Οι σημαντικότερες πόλεμοι στην μακραίωνη ελληνική ιστορία (Part 2)

Οι 100 σημαντικότερες και πιο ιστορία μάχες στην ελληνική ιστορία 

(με χρονολογική σειρά)

Part 2

 Κατάλογος με τις σημαντικότερες μάχες, που έγιναν από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία με έδρα την Κωνσταντινούπολη, από τον 6ο αι. ως τη λήξη της στα μέσα του 15ου αι και τις εξεγέρσεις που ξέσπασαν στην κυρίως Ελλάδα μέχρι τα Ορλωφικά

Για εσωτερικές έριδες δείτε τον Κατάλογο με Βυζαντινές εξεγέρσεις και εμφυλίους πολέμους.

38) Πολιορκία της Κωνσταντινούπολης (626) από τους Σασσανίδες Πέρσες και τους Αβάρους, βοηθούμενοι από μεγάλους αριθμούς συμμάχων τους, Σλάβων, κατέληξε σε στρατηγική νίκη για τους Βυζαντινούς. 

39) Μάχη στον ποταμού Γιαρμούκ (636) παραπόταμου του Ιορδάνη, στη Συρία, ανάμεσα στα Βυζαντινά στρατεύματα του Αυτοκράτορα Ηράκλειου και τα αραβικά στρατεύματα του χαλίφη Ουμάρ ιμπν αλ-Χαττάμπ. Η μάχη διήρκεσε έξι ολόκληρες ημέρες (από τις 15 έως τις 20 Αυγούστου) και το αποτέλεσμα ήταν η ξεκάθαρη νίκη των Αράβων.

40) Οι τρεις Αλώσεις της Θεσσαλονίκης

Ως πρωτεύουσα του Ιλλυρικού Θέματος και σταθμός καίριος της Εγνατίας, της αρτηρίας που συνέδεε τις δύο αυτοκρατορικές πρωτεύουσες, την Κωνσταντινούπολη με την Ρωμη εξηγεί τη στρατηγική της θέση και τις πολυπληθείς πτυχές τής βυζαντινής ιστορίας τής πόλης αυτής.

 

Η πρώτη άλωση έγινε το 904 από τους Σαρακηνούς με αρχηγό τον εξισλαμισθέντα Λέοντα Τριπολίτη. 

Η δεύτερη άλωση έγινε από τους Νορμανδούς το 1185.

Η τρίτη το 1430 από τους Οθωμανούς υπό την ηγεσία του Μουράτ Β'. 

41) Μάχη του Κλειδίου (Μάχη της οροσειράς Μπέλλες) διεξήχθη στις 29 Ιουλίου 1014 μεταξύ της Βυζαντινής και της Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας. Η μάχη αποτέλεσε το αποκορύφωμα της 50χρονης διαμάχης μεταξύ του Σαμουήλ της Βουλγαρίας και του Βασιλείου του Βουλγαροκτόνου και έληξε με τη νίκη των Βυζαντινών.

42) Μάχη του Καπετρόν ή του Καπετρού (1048) Η πρώτη μάχη μεταξύ Βυζαντινών και Σελτζούκων Τούρκων. 

43) Μάχη του Μάτζικερτ (1071) Ο αυτοκράτορας Ρωμανός Δ' Διογένης ηττήθηκε, αιχμαλωτίστηκε και απελευθερώθηκε μετά την καταβολή λύτρων, ενώ η Βυζαντινή αυτοκρατορία υποχρεώθηκε στην καταβολή ετήσιου φόρου και την παραχώρηση μερικών φρουρίων στους Σελτζούκους. Η εσωτερική πολιτική παράλυση που ακολούθησε, επέτρεψε τη μόνιμη εγκατάσταση των Σελτζούκων στη Μικρά Ασία.

44) Μάχη του Μυριοκέφαλου (1176) αν και η μάχη αυτή έληξε ισόπαλη με τεράστιες απώλειες από την πλευρά των Σελτζούκων, το γεγονός ότι οι Σελτζούκοι κατάφεραν να εξουδετερώσουν τις πολιορκητικές μηχανές των Βυζαντινών ακυρώνοντας την εκστρατεία τους πέρασε στην ιστορία ως "συντριπτική νίκη" του Σουλτάνου του Ικονίου Κιλίτς Αρσλάν Β΄ και ως "πανωλεθρία" του Μανουήλ Α΄ Κομνηνού.

