Ανέστης Δελιάς (1912-1944) «Ένας άγγελος πεταμένος στα σκουπίδια»

Παγιουμτζής-Βαμβακάρης-Μπάτης-Δελιάς

Ανέστος Δελιάς (1912-1944): Από τούς κορυφαίους προπολεμικούς ρεμπέτες. Οργανοπαίκτης, συνθέτης, στιχουργός και τραγουδιστής. Γνωστός στην πιάτσα ως "Ανεστάκι" ή "Αρτέμης". Μέλος της θρυλικής τετράδας του Πειραία. Η πλέον τραγική φιγούρα στο χώρο του ρεμπέτικου καθώς βρέθηκε πεθαμένος το 1944 σε ενα καροτσάκι στο Βαρβάκειο με το μπουζούκι του στο χέρι. Ο Μάρκος Βαμβακάρης είχε πει χαρακτηριστικά για τον φίλο του Δελιά ότι ήταν «ένας άγγελος πεταμένος στα σκουπίδια», μια φράση που αποτυπώνει συμπυκνωμένα την ζωή του. Ο Δελιάς παρασύρθηκε στην ηρωίνη από τη φιλενάδα του, τη Κούλα Σκουλαρίκου, μια γυναίκα από τις κακόφημες συνοικίες των Βούρλων. Παρά τις επίμονες προσπάθειες των φίλων του, δεν κατάφερε να απεμπλακεί ο Δελιάς. Μάλιστα το 1938 εξορίστηκε στην Ίο ως τοξικομανής. Με την προτροπή όμως του επίσης εξόριστου στην Ίο Γεννήτσαρη θα ξεμπλέξει από την ηρωίνη. Όταν γύρισε από την εξορία πήγε με τη Νταίζη Σταυροπούλου στη Θεσσαλονίκη. Δούλεψε εκεί για μικρό διάστημα και τελικά επέστρεψε στην Αθήνα και στην ηρωίνη. Με τη βοήθεια του Παγιουμτζή και του Γκόγκου κατάφερε και πάλι να την κόψει, αλλά για λίγο.

Ήταν γιος του Παναγιώτη Δέλλιου, φημισμένου σαντουρίστα σε όλη τη Μικρά Ασία με το παρωνύμιο Μαύρη Γάτα και ανιψιός του λαϊκού βιολιστή Μιχάλη Δέλλιου. Γεννήθηκε το 1912 στη Σμύρνη. Ήρθε στην Ελλάδα το 1920 κι εγκαταστάθηκε οικογενειακώς στη Δραπετσώνα. Από μικρός άρχισε να ασχολείται με την κιθάρα, ενώ το μπουζούκι το έπιασε για πρώτη φορά στα χέρια του γύρω στο 1930, με την προτροπή του Μάρκου Βαμβακάρη. Το 1934, μαζί με τον Βαμβακάρη, τον Στράτο Παγιουμτζή και τον Γιώργο Μπάτη δημιούργησαν την πρώτη επίσημη ρεμπέτικη κομπανία στην Ελλάδα. Η "Τετράς η ξακουστή του Πειραιώς", όπως ονομάστηκε, ξεκίνησε τις εμφανίσεις της το καλοκαίρι του 1934. Εκεί, ο Ανέστος παρουσίασε τα πρώτα του τραγούδια, τα οποία μπήκαν στη δισκογραφία τα επόμενα χρόνια. Ανάμεσά τους "Τον άντρα σου και μένα" και «Ο πόνος του πρεζάκια», δύο τραγούδια προφητικά για τον ίδιο. Το 1935 έγραψε το δημοφιλέστατο τσιφτετέλι Μέσα στης Πόλης το χαμάμ», που ηχογραφήθηκε σε αυθεντικές εκτελέσεις με τον Παγιουμτζή, τον Παπαϊωάννου, αλλά και πολλούς άλλους. Ο Δελιάς δεν ηχογράφησε πολλά τραγούδια, περίπου 23 διότι όπως ο Γιώργος Μπάτης, ο Βαγγέλης Παπάζογλου, ο Γιοβάν Τσαούς και άλλοι ρεμπέτες σταμάτησαν το 1937, όταν το Μεταξικό καθεστώς επέβαλε λογοκρισία. Τα υπόλοιπα γνωστότερα τραγούδια του είναι η Αθηναίισσα, Έκανες τη φιγούρα σου μάγκα στη γειτονιά μου, Για ένα παλιό σακάκι, Δεν είδανε τα μάτια μου τέτοια καλή γυναίκα, Μάγκες πιάστε τα βουνά, Ο Νίκος (Μάθεσης) ο Τρελλάκιας, Όταν μπουκάρω στον τεκέ, Πάρε ένα γυαλί και κόψε το λαιμό σου, Η πρέζα, Βρε μάγκα μου το μαχαίρι σου (ή Το κουτσαβάκι), Φιγουρατζής κ.α. 

