Ο Ελληνισμός στη Τσαρική Ρωσίας και στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης

Ο Ελληνισμός στη Ρωσία και στα κράτη της πρώην ΕΣΣΔ

Κύριλλος και Μεθόδιος

Η ελληνική διασπορά στη Ρωσία είναι μια από τις παλαιότερες ελληνικές διασπορές στον κόσμο.

Τσαρική Ρωσία 

Εμμανουήλ Ξάνθος - Νικόλαος Σκουφάς - Αθανάσιος Τσακάλωφ 

(Οι ιδρυτές της Φιλικής Εταιρίας) 

Ιωάννης Καποδίστριας (Υπουργός εξωτερικών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας) 

Αλέξανδρος Υψηλάντης (Αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας) 

Ιωάννης Μάνος (Ήταν αυτός που είχε αναλάβει να πείσει τον εξάδελφό του Αλ. Υψηλάντη να αναλάβει την αρχηγία της Ελληνικής Επανάστασης) 

Δημήτριος Υψηλάντης (Αδελφός του Αλ. Υψηλάντη, στρατιωτικός, αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης και πολιτικός) 

Γρηγόριος Μαρασλής (Οδησσό) 

Γιάννης Ψυχάρης (Οδησσό) 

Παύλος Σαντορίνης (Οδησσό)

Αχιλλέας Αλφεράκης (Χάρκοβο) 

Βάλιας Σεμερτζίδης (Αικατερινοντάρ)

Παπά Τύχων ο Αγιορείτης (Ρωσία) 

Λάμπρος Παπαντωνίου

Ε.Σ.Σ.Δ.

Κωνσταντίνος Κρομιάδης (Στρατιωτικός - Αντικομμουνιστής) 

Βλαδίμηρος Τριανταφύλλωφ (στρατιωτικός ηγέτης και θεωρητικός) 

Νίκος Ζαχαριάδης (γενικός γραμματέας του ΚΚΕ και μέλος της Εκτελεστικής Γραμματείας της Κομμουνιστικής Διεθνούς) 

Ιωάννης Πασαλίδης (πολιτικός και ιατρός) 

Μιχάλης Μπεζαντάκος ή Μπενδάς (εργάτης και μέλος του ΚΚΕ) 

Νίκος Βαβούδης ή Ράικο (Διεθνείς Ταξιαρχίες) 

Άρης Αλεξάνδρου (Αγία Πετρούπολη)

Λάζαρος Παπαδόπουλος (Κρασνοντάρ) 

Ιβάν Σαββίδης (Γεωργία, ΕΣΣΔ)

Δημήτρης Παπαδόπουλος (Ουζμπεκιστάν, ΕΣΣΔ,Δ

Βασίλης Χατζηπαναγής (Τασκένδη, ΕΣΣΔ) 

Γιώργος Κωστίκος (Τασκένδη, ΕΣΣΔ)

Δημήτρης Μαυρογενίδης (Τασκένδη, ΕΣΣΔ)

Λευτέρης Πανταζής (Τασκένδη, ΕΣΣΔ) 

Βίκτωρ Σαριγιαννίδης (Τασκένδη, ΕΣΣΔ) 

Μαργαρίτα Ζορμπαλά (Τασκένδη, ΕΣΣΔ)

Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου (Τασκένδη, ΕΣΣΔ)

Θεοδώρα Τζήμου (Τασκένδη, ΕΣΣΔ)

Μπάμπης Χολίδης (Καζακστάν, ΕΣΣΔ)

Σάββας Κωφίδης (Καζακστάν, ΕΣΣΔ)

Ειρήνη Παπαδοπούλου (Καζακστάν, ΕΣΣΔ)

Ψηλά στης Ρωσίας τα χιόνια

https://youtu.be/PdVGKJthvjU?si=ENNXOiPzipl6AQIM

Στίχοι-Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης 

Εκτέλεση: Πέτρος Πανδής

 

