο του 1982 διακρίνεται στους πανελλήνιους ποιητικούς αγώνες στους Δελφούς με το ποιήμα του "Ειρήνη". Το 1985, κυκλοφόρει
ο δεύτερος μεγάλος του δισκος με αποκλειστικά δικά του ποιήματα, σε μουσική Μανόλη
Χρυσοστομίδη και Αντρέα Αντρέου. Την ίδια χρονιά, εκδίδεται η ποιητική του συλλογή "Τα
τραγούδια της Ειρήνης ". Μια νέα ποιητική του συλλογή με τίτλο "Ακουόγραμμα" κυκλοφορεί το 1986 και έναν χρόνο
μετά, εκδίδεται το "Συλλείτουργο", το οποίο μελοποιήθηκε και παρουσιάστηκε απο τον συνθέτη Λευτέρη Αερόπουλο, σε πολλές πόλεις της Ελλάδος. Τον Μάρτιο του 2001, ανέκδοτα ποιήματα του Γιώργου Κανλή,
μελοποιούνται από τον συνθέτη Λίνο Κόκοτο και εκδίδονται σε CD με τίτλο "Τα όνειρα μας άσπρα". Στο πολιτιστικό κέντρο του Δήμου Αθηναίων, τον Δεκέμβριο του
2002, του απονέμεται από την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών, το β΄ Πανελλήνιο ποιητικό βραβείο για το ποιήμα του "Ύμνος και Αίνος στην μάνα". Ακολουθούν οι ποιητικές συλλογές "Ήχος & Φως", "Εννιά μακαρισμοί εννιά παρακλήσεις".
Αν την Ελλάδα αγαπάς
https://www.youtube.com/watch?v=Whk7W0Y1nRU
Στίχος: Γιώργος Κανλής
Μουσική: Αντρέας Αντρέου
Εκτέλεση: Γιώργος Υδραίος
Ο Κύπριος μουσικοσυνθέτης Αντρέας Αντρέου, ο δικηγόρος Νίκος Κλεοβούλου και ο τραγουδιστής Κώστας Σμοκοβίτης δημιούργησαν το 1994 ένα δίσκο αφιέρωμα στους αγωνιστές της ΕΟΚΑ με τίτλο "Κύπρος Αείζωη". Η συνεργασία τους όμως ξεκίνησε από πολύ παλαιότερα, το 1975 με ένα μικρό δισκάκι 45 στροφών με ποιήματα του Γιώργου Κανλή. Ο Αντρέας Αντρέου γράφει κυρίως τραγούδια για την Κύπρο και την μητέρα Ελλάδα. Τραγούδια του τραγούδησαν ο Σμοκοβίτης, ο Γιάννης Δημητράς, ο Μεκατώρος κ.α. Τα περισσότερα του τραγούδια είναι σε στίχους Κανλή ενώ σημαντικό ρόλο έχει διατελέσει και στους νέους δίσκους "Ο Κώστας Σμοκοβίτης δεν ξεχνά και τραγουδά" και "Αγία Κύπρος 204 Πνοές".
Μάνα μην κλάψεις σήμερα
https://www.youtube.com/watch?v=DpHqKGAZPpk
Στίχοι-Μουσική: Αντρέας Αντρέου
Ερμηνεία: Κώστας Σμοκοβίτης
Από το μουσικό έργο "ΚΥΠΡΟΣ ΑΕΙΖΩΗ"
Το τραγούδι "Μάνα μην κλάψεις σήμερα" αναφέρεται στις μάνες των αγωνιστών της ΕΟΚΑ.
Ο "Μιχάλης" είναι ο Μιχαλάκης Καραολής και ο "Γιακουμής" είναι ο Ιάκωβος Πατάτσος, οι αγωνιστές της Αγχόνης.