ΤΕΤΡΑΣ Η ΞΑΚΟΥΣΤΗ

https://www.youtube.com/watch?v=8zm1RLeuiyo

Βρε μάγκα το μαχαίρι σου (Το κουτσαβάκι)
https://www.youtube.com/watch?v=NEnCvzL4IWc
Συνθέτης Α. Δελιάς, κιθάρα Κ. Καρίπης και μπαγλαμά ο Γ. Μπάτης.
Έτος ηχογρ.1936

Ο Πόνος του Πρεζάκια

https://www.youtube.com/watch?v=1-E3knlF-2k

Στίχοι-Μουσική-Εκτέλεση: Ανέστης Δελιάς

"Αν είναι αλήθεια και όχι μύθος αυτό που αναφέρει και ο Μιχάλης Γεννήτσαρης και ο Πετρόπυλος σε βιβλίο ότι εκείνη το έβαζε όταν κοιμόταν, για να μην τον χάσει ήθελε κρέμασμα. Όμως τί λέω? Σαμπώς κι αυτή ήτανε καλά, καταλάβαινε? Αλλά η πουτάνα η πρέζα τρώει τα καλύτερα μέλη αυτής της γαμημένης κοινωνίας..." mr nobody 35:00-39:00 

Τον άντρα σου και μένα

https://www.youtube.com/watch?v=vosEybkNdaQ

Σύνθεση του Ανέστη Δελιά για την Σκουλαρίκου, το ερμηνεύει ο ίδιος μαζί με το Στράτο Παγιουμτζή. Ηχογραφήθηκε το 1937. Ηχογραφήθηκε το 1937. Ορχήστρα με μπουζούκι (Ανέστης Δελιάς), μπαγλαμά (Γιώργος Μπάτης), κιθάρα (Κώστας Σκαρβέλης) και πιθανόν τζουρά (Στράτος Παγιουμτζής).

"Μ’ εσένανε που έμπλεξα κοντεύω να χτικιάσω,
αλλαξέ πια τη γνώμη σου, τα νιάτα μου θα χάσω."

Κώστας Ρούκουνας, "Το Σαμιωτάκι" (1903-1984)

 Σάμος, 1903 - Αθήνα 1984

Το ρεπερτόριό του Κώστα Ρούκουνα περιελάμβανε τόσο παραδοσιακά (δημοτικά) αλλά και δημοφιλή λαϊκά. Η πιο σημαντική όμως προσφορά του είναι η συμβολή του στο ρεμπέτικο τραγούδι. Ο Ρούκουνας είναι γνωστός ως τραγουδιστής, ωστόσο ήταν επίσης και στιχουργός.

Καταγόταν από φτωχή οικογένια, γι΄αυτό και αναγκάστηκε από 8 χρονών να μπεί στη βιοπάλη, δουλεύοντας σε εργοστάσιο καπνού και αργότερα σαν ξυλουργός. Την καλλιτεχνική του πορεία την ξεκίνησε στα μέσα του 1920 σαν τραγουδιστής σε ταβέρνα του νησιού του. Από νεαρή ηλικία έγινε γνωστός ανάμεσα στους φίλους του στη Σάμο εξαιτίας της φωνής του, τραγουδούσε κυρίως Σμυρναίικα. Σύντομα όμως μετακομίζει στην Αθήνα (ανάμεσα στα έτη 1927 ή 1928). Εκεί τραγούδησε επαγγελματικά σε διάφορες γιορτές και εκδηλώσεις μέχρι να τον ανακαλύψει ο Παναγιώτης Τούντας, ο σπουδαίος αυτός συνθέτης. Ο Τούντας έβαλε το Ρούκουνα να γράψει το πρώτο του δίσκο ΄78 στροφών. Με την ευέλικτη φωνή του διέπρεψε σε όλες σχεδόν τις μορφές του παραδοσιακού λαϊκού και ρεμπέτικου τραγουδιού. Αξίζει ιδιαίτερης μνείας, καθώς οι ερμηνείες του είναι από τις πιο απαιτητικές τεχνικά όπως και οι μοναδικοί ημι-αυτοσχέδιοι αμανέδες του.