Σπύρος Σαμοΐλης

"O Κερκυραίος συνθέτης και στιχουργός Σπύρος Σαμοΐλης γεννήθηκε το 1947 στη Λευκίμμη της Κέρκυρας. Προερχόταν από οικογένεια της μητέρας του γνώρισε λαϊκούς μουσικούς ενώ από την οικογένεια του πατέρα του ζωγράφους και αγιογράφους . Έτσι, αγάπησε την τέχνη της Μουσικής και της Αγιογραφίας. Στη Λευκίμμη ολοκληρώνει το Γυμνάσιο και μαθαίνει τις πρώτες του νότες στη Φιλαρμονική Εταιρεία Λευκίμμης. Σε ηλικία δεκαεπτά ετών γίνεται μαέστρος της φιλαρμονικής. Στα 18 του αναχωρεί για την Αθήνα όπου γνωρίζει τον Μίκη Θεοδωράκη. Μέχρι τον Απρίλη του 1967 μαθητεύει κοντά του ενώ παρακολουθεί και μαθήματα μουσικής στο Εθνικό Ωδείο με δασκάλους του τον συνθέτη Χρήστο Λεοντή και την Κλέλια Φωτοπούλου. Το 1972 ανοίγει τη δική του Γκαλερί Ζωγραφικής όπου εκεί κάνει τις πρώτες πρόβες των τραγουδιών του. Στις 29 Μαΐου της ίδιας χρονιάς δίνει την πρώτη του συναυλία στο θέατρο Διάνα. Στην συναυλία αυτή καλεί τον ποιητή Κώστα Βάρναλη, τον οποίο είχε γνωρίσει λίγες μέρες πριν έχοντας μελοποιήσει δυο ποιήματά του. Το θέατρο κατάμεστο από νεολαία και ο ενθουσιασμός του κόσμου μεγάλος. Στις πρώτες θέσεις εκτός από τον Βάρναλη βρίσκεται ο Γιάννης Ρίτσος και η Έλλη Αλεξίου. Μετά από αυτήν την επιτυχημένη συναυλία οργανώνει δεύτερη συναυλία στο θέατρο Ρουαγιάλ με τη σύμπραξη του Συλλόγου των Κερκυραίων φοιτητών. Εντούτοις, η λογοκρισία της δικτατορίας είχε αρχίσει πιο πριν και έτσι απαγορεύονται 13 από τα 20 τραγούδια που είχαν προγραμματιστεί και μέσα σ’ αυτά τα τρία του Κώστα Βάρναλη, ο οποίος είναι παρών. Λόγω του καθεστώτος το 1973 αναγκάζεται να αναχωρήσει για το Παρίσι όπου ξανασυναντά το Μίκη Θεοδωράκη και μετά την πτώση της χούντας δίνουν μαζί συναυλία στο Δημοτικό Στάδιο Κέρκυρας. Το πρώτο τραγούδι που έγραψε βραβεύεται στον Πανελλήνιο διαγωνισμό τραγουδιού της Columbia με ερμηνευτή τον Στράτο Διονυσίου. Ακολουθεί ο πρώτος του προσωπικός δίσκος με τον τίτλο « Βάστα Καρδιά» με τον Πέτρο Πανδή και την Ελένη Βιτάλη σε ποίηση Κώστα Βάρναλη, Νίκου Πανδή και Σαράντη Αλιβιζάτου. Συνεχίζει να μελοποιεί σημαντικούς ποιητές: Μενέλαος Λουντέμης (Κραυγή στα πέρατα), Γιάννης Ρίτσος (Γειτονιές του κόσμου), Οδυσσέας Ελύτης, Τάσος Λειβαδίτης κ.α. Εξίσου σημαντικοί δίσκοι στη μουσική πορεία του ήταν: Λαϊκές Εικόνες, Ρεμπέτικη Ταβέρνα και Λαϊκή Ανθολογία. Ο κατάλογος με τους τραγουδιστές που συνεργάστηκε είναι ατελείωτος: Γιώργος Ζωγράφος, Αντώνης Καλογιάννης, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Κλειώ Δενάρδου, Γεράσιμος Ανδρεάτος κ.α. Είναι ο συνθέτης με παγκόσμιο ρεκόρ συναυλιών κάνοντας 2000 συναυλίες σε όλη την Ελλάδα σε χρονικό διάστημα 10 ετών. Από το 1987 μένει μόνιμα στην Κέρκυρα, όπου αγιογραφεί σε πολλές εκκλησίες της Νότιας Κέρκυρας και γράφει μουσική για θεατρικά έργα." 