Στις 2 Σεπτεμβρίου 1958 και μετά από προδοσία, οι τέσσερεις αγωνιστές της ΕΟΚΑ, ΧΡΙΣΤΟΣ ΣΑΜΑΡΑΣ, ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΥΟΣ, ΦΩΤΗΣ ΠΙΤΤΑΣ και ΗΛΙΑΣ ΠΑΠΑΚΥΡΙΑΚΟΥ μάχονταν επί εξαώρου με 200 Άγγλους στρατιώτες στον Αχυρώνα του Παναγιώτη Καλλή στο Λιοπέτρι. Εκείνοι αρνούμενοι να παραδωθούν και περικυκλωμένοι από παντού αποφασίζουν την ηρωϊκήν έξοδο μέσα από τον φλεγόμενο αχυρώνα και πέφτουν νεκροί μέσα από καταιγισμόν πυρών. Ο Αρχηγός Διγενής σε επιστολή του τότε στον Έλληνα Πρέσβη, Α. Φρυδά στην Λευκωσία στις 10 Σεπτεμβρίου αναφέρει τα ακόλουθα:
"Εις
το Λιοπέτρι αι απώλιαι των Άγγλων πρέπει να είναι πολύ σοβαραί. Έλλην
αστυνομικός είδε 7 νεκρούς και αρκετούς τραυματίας. Ο Ταξίαρχος έκλαιεν
απροκάλυπτα μόλις αντίκρυσε την σκηνήν, ο δε αστυνόμος Βαρωσίων αφιχθείς
εκεί, επυροβόλησε με το πιστόλι του τα πτώματα των νεκρών από την λύσαν
του."
Τραγούδι για τους τέσσερεις του Λιοπετριού https://www.youtube.com/watch?v=-EVyZ2EJRNw Στίχοι-Μουσική: Αντρέα Αντρέου, Ερμηνεύει ο Γιάννης Δημητράς Από το cd ΚΥΠΡΟΣ ΑΕΙΖΩΗ, Συμπαραγωγή Σύλλογος Ελλήνων Κυπρίων Επιστημόνων και GFS Music
Το πολεμικό τους τροπάριο και η θρυλική Μάχη του Αχυρώνα
"Σαράντα χρόνια ακούγεται το πολεμικό τους τροπάρι. Η πανάρχαια βροντερή κραυγή τους ΜΟΛΟΝ ΛΑΒΕ αντηλαλεί χρόνια στις ψυχές. Με υπόκρουση από τους κροταλισμούς των πολυβόλων συνοδεύει την πανίσχυρη μνήμη τους, την μνήμην των τεσσάρων ηρώων της ΕΟΚΑ που αρνήθηκαν να παραδωθούν και αποθεώθηκαν πολεμώντας με ανυπέρβλητη γενναιότητα στις 2 Σεπτεμβρίου 1958 για την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, την λευτεριά της πατρίδας, την τιμή του ανθρώπου, το φιλότιμο ενός περήφανου λαού. Ανδρέας Κάρυος, Φώτης Πίττας απέδρασαν από τα κρατητήρια Πύλας στις 12 Μαρτίου 1958. Ηλίας Παπακυριακού από τις ομάδες παράτολμων αποστολών του Βαρωσιού. Χρίστος Σαμάρας (ή Ξάνθος) υπεύθυνος Λιοπετρίου. Όλοι καταζητούμενοι από τους Άγγλους. Τέσσερεις αετοί, τέσσερεις σκυταλοδρόμοι του θανάτου, ινδάλματα βίου, υψωμένα στο πάνθεο των Ηρώων θα συμβολίζουν τον αιώνειο ανδρισμό και τον αγνό, τον ωραίο πατριωτισμό και θα προβάλουν αθάνατα πρότυπα που θα επικοινωνούν με την ψυχή της νεολαίας για να της μεταδίδουν το μέγα μήνυμα πως η λευτεριά και η ανθρωπιά είναι αποτελέσματα της λεβεντιάς και η παλλικαροσύνη χρέος και τεκμήριο της νιότης που κατορθώνει να περάσει καταξιωμένη από τον πρόσκαιρο τούτο κόσμο."
Οι Αγωνιστές της ΕΟΚΑ με τον θάνατο τους συνεκλόνισαν την παγκόσμια
κοινότητα.
Στο σημείο της μάχης στήθηκε μνημείο των τεσσάρων αγωνιστών.
Το επίσημο ιστολόγιο του Κ.Σμοκοβίτη http://ksmokovitis.blogspot.com/
Ο Κώστας Σμοκοβίτης γεννήθηκε στις 15 Απριλίου 1951 στη Λαμία. Από μικρή ηλικία τραγουδούσε με τους φίλους του και μόνος του έμαθε να παίζει φυσαρμόνικα.