Στην μακρόχρονη πορεία του συνεργάστηκε με πολλούς συνθέτες και κυρίως με τον Τούντα, τον Σπύρο Περιστέρη, τον Κώστα Σκαρβέλη και τον Γρηγόρη Ασίκη. Παντρεύτηκε την τραγουδίστρια Άννα Παγανά η οποία πέθανε από καρδιακή προσβολή το 1943. Ο Ρούκουνας αργότερα ξαναπαντρεύτηκε την στιχουργό Αλεξάνδρα Κυριαζή, το 1948. Έζησαν μαζί σε ένα προάστιο της Αθήνας μέχρι το θάνατο του, το 1984.

Ο θρύλος του ρεμπέτκου Κ. Ρούκουνας

https://www.youtube.com/watch?v=Bef82Y0sQRs

Κουβέντα με το χάρο (Το χάρο τον αντάμωσαν)
https://www.youtube.com/watch?v=W0QW2g9KvIw
Στίχοι-Μουσική: Πάνος Τούντας
Πρώτη Εκτέλεση: Κώστας Ρούκουνας

"Η πρώτη εκτέλεση με τον Ρούκουνα είναι του 1936. Αργότερα το τραγούδι διασκευάστηκε από τον Μπάμπη Μπακάλη. Σε αυτή τη μορφή το ερμήνευσαν ο Μπιθικώτσης (το 1960) και ο Ζαγοραίος (το 1965)· και οι δύο υπό τον τίτλο "Το Χάρο τον αντάμωσαν" και με αρκετά διαφορετικούς στίχους. Επίσης υπάρχει μια εκτέλεση με τον Δημήτρη "Μπέμπη" Στεργίου η οποία ηχογραφήθηκε το 1960 στη Νέα Υόρκη (πάλι με άλλους στίχους και με τον τίτλο "Το Χάρο τον αντάμωσαν")." Viennezos

Μαύρα μάτια μαύρα φρύδι
https://www.youtube.com/watch?v=zaE8iGBPRF4
Στίχοι-Μουσική: Μάρκος Βαμβακάρης
Εκτέλεση: Μάρκος Βαμβακάρης - Κώστας Ρούκουνας ( Ντουέτο )

Μάνα μου το στήθος μου πονεί
https://www.youtube.com/watch?v=nRoGOj320Tg
Στίχοι-Μουσική: Ιάκωβος Μοντανάρης
Εκτέλεση: Κώστας Ρούκουνας

 "Tραγούδι του 1935 με τον Κώστα Ρούκουνα, σε σύνθεση του Ιάκωβου Μοντανάρη. Το τραγούδι είναι γνωστό και με άλλους δύο τίτλους: "Σαν πεθάνω" και "Ο φθισικός".
( ακόμα πεθαίνει κόσμος απο φυματίωση....)

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Η ελληνική μουσική διαφοροποιείται ανάλογα με τις ιστορικές περιόδους. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με βεβαιώτητα σε ποιο βαθμό η ελληνική μουσική του σήμερα σχετίζεται με παλιότερες μορφές της, υποστηρίζεται όμως από πολλούς Έλληνες και ξένους μουσικολόγους, με κυριότερο τον Σαμουέλ Μπω-Μποβύ, ότι υπάρχει μια συνεχής εξέλιξη από την αρχαία ελληνική μουσική έως και το δημοτικό τραγούδι, η οποία μαρτυρείται, εκτός από τη γλώσσα, στο ρυθμό, τη δομή και τη μελωδία. Γενικά η Ελληνική μουσική μπορεί να διακριθεί σε δύο μεγάλες κατηγορίες: την ελληνική παραδοσιακή μουσική και την Βυζαντινή Μουσική με πιο ανατολικούς ήχους και όσον αφορά τα μουσικά τους όργανα, αυτά ήταν έγχορδα, κρουστά και πνευστά.

Ιστορία-Εξέλιξη-Διαμόρφωση

• Αρχαία Ελληνική Μουσική (στην περίοδο αυτή υπάρχει απόλυτη ταύτιση της ποίησης, με τρόπο που ήχος και λόγος συνταιριάζονταν σε ένα αδιαίρετο σύνολο. Ο ρυθμικός στίχος υπαγόρευε το ρυθμό της μελωδίας). Ελληνιστική Περίοδος (αυτή τη περίοδο ο λόγος, η μουσική και ο χορός αρχίζουν να διαχωρίζονται σε ξεχωριστούς κλάδους και να μην αποτελούν μια τέλεια ενότητα όπως πρίν.)

• Βυζαντινή - Μεταβυζαντινή Μουσική (Εξυπηρέτησε βασικά την Εκκλησία και αποτελεί μια σύνθεση από αρχαία ελληνικά στοιχεία και διάφορες ανατολικές μουσικές επιδράσεις. Χαρακτηριστικά στοιχεία είναι η μονοφωνία, η έλλειψη ενόργανης συνοδείας και το σημειογραφικό παρασημαντικό της σύστημα, που εξελίχθηκε σταδιακά στο πέρασμα των αιώνων). 