45) Η πρώτη Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους (1204) 

Οι Σταυροφόροι, με επικεφαλής τον Ερρίκο Δάνδολο, τον Βονιφάτιο τον Μομφερρατικό και τον Βαλδουίνο της Φλάνδρας, κατέλαβαν, λεηλάτησαν και κατέστρεψαν τμήματα της Κωνσταντινούπολης

46) Μάχη στην Αντιόχεια του Μαιάνδρου (1211) είναι μια σημαντική σύγκρουση μεταξύ της αυτοκρατορία της Νίκαιας και των Σελτζούκων Τούρκων. Έλαβε χώρα στην Αντιόχεια επί του ποταμού Μαιάνδρου, στη Φρυγία. Η ήττα των Σελτζούκων σταθεροποίησε την εξουσία της αυτοκρατορίας της Νίκαιας στη δυτική Μικρά Ασία.

47) Ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης - Επανίδρυση της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (1261) Τον Ιούλιο του 1261 ο Αυτοκράτορας της Νίκαιας Μιχαήλ Παλαιολόγος στέλνει τον στρατηγό του Αλέξιο Στρατηγόπουλο με μικρή δύναμη, για αναγνωριστική αποστολή στα σύνορα με τη Βουλγαρία με τη διαταγή να περάσει κοντά στην Κωνσταντινούπολη και να κάνει μία επίδειξη δύναμης. Περνώντας έξω από τα τείχη της Πόλης ο Στρατηγόπουλος πληροφορείται ότι το σύνολο της φρουράς της πόλης και του βενετικού στόλου έλειπαν σε μία επιχείρηση για την κατάληψη του νησιού Δαφνουσία του Ευξείνου Πόντου. Έτσι, με ξαφνική επίθεση στη σχεδόν αφύλακτη πόλη ο Στρατηγόπουλος καταλαμβάνει την Πόλη στις 25 Ιουλίου του 1261. Η λατινική κυριαρχία έφτασε έτσι άδοξα στο τέλος της ύστερα από 57 χρόνια.

48) Μάχη της Βαφέως (1302) έληξε με ήττα των Βυζαντινών, με αποτέλεσμα οι Οθωμανοί υπό τη διοίκηση του Οσμάν Α' να εγκαθιδρύσουν το κράτος τους και να καταλάβουν τελικά τη Βιθυνία από τους Βυζαντινούς.

49) Μάχη του Πελεκάνου (1329) στη μικρή πόλη Φιλοκρήνη της Νικομήδειας της Μικράς Ασίας, μεταξύ του εκστρατευτικού σώματος των Βυζαντινών υπό τις διαταγές του Ανδρόνικου Γ' και του οθωμανικού στρατού υπό τις διαταγές του Ορχάν Α'. Ο βυζαντινός στρατός ηττήθηκε και οι Βυζαντινοί δεν προέβησαν σε καμιά περαιτέρω προσπάθεια απελευθέρωσης των πόλεων της Ανατολίας που πολιορκήθηκαν από τους Οθωμανούς

50) Πολιορκία της Νίκαιας από τις δυνάμεις του Ορχάν έλαβε χώρα από το 1328 μέχρι το 1331 και έληξε με την κατάληψη της βυζαντινής πόλης από τους Οθωμανούς. Η κατάληψη της Νίκαιας έπαιξε σημαντικό ρόλο στην επέκταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

51) Άλωση της Φιλαδέλφειας. Το 1390 πέφτει και ο τελευταίος εναπομείνας ανεξάρτητος βυζαντινός οικισμός της δυτικής Μικράς Ασία στους Οθωμανούς. Κατά τραγική ειρωνεία, αλλά και αντιπροσωπευτικό της κατάστασης στην οποία είχε περιέλθει η Βυζαντινή Αυτοκρατορία στα τέλη του 14ου αιώνα, τμήμα του οθωμανικού στρατού πολιορκίας αποτελούνταν από στρατιώτες στην υπηρεσία της Βυζαντινής αυτοκρατορίας.