Τα πρώτα του ακούσματα τα κληρονόμησε από τη μητέρα του και από
δημοτικούς συνθέτες και τραγουδιστές αλλά και από διάφορα λαϊκά πανηγύρια της
περιοχής του. Όταν τελείωσε το λύκειο, έδωσε εξετάσεις στην Ανωτέρα
Σχολή Ηλεκτρονικών. Η αγάπη του όμως για τη μουσική και για το τραγούδι
άλλαξαν τη ρότα των φιλοδοξιών του παρά τις αντιδράσεις των γονιών οι
οποίοι ήταν εκπαιδευτικοί. Το 1972 καθώς κέρδισε το πρώτο βραβείο σε
τοπικό διαγωνισμό τραγουδιού στη Λαμία, ο Κώστας Βενετσάνος και ο
Χρήστος Μουραμπάς του πρότειναν να συμμετάσχει σε μια ακρόαση στην Αθήνα στα στούντιο της Κολούμπια για λογαριασμό της ΜΙΝΟΣ και υπογράφει το πρώτο του συμβόλαιο. Μετά από αυτή τη διάκριση άνοιξαν πόρτες για την καριέρα του
πραγματοποιώντας μια πλούσια σειρά από εμφανίσεις σε μπουάτ,
αναψυκτήρια, θεατρικές μουσικές παραστάσεις, συναυλίες σε Ελλάδα και εξωτερικό. Έχει συνεργαστεί με ηθοποιούς και τραγουδιστές. Μεγαλήτερη του επιτυχία το "Καλημέρα Ήλιε" του Μάνου Λοΐζου. Έχει τιμηθεί με βραβεία και διακρίσεις σε Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης
καθώς και σε τοπικές πολιτιστικές εκδηλώσεις διαφόρων περιοχών της
Ελλάδος. Για την αφιλοκερδή συμμετοχή του τιμήθηκε από την Ιερά
Μητρόπολη των Αθηνών και από τον Αρχιεπίσκοπο
Χριστόδουλο με τον χρυσό μετάλλιο Α' Τάξεως του Αποστόλου Παύλου. Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει ο δίσκος του "Ο ΚΩΣΤΑΣ ΣΜΟΚΟΒΙΤΗΣ ΔΕΝ ΞΕΧΝΑ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΑ" αφιερωμένο στην Κύπρο.
Συνέντευξη του Κώστα Σμοκοβίτη στην Γιώτα Κουφαλίδου στην "Όμορφη Μέρα"
"Τα Ελληνόπουλα δεν ξέρουν μόνο πως πρέπει να ζουν
ξέρουν πως να πεθαίνουν
και την πατρίδα να τιμούν." Μ.Κ.
"Λυπούμαι που δεν θα δώ την Κύπρο μας ελεύθερη. Όμως δε με φοβίζει ο θάνατος, γιατί η ζωή είναι περιττή μέσα στη σκλαβιά." Α.Δ
Ο Μιχαλάκης Καραολής (Παλαιχώρι 13 Φεβρουαρίου 1934 - Κεντρικές Φυλακές 10 Μαΐου 1956), εντάχθηκε από τους πρώτους στη Ε.Ο.Κ.Α. πολύ πριν από την 1η Απριλίου 1955 και ήταν μέλος της ομάδας του Πολύκαρπου Γιωρκάτζη. Προσέφερε ποικίλες υπηρεσίες στον αγώνα και έλαβε μέρος στη διανομή της πρώτης προκήρυξης του Διγενή. Δούλεψε στο τμήμα πληροφοριών της Οργάνωσης, στη μεταφορά και απόκρυψη οπλισμού και ανέλαβε βομβιστικές επιθέσεις εναντίον του εχθρού. Στις 28 Αυγούστου 1955 ανέλαβε μαζί με το συναγωνιστή του Ανδρέα Παναγιώτου την εκτέλεση του αστυνομικού