Συντάκτης: Νίκος Στούπης 
Πηγή: www.corfuland.gr

Βάστα καρδιά

https://www.youtube.com/watch?v=XYs9p8ZpnIQ

Ποίηση: Κώστας Βάρναλης

Μελοποίηση: Σπύρος Σαμοΐλης

Απόδοση: Πέτρος Πανδής

Φτάνει να με λες σύντροφο

https://www.youtube.com/watch?v=HgDciR6CVWU

Ποίηση: Γιάννης Ρίτσος

Μελοποίηση: Σπύρος Σαμοΐλης

Απόδοση: Νίκος Περγιάλης

Πέτρος Πανδής

Ο πάντα σεμνός και ταπεινός τραγουδιστής Πέτρος Πανδής γεννήθηκε το 1941 στην Κέρκυρα. Εργάστηκε για χρόνια στην Μέση Εκπαίδευση ως καθηγητής. Αν και τραγουδιστής μεγάλης εμβέλειας και δυνατοτήτων δεν εργάστηκε σε μαγαζιά παρά μόνον σε ελάχιστες περιπτώσεις, έγινε γνωστός μέσα από τους δίσκους, τα ρεσιτάλ και τις συναυλίες εντός και εκτός Ελλάδος. Ξεκίνησε σαν τραγουδιστής του "Νέου Κύματος" αλλά γρήγορα το όνομα του συνδέθηκε με το πολιτικοποιημένο τραγούδι και κυρίως με το έργο του μεγάλου Μίκη Θεοδωράκη και δη των Αντάρτικων τραγουδιών ("Τραγούδια από την Ελληνική Αντίσταση" του Νότη Μαυρουδή).

"ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΝΔΗΣ - ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ"

https://www.youtube.com/watch?v=Dpnr_kVY2Wg

Ήρωες 

https://www.youtube.com/watch?v=rXLCKVTGSE4

Στίχοι: Στέφανος Βακάλης

Μουσική: Νότης Μαυρουδής
Εκτέλεση: Πέτρος Πανδής

Επέσατε θύματα

https://www.youtube.com/watch?v=rUADgrsDK0A 

"Η μελωδία είναι παλιά ρώσικη παραδοσιακή. Ο Σοστακόβιτς την χρησιμοποίησε στην 11η συμφωνία, μαζί με άλλα παλιά επαναστατικά τραγούδια. Γράφει συγκεκριμμένα: "Οι στίχοι αναφέρονται στους ώμους νεκρούς της ρωσικής επανάστασης του 1905 και λέγετε ότι είναι του Αλεξάντρ Πούσκιν". Επίσης υπάρχει μια ηχογράφηση που έγινε τον Νοέμβριο του 1974 ειδικά για την πρώτη επέτειο του Πολυτεχνείου και παιζόταν από τα μεγάφωνα του Πολυτεχνείου στις εκδηλώσεις και την πορεία της πρώτης αυτής επετείου. Τραγουδούν ο Μανώλης Ρασούλης με την γυναίκα του, Μάρθα Συμεωνίδου, ο Γιάννης Ζουγανέλης, η Ισιδώρα Σιδέρη και ο Σάκης Μπουλάς."  aldrag

Γιώργος Σαραντάρης (1908-1941)