• Νεο ελληνική Μουσική (καλύπτει χρονικά την περίοδο από τον 16ο αιώνα έως τη σημερινή εποχή. Το ελληνικό δημοτικό τραγούδι αναπτύχθηκε παράλληλα με την βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική και διαδόθηκε κυρίως με προφορικά μέσα. Οι περισσότεροι μελετητές διαιρούν την ελληνική δημοτική μουσική σε δύο ομάδες: σε στεριανή και νησιώτκη μουσική. Στα μεγάλα αστικά κέντρα αναπτύχθηκε κατα σειρά το ρεμπέτικο, το λαϊκό τραγούδι, η μελοποιημένη έντεχνη μουσική και η σταδιακή αναμόρωση τους (ελαφρολαϊκό, αρχοντορεμπέτικο) . Τα υπόλοιπα είδη μουσικής είναι είτε δάνεια (ποπ, ροκ, χιπ χοπ, ηλεκτρονική μουσική) είτε μίξη ελληνικής και ξένης μουσικής (Ελαφρό τραγούδι του μεσοπολέμου, Νέο Κύμα, . Σημαντκό ρόλο έχουν παίξει βεβαίως και οι γειτονικές επιδράσεις και η τηλεόραση και το ραδιόφωνο. 

http://mousikovlog.blogspot.com.cy/p/blog-page_69.html

Όλα σε θυμίζουν
https://www.youtube.com/watch?v=c5kc_pXHy-M
Στίχοι: Μανώλης Ρασούλης
Μουσική: Μάνος Λοΐζος
Πρώτη εκτέλεση: Χαρούλα Αλεξίου

Το ζεϊμπέκκικο της Ευδοκίας
https://www.youtube.com/watch?v=Ri4A16DfUTo
Μουσική: Μάνος Λοΐζος

Στην ταινία "Ευδοκία" του 1971 του Αλέξη Δαμιανού - μία από τις κορυφαίες ταινίες του ελληνικού σινεμά - τελειώνει με ένα γυναικείο γέλιο που ανήκει στην ηθοποιό και τραγουδίστρια Ελένη Ροδά και όχι στην βασική πρωταγωνίστρια της ταινίας Μαρία Βασιλείου. 

Οι ελληνικοί χοροί είναι και αυτοί στηριγμένοι στην ιστορία και την μουσική παράδοση της κάθε περιοχής μας. Ιδιαίτερα στους ελληνικούς ομαδικούς χορούς τα βήματα και η ταχύτητα εκτέλεσεις είναι προκαθορισμένη αφού ο ένας χορευτής στηριζεται από τον άλλο χορευτή ή τον πρωτοχορευτή. Στον ατομικό χορό παρά το γεγονός ότι ο μουσικός ρυθμός καθορίζει και εδώ τα ίδια τα βήματα και την ταχύτητα εκτέλεσης υπάρχει στον χορευτή μια σχετική ελευθερία και ποικιλία κινήσεων. Από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα, ο χορός, η κίνηση, η διάθεση κυμαίνεται πάντα από τους εξωγενείς και εσωγενείς (ψυχικούς) παράγοντες που βιώνει εσωτερικά και εξωτερικεύει χορευτικά ο χορευτής.

Γιώργος Μητσάκης, Δάσκαλος (1921-1993)

Κων/πολη, 1921- Αθήνα, 17 Νοεμβρίου 1993

Ο Γιώργος Μητσάκης υπήρξε σπουδαίος συνθέτης και στιχουργός πολυάριθμων ρεμπέτικων και λαϊκών τραγουδιών, γνωστός και με το προσωνύμιο "δάσκαλος". Ο Γ. Μητσάκης έρχεται σε επαφή πρώτη φορά με τη λαϊκή μουσική στη Μαγνησία αλλά σύντομα θα αναζητήσει την τύχη του στη Θεσσαλονίκη. Εκεί γνωρίζεται με τον Βασίλη Τσιτσάνη και τον Απόστολο Χατζηχρήστο και καταλήγει στον Πειραιά, την πόλη που θα αγαπήσει.