Ηρόδοτου Πουλλή, ενός χαφιέ των Εγγλέζων που παρακολουθούσε στενά τις διάφορες συγκεντρώσεις. Η απόπειρα πέτυχε, όμως λόγω της σύγχυσης και της αναστάτωσης που προκλήθηκε, οι Ακελικοί νομιζόμενοι ότι πυροβολισμοί ήταν κατά του Εζ. Παπαϊωάννου του αρχηγού του κόμματος τους, προσπαθούν να συλλάβουν τον Καραολή ρίχνοντας τον κάτω από το ποδήλατο του. Ο Παναγιώτου που πυροβόλησε τον Πουλλή διέφυγε ενώ ο Καραολής του οποίου προδόθηκε η ταυτότητα του στους Άγγλους καταζητήθηκε και συνελήφθη σε ενέδρα από τις αγγλικές δυνάμεις ενώ ετοιμαζόταν να ενωθεί με την αντάρτικη ομάδα του Αυξεντίου. Καταδικάστηκε σε θάνατο παρόλο που η σφαίρα που σκότωσε τον Πουλλή προερχόταν από το όπλο του Παναγιώτου. Και αυτό το γνώριζαν οι Άγγλοι. Ο Διγενής σε πολλά μηνύματα του έγραφε: «κάντε το αδύνατο δυνατό, ελευθερώστε τον Καραολή». Ο νομπελίστας Αλμπέρ Καμύ αρθρογραφεί κατά της καταδίκης και ζητά να "Αποδωθεί η Κύπρος στον Καραολή" . Μαζικές διαδηλώσεις υπέρ του Καραολή, την παραμονή της εκτέλεσης του . [1] Με τον τίτλο ο "τελευταία νύχτα" ο Καραολής γράφει τους κάτωθι στίχους. "Έχε γειά γλυκειά Πατρίδα / δουλομένο μου νησί / τρανή πουχες και μεγάλη / την αδούλωτη ψυχή. /Έχετε γειά λαγκάδια /κάμποι βουνά βρυσούλες / έχετε γειά Κυπριόπουλα / και σεις Κυπριοπούλες.
Ο Ανδρέας Δημητρίου καταγόταν από τον Άγιο Μάμα Λεμεσού.
Γεννήθηκε το 1934. Η δράση του Δημητρίου στην ΕΟΚΑ ήταν πολυσήμαντη.
Μια από τις επιχειρήσεις στις οποίες πρωταγωνίστησε ήταν και η αρπαγή
όπλων από τις στρατιωτικές αποθήκες Αμμοχώστου, στις οποίες εργαζόταν. Η
επιχείρηση πέτυχε απόλυτα και η Ε.Ο.Κ.Α. ενισχύθηκε σημαντικά.
Δικάστηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο έχοντας κατηγορηθεί για την
εκτέλεση ενός Άγγλου στην Αμμόχωστο στις 28 Νοεμβρίου 1955. Έκανε έφεση η
οποία απορρίφθηκε, όπως απορρίφθηκε και η αίτηση για χάρη, την οποία
υπέβαλαν οι δικηγόροι στον Κυβέρνητη Χάρνιγκ. Απαγχονίστηκε μαζί με τον
συναγωνιστή του Μιχαλάκη Καραολή την πέμπτη μετά το Πάσχα στις 10 Μαΐου
1956 με το ίδιο παράπονο.
Ο Μιχαλάκης Καραολής μαζί μαζί με τον Αντρέα Δημητρίου στις 3 το πρωι
της 10ης Μαϊου 1956 οδηγούνται στην αγχόνη. «Παίρνουν τους!... Αυτή η
ανώνυμη φωνή, έσκισε τη σιωπή. Ακούστηκε σαν μαχαιριά. Και αμέσως μετά,
μια άλλη, μοναξιασμένη, μελωδική, αλλά συνάμα παράφωνη φωνή, υψώθηκε
μέσα στο μεσονύκτιο σκοτάδι και μέσα στη νεκρική σιγή...