52) Άλωση της Κωνσταντινούπολης και κατάληψή της από τον Μωάμεθ Β΄(29/5/1453) σήμανε και το τέλος της υπερχιλιετούς Βυζαντινής Αυτοκρατορίας πάρα την γενναιότατη στάση του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ΄ Παλαιολόγου

53) Κατάλυση του Δεσποτάτου του Μυστρά από τον Μωάμεθ Β' (1460) 

54) Εξέγερση στη Μάνη (1457-1472) ήταν η πρώτη κατά χρονική σειρά απόπειρα των Ελλήνων να αποτινάξουν τον τουρκικό ζυγό με ηγέτη τον Βησσαρίωνα.

55) Πολιορκία της Τραπεζούντας και κατάληψής της από τον Μωάμεθ τον Β' (1461)

56) Εξέγερση του Κορκόνδειλου Κλαδά εναντίον των Τούρκων στην Πελοπόννησο (1463-1465)

57) Εξέγερση στην Πάτρα υπό τον μητροπολίτη Πατρών Νεόφυτο (1466) 

 58) Επαναστατική απόπειρα από τον Κροκόδειλο Κλαδά στη Μάνη και Θεόδωρο Μπούα στο Άργος, καθώς και στη Μακεδονία.

59) Επαναστατική απόπειρα (1492-1496) Ελλήνων κατά Τούρκων από τον αρχιεπίσκοπο Δυρραχίου, Ανδρέα Παλαιολόγο, Κωνσταντίνο Αριανήτη στην Ήπειρο και Θεσσαλία. Ακολούθησε σφαγή Ελλήνων και λεηλασία της χώρας.

60) Ελληνική επαναστατική απόπειρα (1503) Ελλήνων κατά Τούρκων από τον Μάρκο Μουσούρο

61) Ελληνική επαναστατική απόπειρα 1525 Ελλήνων κατά Τούρκων από τον Ιάννο Λάσκαρη

62) Ανακάλυψη της επαναστατικής απόπειρας στη Ρόδο και σφαγή του μητροπολίτη Ευθυμίου και άλλων

63) Επανάσταση στην Πάτρα (1532) με τη βοήθεια του ισπανικού στόλου υπό την ηγεσία του ναυάρχου Ανδρέα Ντόρια

 64) Επαναστατική απόπειρα 1565 στην Ήπειρο για το παιδομάζωμα.

65) Κατάληψη της Κύπρου από τους Οθωμανούς (1570-71) Το τελευταίο χριστιανικό κράτος  

66) Οι Έλληνες σε πολλά μέρη έλαβαν θάρρος και έκαναν εξεγέρσεις με την υποκίνηση και των δυτικών δυνάμεων. Οι δυτικοί όμως δεν πρόσφεραν ουσιαστική βοήθεια και οι εξεγέρσεις κατανικήθηκαν σε λίγους μήνες. Εξεγέρσεις το 1571 έγιναν στην Ήπειρο, τη Μακεδονία και στη νοτιοδυτική Πελοπόννησο από τους Μελισσηνούς. Ακολούθησαν σφαγές στην Παρνασσίδα, Μακεδονία, Πελοπόννησο, τον Άθω και στα νησιά. Επανάσταση έγινε και στην Πάτρα υπό την ηγεσία του Παλαιών Πατρών Γερμανού Α' και προκρίτων.

67) Εξέγερση Βόνιτσας-Ξηρομέρου 1583 στην Ήπειρο, Αιτωλία, Ακαρνανία από τους Θεόδωρο Μπούα - Γρίβα, Πούλιο Δράκο, Μαλάμο.

68) Εξέγερση στη Χειμάρρα με συμμετοχή του αρχιεπισκόπου Αχρίδος Αθανάσιου (1596) 

69) Εξέγερση του μητροπολίτη Λαρίσης και Τρίκκης Διονύσιου και του μητροπολίτη Φαναρίου Σεραφείμ στη Θεσσαλία. (1600) 

70) Επανάστατική απόπειρα 1609 στην στη Μάνη.

71) Εξέγερση στην Ήπειρο από το Διονύσιο το Φιλόσοφο (1611)

72) Εξέγερση χωριών της Μεσσηνίας, Λακωνίας και Αρκαδίας με τη βοήθεια του ενετικού στόλου υπό τον Μοροζίνη. Στο δεύτερο ήμισυ του Μαρτίου του 1659 καταλαμβάνεται για λίγο η Καλαμάτα.