Κωνσταντινούπολη 1908 - Ἀθήνα 1941

Γιώργος Σαραντάρης: Έλληνας ποιητής, φιλόσοφος και δοκιμιογράφος της Γενιάς του ’30. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 20 Απριλίου 1908, αλλά από το 1910 έως το 1931 έζησε στην Μπολόνια της Ιταλίας όπου ήταν και το κέντρο των εμπορικών δραστηριοτήτων του πατέρα του. Ο Σαραντάρης έλαβε Ιταλική παιδεία και σε νεαρή ηλικία έγραφε ποιήματα στα Ιταλικα. Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια και τα τότε πνευματκά του ενδιαφέροντα ήταν κυρίως φιλοσοφικά. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα τον κέρδισε όμως η ποίηση. Στα ελληνικά γράμματα εμφανίστηκε το 1933 και παρά την τόσο αξιόλογη πνευματική μορφή του μόνο δέκα χρόνια έζησε και επηρρέασε τον ελληνικό χώρο αφού κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Γιώργος Σαραντάρης συμμετείχε στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο στην πρώτη γραμμή του Αλβανικού μετώπου, όπου αρρώστησε από τύφο. Πέθανε λόγω των κακουχιών του πολέμου λίγο μετά την επιστροφή του στην Αθήνα στις 26 Φεβρουαρίου 1941.

Η ποίηση του Γιώργου Σαραντάρη υπήρξε αρκετά πρωτοποριακή για τα δεδομένα των ιδεών που επικρατούσαν την εποχή του Μεσοπολέμου στους αθηναϊκούς λογοτεχνικούς κύκλους. Το έργο του δεν συνάντησε ευρεία αποδοχή στην εποχή του, επηρέασε ωστόσο την ελληνική ποίηση βαθιά και ουσιαστικά. Η συμβολή του αναγνωρίστηκε από τον Οδυσσέα Ελύτη, ο οποίος επηρεάστηκε σαφώς από συμβολικές εικόνες που κυριαρχούν στο έργο του Σαραντάρη: γυναίκα, θάλασσα, μοναξιά, ουρανός, πουλιά. Για τον λόγο αυτό, ο νομπελίστας ποιητής, πέραν του ότι έχει αφιερώσει στον ποιητή το ποίημα Γιώργος Σαραντάρης κάνει ειδική μνεία γι' αυτόν στο έργο του Ανοιχτά Χαρτιά όπου αναφέρει για τον πρόωρο χαμό του ποιητή, αλλά και για την σχέση του με τα λογοτεχνικά σαλόνια της εποχής.

Γιώργος Σαραντάρης - Εποχές και συγγραφείς ΕΤ1

https://www.youtube.com/watch?v=5wYlA5d73tE

Ποιος είν' τρελός από έρωτα;

https://www.youtube.com/watch?v=IfgbYmhmZyw

Ποίηση: Γιώργος Σαραντάρης
Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις

Πρώτη Εκτέλεση: Φλέρυ Νταντωνάκη

Άλλες Εκτελέσεις: Σωκράτης Μάλαμας

Φιλίες

https://www.youtube.com/watch?v=uAGTIekH_48

Ποίηση: Γιώργος Σαραντάρης
Μουσική: Γιώργος Θεοδωράκης
Ερμηνεία: Πέτρος Πανδής 

Γιῶργος Σαραντάρης - Ποιήματα
http://users.uoa.gr/~nektar/arts/poetry/giwrgos_sarantarhs_poems.htm