Στίχος-Μουσική Αντρέας Αντρέου
Ερμηνεία Μιχάλης και Ξένια Χατζημιχαήλ
CD "Ηρωομάνα ΕΟΚΑ"
Οι Άγγλοι δεν επέτρεψαν στις οικογένειες των δύο ηρώων να πάρουν τα σώματά τους και να τα θάψουν, αλλά αντ' αυτού τα έθαψαν οι ίδιοι σε ένα περιφραγμένο χώρο εντός των φυλακών, τα λεγόμενα Φυλακισμένα Μνήματα. Η εκτέλεση αυτών των Κυπρίων αγωνιστών προκάλεσε εντονότατο ρεύμα αγανάκτησης σ΄ ολόκληρο τον κόσμο. Στην Αθήνα πραγματοποιήθηκαν ξανά συγκεντρώσεις και πορείες. [2]
"Χείμαρρος ο Αθηναϊκός λαός στην λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας για να πορευθεί προς την Αγγλική Πρεσβεία, προς την πρεσβεία των δημίων της Κύπρου, των βασανιστών. Πόσοι θυμούνται ότι εκείνο το βράδυ από πυρά της Ελληνικής Αστυνομίας είχαμε 5 νεκρούς και 200 τραυματίες. Βάφτηκαν οι δρόμοι και τα πεζοδρόμια από το αίμα του Αθηναϊκού λαού που βγήκε να διαδηλώσει για τα αδέλφια του που απηγχονιζοντο. Και κάτω από την θηλιά της αγχόνης τραγουδούσαν τον Ελληνικό Εθνικό Ύμνο, δεν είχαν και δεν έχουν, δεν είχαν ποτέ δικό τους Κυπριακό εθνικό ύμνο. Για την Ένωση πολεμούσαν και με το "σε γνωρίζω από την όψη" πέθαιναν δεν είναι μύθος δεν είναι εθνικισμός είναι η πραγματικότης. " Σπύρος Παπαγεωργίου[3].
Εμπρός! Όλοι μαζί για την λευτεριά της Κύπρου μας.
Ε.Ο.Κ.Α.
Ο
ΑΡΧΗΓΟΣ ΔΙΓΕΝΗΣ
«Ανέλαβον τον Αγώνα εναντίον των παλαιών φίλων και συμμάχων μου, δια να
υπεραμυνθώ των ιδίων ακριβώς ιδεωδών, δια τα οποία είχομεν συμπολεμήσει
μετ' αυτών εις τα πεδία του πρώτου και δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Ο
αγώνας της Κύπρου ουδέν αντιβρετανικόν ελατήριον υπέκρυπτεν. Υπηγορεύθη
από αδήριτον ανάγκην και κατέστη αναγκαίος μετά την διάψευσιν των
ελπίδων και των προσδοκιών του Ελληνικού και ιδιαιτέρως του Κυπριακού
λαού».
«Διηύθυνα τον αγώνα μόνος άνευ επιτελείου. Ήμην ο αόρατος αρχηγός, εις
τον οποίον άπαντες επειθάρχουν με εμπιστοούνην, αλλά και πάντοτε
ησθάνοντο την σκιάν μου. Είναι ίσως μοναδικόν παράδειγμα εις την
Ιστορίαν επιβολής ενός αρχηγού προς ένα λαόν και πειθαρχία ενός λαού
προς αόρατον αρχηγόν».
"Ο Γρίβας είναι εξαιρετικός οργανωτής και ειδικός αρχηγός ανταρτών. Είναι θαρραλέος και ανήρ μεγάλης επιμονής και αντοχής. Είναι αυστρώς πειθαρχικός και τραχύς εις τας συνηθείας του. Φέρεται αμειλίκτως τόσον προς τους υποστηρικτάς του όσον και προς τον ίδιον τον εαυτόν του. Με το όνομα "ΑΡΧΗΓΟΣ ΔΙΓΕΝΗΣ" ο Γρίβας κατέστη μία θρυλική μορφή διά τους Κυπρίους. Με τον Γρίβαν ελεύθερον να δρά εις την Κύπρο, η ΕΟΚΑ η τρομοκρατική οργάνωσις την οποία ο ίδιος εδημιούργησε, θα διατηρήσει δύναμιν ανασυντάξεως και κατά συνέπειαν προκλήσεως αναταραχής ανεξαρτήτως των σοβαρών απωλειών που έχει υποστεί εις το πεδίο της μάχης" («Daily Telegraph» Χάρτινγκ Ιανουάριος 1958).