73) Έκτος Βενετοτουρκικός πόλεμος (1684-1688) και κατάληψη Αιτωλοακαρνανίας,. Πελοποννήσου και Αθηνών με αρχηγό τον Φραντζέσκο Μοροζίνι. Στις εχθροπραξίες συμμετείχαν Έλληνες οπλαρχηγοί, με κυριότερο τον Μεϊντάνη στην Ανατολική Στερά, Θεσσαλία και Δυτική Μακεδονία.

74) Επαναστατική απόπειρα 1696-1699 από τον Λιμπεράκη Γερακάρη και άλλους.

75) Πολιορκία του Χάνδακα (1666-1669)

E΄ Βενετοτουρκικός Πόλεμος, γνωστός και ως Κρητικός Πόλεμος από το κύριο θέατρο επιχειρήσεων, καλείται η πολεμική αναμέτρηση μεταξύ της δημοκρατίας της Βενετίας και των συμμάχων αυτής χριστιανικών δυνάμεων με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Έλαβε χώρα κυρίως έξω από τα τείχη του Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο) αλλά και σε ολόκληρο το νησί και τις θάλασσες γύρω από την Κρήτη.

76) Εξέγερση της Ημαθίας του 1705 στην Ημαθία υπό τον αρματωλό Ζήση Καραδήμο για το παιδομάζωμα

77) Εξέγερση στη Μακεδονία (Κοζάνη, Βόιο, Εορδαία, Κιλκίς κ.α.) υπό τον μητροπολίτη Ζωσιμά Ρούση (1716)

78) Επαναστατική απόπειρα 1717 στην Ακαρνανία από τον Τσεκούρα.

79) Επαναστατική απόπειρα 1749 στη Μακεδονία και τις Βόρειες Σποράδες.

Οι σημαντικότεροι πόλεμοι στην μακραίωνη ελληνική ιστορία (Part 1)

 Οι 100 σημαντικότεροι πόλεμοι στην ελληνική ιστορία και οι γνωστότερες μάχες

(με χρονολογική σειρά) 

Part 1

Από τους αρχαϊκους μέχρι το τέλος των ελληνιστικών χρόνων

Στον κατάλογο που ακολουθεί αναφέρονται οι σημαντικότεροι πόλεμοι της αρχαίας ελληνικής ιστορίας κατά χρονολογική σειρά. Πόλεμοι στην αρχαιότητα χαρακτηρίζονταν συνήθως συγκρούσεις που αφορούσαν συνασπισμούς κρατών και πόλεων και όχι απλά τοπικές συγκρούσεις μεταξύ γειτονικών περιοχών.

1) Α' Μεσσηνιακός πόλεμος (743-724 π.Χ.) Πόλεμος ανάμεσα στους Σπαρτιάτες και τους Μεσσήνιους που είχε ως αποτέλεσμα την προσάρτηση της Μεσσηνίας στην Σπάρτη.

2) Ληλάντιος πόλεμος (ανάμεσα στα έτη 710-650 π.Χ.): Πόλεμος ανάμεσα στις δύο ισχυρότερες πόλεις κράτη της Εύβοιας για τη διεκδίκηση του Ληλάντιου πεδίου. Στον πόλεμο αναμίχθηκαν πόλεις της Ιωνίας και οι Θεσσαλοί. Αποτέλεσμα του πολέμου ήταν να αποδυναμωθούν οι δύο Ευβοϊκές πόλεις που μέχρι τότε ήταν μεγάλες αποικιακές και εμπορικές δυνάμεις.

3) Β' Μεσσηνιακός πόλεμος (685-668 π.Χ. περίπου) Πόλεμος που ξέσπασε μετά την εξέγερση των Μεσσήνιων κατά της Σπάρτης. Στον πόλεμο αυτό αναμίχθηκαν οι περισσότερες πόλεις της Πελοποννήσου. Έληξε με νίκη των Σπαρτιατών και νέα υποταγή των Μεσσήνιων.

4) Μελιακός πόλεμος (περίπου 650 π.Χ.): Πόλεμος Ιωνικών πόλεων εναντίον της πόλης Μελίας στην χερσόνησο της Μυκάλης. Οι νικητες του πολέμου ίδρυσαν το κοινό των Ιώνων και το θρησκευτικό τους κέντρο τοποθετήθηκε στη Μυκάλη στην περιοχή της κατεστραμμένης πόλης Μελίνας. 

5) Μιλησιακός πόλεμος (624-612/611 π.Χ.): Ο πόλεμος αυτός ήταν αποτέλεσμα της προσπάθειας των Λυδών να καταλάβουν τη Μίλητο και έληξε με συμφωνία ειρήνης ανάμεσα στις δύο πλευρές.