Το Αντάρτικο τραγούδι και η ιστοία του

Το αντιστασιακό ή αντάρτικο τραγούδι γεννήθηκε μέσα από τα σπλάχνα της εθνικής αντιστασης αμέσως μετά την κατάρρευση του Μετώπου το 1941. Είναι τραγούδια που τραγουδήθηκαν σε ολόκληρη την στενάζουσα Ελλάδα στα δύσκολα χρόνια της Γερμανο-Ιταλο-Βουλγαρικής κατοχής. Τραγούδια που εμψύχωσαν τον λαό και τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης στον αγώνα κατά του κατακτητή, εκφράζοντας το πάθος, την ελπίδα και το όραμα του λαού για μια πατρίδα ελεύθερη. Τραγούδια που αποτέλεσαν για το λαό καταξίωση του αντιστασιακού αγώνα και των στρατιωτικών αρχηγών. Γραμμένα και μελοποιημένα από επώνυμους και ανώνυνυμους πολίτες και αγωνιστές, αποτελούν συνέχεια των κλέφτικων δημοτικών τραγουδιών, στο μέτρο που και οι αντάρτες μαχητές των ελεύθερων βουνών της Ελλάδας. Το αντιστασιακά ή αντάρτικα τραγούδια έκτοτε παραμένουν "διαχρονικά", αφού ενσαρκώνουν σημαντικές πτυχές και στιγμές της νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας, όπως και εκφράζουν αναλλοίωτους εθνικούς πόθους και λαϊκές διεκδικήσεις. Δημοκρατία, ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη. Είναι τα τραγούδια που συντρόφευαν τον αντάρτη στη σκληρή ζωή του στο βουνό, στη μάχη ή στην ανάπαυλα, στις ενέδρες και στα μετερίζια, κατά το γιορτασμό ή στο άκουσμα μιας νίκης. Αλλά και κάποιες φορές και μέσα από τις φυλακές, ή πριν τις εκτελέσεις, στην κατοχή και στα μετέπειτα δύσκολα χρόνια των διωγμών. Οι ελληνικές οργανώσεις που δραστηριοποιήθηκαν ενεργά στο αγώνα εναντίον των κατακτητών ήταν είτε αριστερές-κομμουνιστικές είτε δεξιές-φιλοβασιλικές. Οι οργανώσεις αυτές δεν κατάφεραν ποτέ να συνενωθούν σε μια ή να συνεργαστούν παρά μόνο και μία φορά όταν οι ηγέτες τους με παρότρυνση των Βρετανών συμμάχων προσώρησαν στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου στις 25 Νοεμβρίου 1942.

Καλλιτέχνες: Μαρία Δημητριάδη, Πέτρος Πανδής, Βασίλης Ρώτας, Αφροδίτη Μάνου, Πάνος Τζαβέλλας, Μπαγιαντέρας, Θάνος Μικρούτσικος, Μίκης Θεοδωράκης

http://arcadia.ceid.upatras.gr/arkadia/culture/music/antartiko.htm

Στ΄άρματα στ' άρματα 
(Βροντάει ο Όλυμπος, αστράφτει η Γκιώνα )

https://www.youtube.com/watch?v=6c0DKxmrjVw

Στίχοι: Νίκος Καρβούνης

Μουσική: Άκης Σμυρναίος

Εκτέλεση: Πέτρος Πανδής

Σγουρά μαλλιά

https://www.youtube.com/watch?v=wxFCs2IbX4AE

Μουσική: Μιχάλης Ξένος

Εκτέλεση: Πέτρος Πανδής



Ο Πάνος Τζαβέλλας γράφει κάπου στο βιβλίο του, ANTAPTO-ROCK: « Τι είναι τα τραγούδια της Εθνικής Αντίστασης 1941-1944; Είναι η καλλιτεχνική έκφραση του Έπους της Εθνικής Αντίστασης. Είναι η φωνή, του λαού μας σε μια κρίσιμη και δραματική ώρα της πατρίδας μας. Είναι ο καθρέφτης της λαϊκής ψυχής, είναι οι πόθοι και τα όνειρά του, είναι η κλαγγή των όπλων, βροντή κι αστροπελέκι, είναι κάλεσμα για μάχη, είναι η ψυχή του αγώνα».

Μύρισε θυμάρι και βασιλικό

https://www.youtube.com/watch?v=5wG71WyUoPo

Εκτέλεση: Βίκτωρ Πολυδώρου