Αναπολώντας τα χρόνια αυτά λέει: «Γράφαμε για τον καημό, το γλέντι, το μεράκι του λαϊκού ανθρώπου». «Τότε παίζαμε εμείς οι ίδιοι τα τραγούδια μας. Τραγουδούσα σόλο, πρίμα, έπαιζα μπουζούκι, κιθάρα ο γέρος Καρίπης, μπαγλαμά ο τυφλός ο Χρυσίνης και εγώ μπροστά στο μικρόφωνο κι ο κόσμος άκουγε. Και όταν κανένας φώναζε, Μητσάκη δάσκαλε παίξε μου ένα "βασανισμένο", του έκανα το χατίρι..." Αυτά τραγουδούσα, τα βάσανα και τις ελπίδες του λαϊκού ανθρώπου. Αυτόν τον κόσμο αντιπροσώπευα στα τραγούδια μου, 5000 το σύνολο. Εκεί έπιανε το τραγούδι. Τον εφοπλιστή τι να τον συγκινήσει αυτό το είδος; Δε θα το καταλάβει, όσο σπουδαγμένος και να είναι...»

Τον Γιωργάκη σου ξενχάς (Δεν είμαι εγώ ο Γιώργος σου)
https://www.youtube.com/watch?v=olr5QEKPklo
Στίχοι-Μουσική: Γιώργος Μητσάκης
Πρώτη Εκτέλεση: Γιώργος Μητσάκης / Μαρίκα Νίνου / Γιάννης Τατασόπουλος

Μου φαγες όλα τα δακτυλίδια
https://www.youtube.com/watch?v=0HF7nQNWjes
Στίχοι-Μουσική: Γιώργος Μητσάκης
Εκτέλεση: Γλυκερία - Μητσάκης ( Ντουέτο )

Το καπηλειό
https://www.youtube.com/watch?v=e4jvjdRq-U4
Στίχοι-Μουσική: Γιώργος Μητσάκης
Εκτέλεση: Ιωάννα Γεωργακοπούλου - Μητσάκης ( Ντουέτο )

Λίτσα Διαμάντη

"Γεννήθηκε στον Κολωνό και τελείωσε το σχολείο στο Αιγάλεω. Από οκτώ ετών άρχισε να παίζει ακορντεόν και τέσσερα χρόνια αργότερα άρχισε να τραγουδάει. Στα 13 είχε την πρώτη της επαφή με τη δισκογραφία. Σε ένα δίσκο 45 στροφών είπε το πρώτο της τραγούδι «Ένα δειλινό του Απρίλη». Ένα χρόνο αργότερα έκανε ακρόαση για την εταιρεία Odeon-Parlofon και μέσα σε τρεις ημέρες υπέγραψε το πρώτο της συμβόλαιο. Στις αρχές την χρησιμοποιούσαν ως δεύτερη φωνή για όλους σχεδόν τους μεγάλους καλλιτέχνες της εταιρείας. Όταν έγινε 15 ετών, τη φώναξε ο Γιώργος Μητσάκης και της έδωσε να πει το τραγούδι «Συννεφιές». Αυτό ήταν η αρχή και ο σταθμός στην καριέρα της που στην συνέχεια σφράγισε με την ερμηνεία της μερικά από τα σημαντικότερα τραγούδια του λαϊκού ρεπερτορίου. Δούλεψε για δύο χρόνια με την Πόλυ Πάνου κάτι που αναφέρει συχνά σαν «μεγάλο σχολείο». Στη συνέχεια με το σχήμα Βασίλης Βασιλειάδης, Μπάμπης Τσετίνης, Δημήτρης Ευσταθίου και Μάνος Παπαδάκης γνώρισε τεράστια επιτυχία στις ζωντανές εμφανίσεις της αλλά και στη δισκογραφία. Η πορεία της συνεχίστηκε όταν ο Στέλιος Καζατζίδης την επέλεξε να τραγουδάει δίπλα του στην δισκογραφία. Ακολούθησε η συνεργασία με τους Πυθαγόρα και τον Κατσαρό στην "Νεράιδα". Η πορεία της Λίτσας Διαμαντή στο χώρο και η λαμπρή καριέρα της την έχει καθιερώσει σαν μία από τις μεγαλύτερες λαϊκές φωνές του ελληνικού πενταγράμμου."

http://www.newsbeast.gr/greece/arthro/373453/ti-kanei-simera-i-litsa-diamadi/

Νύχτα στάσου
https://www.youtube.com/watch?v=Wd5W04V35gE

Στίχοι: Πυθαγόρας

Μουσική: Χρήστος Νικολόπουλος

Πρώτη Εκτέλεση: Λίτσα Διαμάντη

Δεν υπάρχει ευτυχία
https://www.youtube.com/watch?v=1NCIJpqMpwM
Στίχοι: Πυθαγόρας (Παπασταματίου)
Μουσική: Γιώργος Κατσαρός
Απο τη ταινια "Κρεββατομουρμούρα"