6) Α' Ιερός πόλεμος (595-585 π.Χ.): Πόλεμος ανάμεσα σε μέλη της Δελφικής αμφικτυονίας και της πόλης Κρίσας, με το επίνειό της Κίρρα που κατηγορήθηκαν πως παρενοχλούσαν τους προσκυνητές των Δελφών.

7) Ιωνική επανάσταση (499-494 π.Χ.): Επανάσταση των ελληνικών πόλεων της Ιωνίας κατά των Περσών. Η επανάσταση γενικεύτηκε με την εξέγερση και άλλων πόλεων της Μικράς Ασίας και της Κύπρου, που έληξε με την τελική επικράτηση των Περσών.

-Ναυμαχία και Πεζομαχια στην Κύπρο (497π.Χ.) οι Ίωνες καταναυμαχούν τα φοινικιά πλοία αλλά οι συνασπισμένες κυπριακές δυνάμεις υπό τον Ονήσιλο αποτυγχάνουν μετά την προδοσία του βασιλιά του Κουρίου Στησάνωρ και τα άρματα των Σαλαμινίων
-Ναυμαχία της Λάδης (494π.Χ.) έληξε με νίκη των Περσών, η οποία είχε αποφασιστικό ρόλο στη λήξη της επανάστασης

8) Περσικοί πόλεμοι ή τα Μηδικά (492-479 π.Χ.), 

Α' Περσικός Πόλεμος (492-490π.Χ.)

Μάχη του Μαραθώνα (490π.Χ.) 

Β' Περσικός Πόλεμος (480-479π.Χ.)

Μάχη των Θερμοπυλών (480π.Χ)

Ναυμαχία του Αρτεμισίου (480π.Χ)

Ναυμαχία της Σαλαμίνας (480π.Χ.)

Μάχη των Πλαταιών (479π.Χ.)

Ναυμαχία Μυκάλης (479π.Χ.)

9) Πόλεμοι της Δηλιακής Συμμαχίας (477-449 π.Χ.): Εκστρατεία της Δηλιακής Συμμαχίας κατά των Περσών, που έληξε με την ειρήνη του Καλλία.

Μάχη του Ευρυμέδοντα (466 ή 469 π.Χ)

Ναυμαχία και Πεζομαχία του Κιτίου (450π.Χ.)

10) Πρώτος Πελοποννησιακός πόλεμος (460-445 π.Χ.) Πρώτη φάση των συγκρούσεων ανάμεσα στην Πελοποννησιακή και την Αθηναϊκή συμμαχία. 

Μάχη των Οινοφύτων (457π.Χ.)

Μάχη της Τανάγρας (457π.Χ.)

Μάχη της Κορώνεια (447π.Χ.)

11) Β' Ιερός πόλεμος (449-448 π.Χ.) Διαμάχη Αθήνας και Σπάρτης σχετικά με την ανάθεση του ελέγχου του μαντείου των Δελφών στους Φωκείς.

12) Σαμιακός πόλεμος (440-439 π.Χ.) Πόλεμος που ξέσπασε όταν η Αθήνα παρενέβη στη διαμάχη των πόλεων της Σάμου και της Μιλήτου για τον έλεγχο περιοχών που ανήκαν παλαιότερα στην Πριήνη.

13) Πελοποννησιακός πόλεμος (431-404 π.Χ.) Ο μεγαλύτερος πόλεμος της αρχαιότητας ανάμεσα στις ελληνικές πόλεις. Πήρε πανελλήνιες διαστάσεις και μετά από συγκρούσεις που διήρκεσαν 27 χρόνια επικράτησε η Πελοποννησιακή συμμαχία. Ο πόλεμος αυτός περιλάμβανε τρεις φάσεις:

Αρχιδάμειος πόλεμος (431-421 π.Χ)

-Ναυμαχία της Πύλου (425π.Χ.)

-Μάχη της Σφακτηρίας (425π.Χ.)

-Μάχη της Αμφίπολης (422π.Χ)

[Μάχη της Μαντινείας (418 π.Χ.) Νίκη των Σπαρτιατών εναντίον πολλών δυσαρεστημένων Πελοποννήσιων για την κυριαρχία της Σπάρτης αλλά και των βλέψεων των Αργείων για μία δική τους άνοδο στα εδάφη της Πελοποννήσου] 

Σικελική εκστρατεία (415-413 π.Χ)

Δεκελικός πόλεμος (413-404 π.Χ.)