Ο διεθνής τύπος έγραφε και τα ακόλουθα: "Η ΕΟΚΑ στρατηγικώς είναι αήττητος" (Στρατάρχης Μοντγκόμερυ).«Η ΕΟΚΑ δεν αποτελείται απλώς από ένα σκληρό πυρήνα στα βουνά και ένα δύο άνδρες σε κρυψώνες στις πόλεις. Η ΕΟΚΑ είναι η κορυφή του παγόβουνου η οποία φαίνεται πάνω από το νερό, ο δε υπόλοιπος ελληνικός πληθυσμός αποτελεί την υπόγεια μάζα του αντιστασιακού κινήματος.»(Πήτερ Μπένενσον). «Η
ΕΟΚΑ είναι αδύνατο να ηττηθεί» («Ομπσέρβερ», «Ντέιλι Χέραλντ»). «Ένας
στρατάρχης, τρεις στρατηγοί και 40.000 Βρετανοί στρατιώται δεν
απεδείχθησαν ικανοί να νικήσουν της ΕΟΚΑ («Ημερήσιος Κήρυκας»). «Ο
Διγενής μεταξύ των μεγαλυτέρων ανταρτών ηγετών όλων των εποχών» («Ντέλι
Μέιλ»).«Οι πολιτικές και στρατιωτικές Αρχές της Κύπρου παραδέχονται
τώρα ότι η ΕΟΚΑ είναι αδύνατον να συντριβεί» («Ομπσέρβερ»). «Ο Χάρντιγκ απέρχεται ηττημένος» (Σκότσμαν). «Στρατηγέ,
ο αγώνας σας με γοήτευσε και αποτέλεσε παράδειγμα για την απελευθέρωση
της Πατρίδας μου. Συγχαρητήρια, Εύχομαι η Δημοκρατία και η Δικαιοσύνη να
βασιλεύσουν επιτέλους στον κόσμο"» (Φιντέλ Κάστρο, 1959).«Εφήρμοσα
κατά τον απελευθερωτικό αγώνα της χώρας μου, τα αντάρτικα σχέδια που
είχε χρησημοποιήσει ο στρατηός Γρίβας στον αγώνα της ΕΟΚΑ» (Φιντέλ Κάστρο, 1974) «Ο Διγενής ήταν για μας μυθική μορφή. Ο αγώνας του μάς ενέπνεε. Ήταν
μεγάλος ηγέτης»(Σάιμους Μέρφι). «Είμαι συγκλονισμένος από την
προσωπικότητα του ασύλληπτου Διγενή» (Σιόν Μακστίφεν).
Ακόμη και μετά το τέλος του Αγώνος η Βασιλική Ακαδημία Αθηνών απονείμει προς τον γενναίο στρατηγό το Χρυσό Μετάλλιο, την ύψιστη δηλαδή τιμή απ' όσες διαθέτει, κατά την πανηγυρική της συνεδρία της 24ης Μαρτίου 1959. Η Ελληνική Βουλή τον ανακηρύσσει ως "Αξιον της πατρίδος", ενώ του απονέμεται και το χρυσό περιδέραιο του Απ. Βαρνάβα από τον Αρχ. Μακάριο τον Γ΄.
"Η Βουλή των Ελλήνων τιμώσα τον γενναίον στρατιωτώτην και άπαντας τους λοιπούς υπό την ηγεσία του αγωνισθέντας διά την ελευθερίαν της Κύπρου, αποτίει φόρον τιμής προς τους ηρωϊκούς νεκρούς και τα θύματα του ένδοξου αγώνος, εκφράζει δε την βαθείαν ευγνωμοσύνην του Έθνους προς πάντας τους γενναίους μαχητάς. Κηρύσσει τον ένδοξο και ηρωϊκόν αξιωματικόν του Ελληνικού Στρατού Γεώργιον Γρίβα -Διγενή άξιον της Πατρίδος"
Γεια και χαρά σας αδελφοί https://www.youtube.com/watch?v=FzWQ4GSWsHs
Ο τομεάρχης της Σολέας, υπασπιστής του στρατηγού και αγωνιστής Γρηγόρης Γρηγοράς λέει σχετικά για τον Στρατηγό: "Συναντήθηκα και συνεργάσθηκα μαζί του. Ήταν τρομερά αποφασιστικός, πολύ αυστηρός στις διαταγές αλλά και δίκαιος στις αποφάσείς του. Ποτέ δεν έπερνε αποφάσεις εν βρασμώ ψυχής. Με την ικανότητα, την αγωνιστικότητα και το πείσμα του κατόρθωσε τους απειροπόλεμος Κυπρίους να τους μετατρέψει σε σύντομο χρονικό διάστημα σε καλούς και έξυπνους αντάρτες. Είχε τρομερή αντοχή στο περπάτημα. Στις πορείες δεν τον φτάναμε εμείς οι νέοι. Ας σημειωθεί ότι τρεφόταν κυρίως με φρούτα. Μα πάνω απ΄όλα ο Γεώργιος Γρίβας Διγενής, ο θρυλικός πια αρχηγός της Ε.