-Μάχη της Ερέτριας (411π.χ) μεταξύ της Αθήνας και της Σπάρτης και έληξε με νίκη της τελευταίας. Η νίκη της Σπάρτης στη ναυμαχία της Ερέτριας είχε μεγάλη σημασία, καθώς η Εύβοια σταμάτησε να λειτουργεί ως σύμμαχος της Αθήνας και περιήλθε στο πελοποννησιακό στρατόπεδο.

-Μάχη στους Αιγός Ποταμούς (405π.χ.) μεταξύ Αθηναίων και Σπαρτιατών τον Σεπτέμβριο του 405 π.Χ. στον Ελλήσποντο ή Δαρδανέλλια ήταν εκείνη που, με τη συντριπτική ήττα των πρώτων, σήμανε το τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου.

14) Κορινθιακός πόλεμος (395-386 π.Χ.): Πόλεμος ανάμεσα στη Σπάρτη και στον συνασπισμό που συγκροτήθηκε από τους πρώην σύμμαχούς της Σπάρτης, Κορίνθιους και Βοιωτούς καθώς και από τους Αθηναίους και Αργείους. Ο πόλεμος έληξε το 386 π.Χ. με την Ανταλκίδειο ειρήνη.

15) Θηβαϊκοί πόλεμοι (371-362 π.Χ.): Σειρά πολέμων που διεξήγαγαν οι Θηβαίοι για να επεκτείνουν την ζώνη επιρροής τους. Η Μάχη των Λεύκτρων ήταν μια από τις πλέον περισπούδαστες μάχες της αρχαιότητας, από πλευράς στρατιωτικής τακτικής καθώς έβαλε τέλος στην Πελοποννησιακή Συμμαχία και χάρισε στους Θηβαίους την ηγεμονική τους θέση στον τότε ελλαδικό χώρο. Η Θηβαϊκή επεκτατικότητα τερματίστηκε με την μάχη της Μαντίνειας το 362 π.Χ.

-Μάχη των Λεύκτρων (371π.Χ.)

-Μαχή στις Κυνός Κεφαλές (364π.Χ.)

-Μάχη της Μαντίνειας (362 π.Χ.) 

16) Α' Συμμαχικός πόλεμος (357-355 π.Χ.) Πόλεμος που προκλήθηκε όταν αποστάτησαν από τη δεύτερη Αθηναϊκή συμμαχία τα νησιά Ρόδος, Κως και Χίος και οδήγησε στην διάλυση της συμμαχίας.

17) Γ' Ιερός πόλεμος (356-346 π.Χ.): Πόλεμος που ξέσπασε μετά την άρνηση των Φωκέων να πληρώσουν το πρόστιμο που τους επέβαλλε το Αμφικτυονικό συνέδρειο. Ο πόλεμος πήρε μεγάλες διαστάσεις και αναμίχθηκαν τα περισσότερα κράτη της κεντρικής Ελλάδας και επιπλέον οι Αθηναίοι και οι Μακεδόνες. Τελικά οι Μακεδόνες έκλεισαν ειρήνη με τους Αθηναίους (Φιλοκράτειος ειρήνη) και υπέταξαν τους Φωκείς.

18) Δ' Ιερός πόλεμος (339-338 π.Χ.): Πόλεμος που ξέσπασε όταν η πόλη των Λοκρών, Άμφισσα καταπάτησε ιερά κτήματα των Δελφών. Η Δελφική Αμφικτυονία ανέθεσε την αρχηγία της εκστρατείας στον Φίλιππο που κατέλαβε την Άμφισσα και αργότερα ήρθε αντιμέτωπος με τον συνασπισμό πόλεων της νότιας Ελλάδας που σχηματίστηκε για να τον αντιμετωπίσει. Ο Φίλιππος επικράτησε στην μάχη της Χαιρώνειας και ξεκίνησε η εποχή της Μακεδονικής ηγεμονίας.

-Μάχη της Χαιρώνειας (338π.Χ.)

19) Εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου (334-323 π.Χ.): Εκστρατεία του Μακεδόνα βασιλιά Αλεξάνδρου κατά των Περσών. Μετά την κατάλυση της Περσικής αυτοκρατορίας πραγματοποίησε εκστρατεία στην Ινδία.

-Μάχη του Γραννικού (334π.Χ)

-Μάχη της Ισσού (333π.Χ.)

-Πολιορκία της Τύρου (332π.Χ.)

-Μάχη στα Γαυγάμηλα (331π.Χ.)

-Μάχη του Υδάσπη (326π.Χ.) 

20) Λαμιακός πόλεμος (323-322 π.Χ.): Πόλεμος μεταξύ Μακεδόνων και πόλεων της νότιας Ελλάδας που επαναστάτησαν μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

21) Πόλεμοι των Διαδόχων και των Επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου (323-περίπου 281 π.Χ.). Διακρίνονται τέσσερις σημαντικές περίοδοι:

Α' Πόλεμος των Διαδόχων (322-321 π.Χ.): 

ο Αντίπατρος, ο Αντίγονος, ο Πτολεμαίος και ο Κρατερός, εναντίον του Περδίκκα και του Ευμένη.

Β' Πόλεμος των Διαδόχων (318-316 π.Χ.)

ο Πολυπέρχων και ο Ευμένης, ενάντια στον Αντίγονο και τον Κάσσανδρο.

Γ' Πόλεμος των Διαδόχων (314-312 π.Χ.): 

ο Κάσσανδρος, ο Πτολεμαίος και ο Λυσίμαχος, εναντίον του Αντίγονου και του γιου του Δημητρίου.

Δ' Πόλεμος των Διαδόχων (307-301 π.Χ.)

ο Πτολεμαίος και ο Κάσσανδρος ενάντια στον Αντίγονο και το Δημήτριο.

Μάχη της Ιψού (301π.Χ.) έληξε με ήττα και θάνατο του Αντιγόνου

22) Εκστρατεία του Πύρρου (280-275 π.Χ.): Επέμβαση του Ηπειρώτη βασιλέα Πύρρου, στους πολέμους των ελληνικών πόλεων της Μεγάλης Ελλάδας με το Ρωμαϊκό κράτος. Η εκστρατεία του στην Ιταλική χερσόνησο και τη Σικελία λήγει μετά τη μάχη του Μπενεβέντο.

23) Χρεμωνίδειος πόλεμος (267-261 π.Χ.): Πόλεμος ανάμεσα στο Μακεδονικό βασίλειο του Αντίγονου Γονατά και στη συμμαχία μεταξύ Αθήνας και Σπάρτης που ενισχύονταν από το βασίλειο των Πτολεμαίων της Αιγύπτου.

24) Δημητριακός πόλεμος (239-238 π.Χ.): Πόλεμος ανάμεσα στον νέο Βασιλιά της Μακεδονίας Δημήτριο και τον συνασπισμό Αιτωλικής και Αχαΐκής Συμπολιτείας. 

25) Κλεομένειος πόλεμος (229/228-222 π.Χ.): Πόλεμος ανάμεσα στην Αχαϊκή Συμπολιτεία με σύμμαχο τη Μακεδονία και την Σπάρτη του Κλεομένη Γ'. Κατάληξη του πολέμου ήταν η Μάχη της Σελλασίας στην οποία η Σπάρτη ηττήθηκε.

26) Δεύτερος Συμμαχικός πόλεμος (220-217 π.Χ.): Πόλεμος που κήρυξε η Μακεδονία και η Αχαϊκή Συμπολιτεία εναντίον της Αιτωλικής Συμπολιτείας. Ο πόλεμος έληξε με την συνθήκη ειρήνης που αποφασίστηκε στο συνέδριο της Ναυπάκτου το 217 π.Χ.

27) Πρώτος Μακεδονικός πόλεμος (215-205 π.Χ.): Ο πρώτος από μία σειρά πολέμων ανάμεσα στους Ρωμαίους και τους Μακεδόνες. Με τον πόλεμο αυτό η Ρώμη κατέλαβε κάποια εδάφη ανατολικά της Αδριατικής.

28) Πρώτος Κρητικός πόλεμος (205-200 π.Χ.): Πόλεμος που διεξήγαγε η Μακεδονία με συμμάχους την Αιτωλική Συμπολιτεία και πόλεις της Κρήτης, κατά της Ρόδου και των συμμάχων της. Οι Μακεδόνες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον πόλεμο μετά την εμπλοκή των Ρωμαίων και οι Ρόδιοι επέκτειναν την κυριαρχία τους σε πόλεις της Κρήτης.