Ο.Κ.Α., ήταν ένας αγνός πατριώτης, ένας πραγματικός Έλληνας. Καμμίαν άλλην φιλοδοξία δεν είχε. Στόχος του: η Ένωση με την μητέρα Ελλάδα." Από το βιβλίο "Ο ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ Ε.Ο.Κ.Α. 1955-1959 του Γεώργιου Γιάγκου Ασσιώτη σελ 35, εκδόσεις Κ. Επιφανίου
Πρώτη τ΄ Απρίλη https://www.youtube.com/watch?v=q1JPETRcUW0
Ο Διγενής
πέθανε στο κρησφύγετό του στις 27 Ιανουαρίου 1974 στη Λεμεσό και τάφηκε
στην αυλή του σπιτιού εκείνου. Λίγες μέρες αργότερα, στις 31 Ιανουαρίου και η Κυπριακή Βουλή
τον ανακήρυξε "Άξιον τέκνον της Κύπρου, διά τας εξαιρέτους υπηρεσίας τας οποίας προσέφερε πρις την ιδιαιτέρα του πατρίδα", ο δε Μακάριος κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος. Όλα
του τα υπάρχοντα, τα δώρησε στο ίδρυμα που είχε δημιουργήσει. Ο
Γεώργιος Γρίβας κατά τη διάρκεια της ζωής του έκδωσε τα βιβλία:
"Πολιτικαί προβλέψεις", "Τα απομνημονεύματα του αγώνος της ΕΟΚΑ" και "Η
τακτική του ανταρτοπολέμου".
Η Λευτεριά κερδίζεται με το σπαθί του σκλάβου https://www.youtube.com/watch?v=02mTauF_KCo Στίχοι-Μουσική: Αντρέας Αντρέου Ερμηνεία: Κώστας Σμοκοβίτης Από το νέο Cd 'Ο Κώστας Σμοκοβίτης Δεν Ξεχνά και Τραγουδά Κύπρος 1974'
Κέρβερος (Σπύρος Παπαγεωργίου) Εφ. «Πατρίς» 28/1/1974 "Έπεσεν ο βαθύσκιος δρυς υπό
την σκιάν του οποίου το Έθνος των Ελλήνων εγνώρισε ημέρας μεγαλείου και
ανατάσεως. Ο μυθικός Διγενής υπέκυψε χθες εις τα μαρμαρένια αλώνια,
αφού εκτυπήθη γενναίως με τον Χάροντα. Ο ακατάβλητος κατεβλήθη από την κοινήν μοίραν των ανθρώπων.Και
διήλθε την Αχερουσίαν, όπου ο ψυχοπομπός περιδεής τον ωδήγησε δια να
συναντήση τους συντρόφους και τα παλληκάρια του μετά των οποίων ηγωνίσθη
αγώνας ωραίους και μεγάλους υπέρ τον ήμισι αιώνα. Να συναντήσει
εκείνους που άφησαν τα οστά των να λευκαίνωνται εις τον Σαγγάριον,
εκείνους που εις την κατάλευκον απεραντοσύνη της Πίνδου έγραψαν επάνω
εις το χιόνι καταπόρφυρον τον Ύμνος εις την Ελευθερίαν, εκείνους οι
οποίοι έστησαν τείχος απόρθητον τα ηρωικά στήθη των εις το Θησείο και
εις το Παγκράτι και αλλαχού της Ελλάδος, εκείνους τους αλησμόνητους
έφηβους της ΕΟΚΑ τους οποίους μετέτρψε με τη θερμουργόν πνοήν του εις
ημίθεους και ήρωας!"
"Κι
έτσι θα μείνουμε τώρα με δύο Διγενίδης. Έναν του θρύλου που μαρτυρείται
αιώνια από την βράχινη παλάμη του Πενταδακτύλου, κι έναν της
πραγματικότητας που ζήσαμε. Και γίνεται τούτο το πρωτοφανές: Για πρώτη
φορά κινδυνεύει ένας μυθικός ήρωας, μια και βρέθηκε ένας πραγματικός να
του δώση νέες απίθανες διαστάσεις!"