29) Δεύτερος Μακεδονικός πόλεμος (200-197 π.Χ.): Ο δεύτερος πόλεμος ανάμεσα στους Ρωμαίους και τους Μακεδόνες κατέληξε σε νίκη των Ρωμαίων στη Μάχη των Κυνός Κεφαλών το 197 π.Χ. και με την συνθήκη που ακολούθησε απαγορεύτηκε στη Μακεδονία να αναμειγνύεται με πολιτικά θέματα εκτός των συνόρων του κράτους του.

30) Λακωνικός πόλεμος (195 π.Χ.): Ο πόλεμος στον ο οποίο ο τύραννος της Σπάρτης Νάβις βρέθηκε ενάντια στις συνασπισμένες δυνάμεις των Ρωμαίων, της Αχαϊκής Συμπολιτείας, των Μακεδόνων, της Περγάμου και των Ροδίων.

31) Αιτωλικός πόλεμος (191-189 π.Χ.): Πόλεμος ανάμεσα στην Αιτωλική Συμπολιτεία και τους συμμάχους της και τη Ρώμη και τους συμμάχους της. Ο πόλεμος έληξε με επικράτηση των Ρωμαίων.

32) Τρίτος Μακεδονικός πόλεμος (171-168 π.Χ.): Ο τρίτος πόλεμος ανάμεσα στη Ρώμη και την Μακεδονία που οδήγησε στην κατάλυση του Μακεδονικού βασιλείου.

Μάχη της Πύδνας (168π.Χ.) Η έκβαση της μάχης αυτής σήμανε και την οριστική υποταγή της Ελλάδας στους Ρωμαίους

33) Δεύτερος Κρητικός πόλεμος (155-153 π.Χ.): Πόλεμος ανάμεσα σε πόλεις της Κρήτης και τους Ρόδιους.

 

34) Τέταρτος Μακεδονικός πόλεμος (150-148 π.Χ.): Ήταν ο τελευταίος πόλεμος ανάμεσα στους Μακεδόνες, που υποκινούνταν από τον Ανδρίσκο και τους Ρωμαίους. Σύντομα μετά την επικράτηση των Ρωμαίων ιδρύθηκε η ρωμαϊκή επαρχία της Μακεδονίας (146 π.Χ.).

Μάχη της Λευκόπετρας (146 π.Χ.) Η μάχη αυτή έθεσαν υπό τον έλεγχό τους ολόκληρη την Ελλάδα.

35) Πενταστράτειος πόλεμος (150 π.Χ.): Ο Πενταστράτειος, αριστοκράτης της Αλικαρνασσού ξεσήκωσε τους κατοίκους της Αλικαρνασσού, σκοτώνοντας τον έπαρχο Ίβο Γκάδιο. Σύντομα όμως ο Πενταστράτειος σκοτώθηκε και η επανάσταση σταμάτησε. 

 

36) Μάχη των Φαρσάλων (48 π.Χ.) ήταν μία αποφασιστική σύγκρουση ανάμεσα στα στρατεύματα του Καίσαρα και του Πομπήιου κατά τον Ρωμαϊκό Εμφύλιο Πόλεμο.

37) Ναυμαχία του Άκτιου (31π.Χ.) Εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στον Οκτάβιο και τον Μάρκο Αντώνιο, που διεκδικούσαν, μετά τη δολοφονία του Καίσαρα, την εξουσία στο απέραντο κράτος της Ρώμης. Μετά την ήττα του Αντώνιου και της Κλεοπάτρας θα διαφύγουν τελικά στην Αίγυπτο, η όποια εντάσσεται τον επόμενο χρόνο στο Ρωμαϊκό Κράτος και έτσι σβήνει και το τελευταίο ελληνιστικό βασίλείο.

*Έλληνες έλαβαν μέρος και σε ξένες πολεμικές συγκρούσεις σαν μισθοφόροι. Συγκεκριμένα, 13000 Έλληνες υπό την στρατηγία του Κλεάρχου βρέθηκαν στα Κούναξα της Μεσοποταμίας, 70 χλμ. βορείως της Βαβυλώνας, 

για την πολεμική διαμάχη για περσική εξουσία μεταξύ του βασιλιά Αρταξέρξη Β' και του αδερφού του Κύρου.